Η αλήθεια για την ανεργία, την απασχόληση και τις ανισότητες /του κώστα καλλωνιάτη

Η αλήθεια για την ανεργία, την απασχόληση και τις ανισότητες /του κώστα καλλωνιάτη

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως πεδίο κριτικής στο κυβερνητικό έργο υπάρχει και δεν είναι αμελητέο. Η έξοδος από το Μνημόνιο πήρε τρία ολόκληρα χρόνια, οι δεσμεύσεις για το μέλλον είναι σημαντικές (υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα), η οικονομική ανάκαμψη χρειάζεται ισχυρότερη ώθηση και το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα παραμένει στάσιμο.

Από το σημείο όμως του να επικρίνει κανείς τις κυβερνητικές ολιγωρίες, καθυστερήσεις ή και λάθη μέχρι του να μην αναγνωρίζει, να στρεβλώνει και να μαυρίζει τις όποιες επιτυχίες, υπάρχει μια απόσταση που τρέφει την παραπληροφόρηση και τον λαϊκισμό. Ιδίως αν προέρχεται από έγκυρες εφημερίδες και καταρτισμένους αναλυτές.

Δύο πρόσφατες αναλύσεις στην «Καθημερινή» του Μπάμπη Παπαδημητρίου αμφισβήτησαν ευθέως τις κυβερνητικές επιτυχίες στον τομέα της ανεργίας («Πόσο πραγματικά έπεσε η ανεργία», 10/7) και της απασχόλησης («Ο κ. Πρωθυπουργός μαθαίνει τα νούμερα», 11/7). Συγκεκριμένα, θεωρήθηκε πως αντί του κυβερνητικού μύθου για 7 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) μείωση της ανεργίας, η τελευταία μειώθηκε μόλις κατά 3,5 π.μ.

Ομως, «ο σεβασμός στα στοιχεία» που απαίτησε ο εν λόγω αναλυτής δεν τηρείται από τον ίδιο. Γιατί όποιος διαβάσει τις τελευταίες ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ για τα ποσοστά ανεργίας Μαρτίου και Απριλίου 2018 και τα συγκρίνει με τους αντίστοιχους μήνες του 2014 θα διαπιστώσει και στις δύο περιπτώσεις διαφορά 7 π.μ. Αν θέλει να πάρει τον μέσον όρο του α’ 4μήνου 2018 (20,4%) και να τον συγκρίνει με αυτόν του α’ 4μήνου 2014 (27,2%), πάλι η διαφορά φτάνει τις 6,8 π.μ. Ακόμη κι αν θέλει να συγκρίνει τον μέσο όρο ανεργίας του 2014 με το α’ 4μηνο του 2018, πάλι η διαφορά είναι μεγάλη (6,1 π.μ.).

Χρειάζεται δηλαδή ιδιαίτερη φαντασία και ειδικό τέχνασμα για να κουτσουρέψει κανείς τη μείωση της ανεργίας από τις 6-7 π.μ. στις 3,5 π.μ. Το τέχνασμα είναι να λάβει ως βάση σύγκρισης όχι την ανεργία του α’ 3μήνου 2015, όταν ανέλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ τη διακυβέρνηση της χώρας και η ανεργία ήταν στο 26,6% (οπότε η σύγκριση με το α’ 3μηνο 2018 δίνει μια διαφορά 5,4 π.μ.), αλλά αυτή του β’ τριμήνου 2015 (όταν η ανεργία είχε πέσει προσωρινά στο 24,6%), με το επιχείρημα ότι αυτό «είναι το σωστό σημείο σύγκρισης, αφού οι κινήσεις στην αγορά εργασίας εμπεριέχουν πάντοτε την τάση με την οποία κινούνται τα πράγματα στην οικονομία, αλλά και μια καθυστέρηση λόγω της αναμονής των εξελίξεων και προσαρμογής σε αυτές».

Με άλλα λόγια, ο αναλυτής ισχυρίζεται πως η κυβέρνηση παρέλαβε την ανεργία στα πιο χαμηλά επίπεδα του β’ τριμήνου επειδή η τάση της ήταν ήδη καθοδική και η επίδοση του β’ τριμήνου πρέπει να εγγραφεί στο ενεργητικό της κυβέρνησης Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ. Με τη διαφορά πως η τάση δεν ήταν καθοδική. Αντιθέτως, τα τρία προηγούμενα τρίμηνα ήταν ανοδική: 25,5% το γ’ 3μηνο 2014, 26,1% το δ’ 3μηνο 2014 και 26,6% το α’ 3μηνο 2015… Το τέχνασμα συνεπώς βρίσκεται στην αυθαίρετη επιλογή της βάσης σύγκρισης.

Η σκόπιμα ψευδεπίγραφη αυτή αμφισβήτηση συνεχίζεται, ωστόσο, με την παρατήρηση ότι το κυβερνητικό επιχείρημα περί 7 π.μ. μείωσης της ανεργίας «διανθίζεται κατά περίσταση με κάτι ακόμη: νέες προσλήψεις, λιγότερες απολύσεις, μικρότερη μερική απασχόληση, περιορισμένη ανεργία των νέων!»

Είναι να απορεί κανείς με παρόμοιες αιτιάσεις, όμως βάσει των επισήμων στοιχείων μεταξύ 2014 και α’ 4μηνου 2018 η μεν μακροχρόνια ανεργία είχε μειωθεί κατά 5,2 π.μ., η δε ανεργία των νέων κατά 9,4 π.μ. (βλ. διάγραμμα). Παρομοίως, το ποσοστό μερικής απασχόλησης στο σύνολο της απασχόλησης από 10% το α’ 3μηνο 2015 υποχωρεί σε 9,6% το α’ 3μηνο 2018. Τέλος, όσον αφορά το ισοζύγιο προσλήψεων-απολύσεων μισθωτής εργασίας στο α’ εξάμηνο της περιόδου 2015-2018, ήταν κατά μέσο όρο 248.000 άτομα έναντι 95.400 αντίστοιχα το α’ εξάμηνο της περιόδου 2012-2014, δηλαδή ήταν 2,6 φορές μεγαλύτερο (ΕΡΓΑΝΗ).

Ανεξάρτητα από το ότι το 50% των νέων προσλήψεων αφορά θέσεις εργασίας μερικής απασχόλησης χαμηλά αμειβόμενες, η απασχόληση αυξάνει και η ανεργία μειώνεται παράλληλα με τη μείωση των ανισοτήτων (βλ. μείωση συντελεστή Gini και S80/S20 κατά 3% και 6% αντίστοιχα) στη διάρκεια της τελευταίας τριετίας, αντίθετα με ό,τι συνέβαινε την προηγούμενη τριετία.

Αυτά για όποιον πραγματικά σέβεται τα στοιχεία και μαθαίνει να διαβάζει τα νούμερα…