Ο Άρης δικαιώνεται; του Θανάση Σκαμνάκη

Ο Άρης δικαιώνεται; του Θανάση Σκαμνάκη

Η κομματική αποκατάσταση του Άρη Βελουχιώτη είναι ούτως ή άλλως, έστω και με καθυστέρηση μερικών δεκαετιών (!), μια γενναία απόφαση.

Ο χαρακτηρισμός γενναία μπορεί να εκληφθεί ως κυριολεξία, αλλά, ούτως ή άλλως, εμπεριέχει  αυτομάτως, ακόμα και χωρίς πρόθεση, ειρωνεία, καθώς έπρεπε να περάσουν πάνω από 60 χρόνια για να γίνει απόφαση το σχεδόν αυτονόητο. “Η ζωή θα δείξει”, έλεγαν κάποιοι παλιοί, άραγε πόσα χρόνια χρειάζονται στην “πρωτοπορία” για να δει;

Πάντως η απόφαση, και δεν ξέρω αν ήταν στις προθέσεις των αποφασισάντων, εμπεριέχει  πολλές σημασίες. Αρκεί να το σκεφτεί κανείς με βάση τις συνέπειες και τις λογικές συνεπαγωγές.

Η μέχρι τώρα άρνηση του “Κόμματος” να αποκαταστήσει την Άρη “κομματικά”, ενώ τον είχε αποκαταστήσει “πολιτικά”, σήμαινε πως αναγνώριζε την ορθότητα της πολιτικής απόφασης του, αλλά όχι και το δικαίωμα να δημοσιοποιήσει τη διαφωνία του και πολύ περισσότερο να την υπερασπιστεί στην πράξη και να μην υπακούσει.

Σωστή η απόφασή του, έλεγε η άρνηση, αλλά η συμπεριφορά του δεν ήταν σύμφωνη με τις αρχές, καθώς έπρεπε να πει τη γνώμη του στα κομματικά όργανα και μετά να πειθαρχήσει στην απόφαση. Έτσι κατοχυρώνεται η ύψιστη αρχή της δημοκρατίας, της υπαγωγής της μειοψηφίας στην πλειοψηφία και η πρόοδος της επανάστασης.

΄Ετσι;

Το Κόμμα και η επανάσταση ως ταυτόσημες έννοιες. Είναι;

Ο Άρης και οι σύντροφοί του, δεν είχαν τότε την ιδια γνώμη. Κρίνοντας πως τα γεγονότα έχουν ιστορική σημασία, πως η τήρηση των κανόνων συνεπάγεται όχι μόνο εγκατάλειψη της επανάστασης αλλά και προδοσία της Ιστορίας, πως η μόνη δυνατότητα να σωθεί ό,τι μπορεί να σωθεί είναι η παραβίαση των κανόνων και η ανυπακοή, επέλεξαν να ρισκάρουν και να εκτεθούν.

Και δεν ήταν το ελάχιστο εκείνο που ρίσκαραν!

Τα κεφάλια των κρεμασμένων στο φανοστάτη της πλατείας των Τρικάλων, δεν μπορούσαν πλέον να σκεφτούν τις συνέπειες της απόφασής τους αυτής. Αλλά πολλά κεφάλια που παρέμεναν στηλωμένα στο σώμα τους, για πολλά χρόνια μετά δεν μπόρεσαν (ή δεν θέλησαν) να διαλεχθούν με την Ιστορία επ’ αυτού. Πέρασαν τα πάνδεινα – όχι λίγοι δεν πρόλαβαν να δουν τα γεγονότα – αλλά τους όριζε, μέσα στη γενική αβεβαιότητα των τόσων συμβάντων, μια “στέρεη” σκέψη: το χειρότερο είναι να μην ακολουθείς τους κανόνες και τις αποφάσεις του κόμματος.

Όμως η πρόσφατη απόφαση το αμφισβητεί αυτό.

Καθώς λογικά συνεπάγεται την αναγνώριση του δικαιώματος σε εκείνους που διαφωνούν όχι μόνο να λένε τη διαφωνία τους, αλλά και να την δημοσιοποιούν, και να πράττουν εναντίον της απόφασης, όταν θεωρούν πως κρίνονται κρίσιμα ιστορικά ζητήματα!

Μήπως, ακόμα, να συναγάγουμε πως ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός (όπως μας τον γνώρισε η εκδοχή του μετά από το 19.., πότε ακριβώς;) υφίσταται ισχυρό πλήγμα;

Κι αν τα πράγματα παίρνουν την τροπή που μπορεί να υπονοήσουν οι συνεπαγωγές, φαίνεται πως προοιωνίζονται τεκτονικοί σεισμοί στο σχεδόν αιώνιο και σχεδόν ακλόνητο κομματικό οικοδόμημα.

Σε μια εποχή κατά την οποία δεν είναι λίγα τα περιστατικά που υποδηλώνουν πως ο κληρονομημένος δημοκρατικός συγκεντρωτισμός και η αυθεντία της καθοδήγησης, ή έστω το πνεύμα τους, ενυπάρχουν στο παρόν με πολλούς τρόπους και μορφές.

Είναι αλήθεια πως αυτοί οι τρόποι-μηχανισμοί λειτουργίας ανταποκρίνονται σε κάποιες ανάγκες. Δίνουν δυνατότητες αποτελεσματικής λειτουργίας ενός κομματικού φορέα, ή έτσι δείχνουν. Επίσης παρέχουν ένα αίσθημα ασφαλείας στους μετέχοντες. Οι οποίοι συμφωνούν να εκχωρήσουν κάποια από τα δικαιώματα τους στην ανεξαρτησία, στη σκέψη και στη δράση, προκειμένου να κερδίσουν την ανώτερη συλλογική σκέψη. Έντιμη ανταλλαγή. Η οποία, όμως,  συγκροτεί μια αντίθεση που απαιτεί διαλεκτική υπέρβαση. Πως και πότε; Και από ποιόν; Κι όταν ο φορέας δεν μπορεί να την υπηρετήσει;

Αυτό συνέβη σε όλες σχεδόν τις κρίσιμες ιστορικές καμπές και μερικές φορές η αδυναμία λύσης είναι εκείνη που καθόρισε την τραγική έκβαση.

Συνεπώς, στο παρόν, η απάντηση που πρέπει να δοθεί χρειάζεται να είναι ανώτερη και ουσιαστικότερη.

Πολύ περισσότερο που σε μια εποχή αβεβαιότητας και ανασφάλειας, οι τάσεις να δανειστούμε βεβαιότητες από “σιγουράτζες” του παρελθόντος επανέρχονται με ένταση μεγαλύτερη από την αναμενόμενη.

Ως εκ τούτου, η απόφαση για την κομματική αποκατάσταση του Άρη, μπορεί να δημιουργεί πολλαπλές δονήσεις σε πολλούς σχηματισμούς της κομμουνιστικής αριστεράς, τόσο εκείνους που λειτουργούν κατ’ απομίμηση του παρελθόντος όσο κι εκείνους που τείνουν.

.kommon.gr