Οι εκλογές στη Δημοκρατία των Αγορών

Οι εκλογές στη Δημοκρατία των Αγορών

Πριν από λίγες μέρες η «DW» στην ανασκόπηση του γερμανικού Τύπου αναδημοσίευσε αποσπάσματα από ένα άρθρο της γερμανικής εφημερίδας «Ηandelsblatt».

Το άρθρο που αναφερόταν στην έξοδο της Ελλάδας στις χρηματαγορές περιείχε έναν έμμεσο αλλά σαφή εκβιασμό. «Η ανησυχία των επενδυτών οφείλεται στο ενδεχόμενο η κυβέρνηση Τσίπρα να παγώσει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και να θυσιάσει τη δημοσιονομική πειθαρχία κάνοντας ακριβά προεκλογικά δώρα…» έγραφε.

Γιάννης Σιώτος*

Ο αρθρογράφος, για να αποκλείσει τυχόν παρερμηνείες, έσπευσε να ξεκαθαρίσει: «Το “μαξιλαράκι” των 26 δισ., που έχει στη διάθεσή του ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, καλύπτει τις ανάγκες αναχρηματοδότησης για τους επόμενους 22 μήνες».

Τέλος, για να προσδώσει εγκυρότητα εμφανίζει έναν κύριο, τον κ. Βολφκγάνγκο Πίκολι, έναν από τους διευθυντές της εταιρείας συμβούλων Teneo International, να μας λέει ότι «σε περίπτωση που το “μαξιλαράκι” εξαντληθεί γρηγορότερα», τότε η Ελλάδα ενδέχεται να περιέλθει «σε πολύ δύσκολη θέση. Ισως μάλιστα να πυροδοτήσει φόβους για την ανάγκη ενός νέου πακέτου στήριξης».

Η τεχνοκρατική γραφή του συντάκτη του άρθρου δεν μπορεί να συγκαλύψει την κρατούσα πολιτική αντίληψη που διέπει πλέον την ευρωπαϊκή πολιτική κουλτούρα, σύμφωνα με την οποία οι Αγορές μπορεί να μην εκπονούν πολιτικές αλλά σίγουρα είναι σε θέση να τιμωρούν όσες πολιτικές κρίνουν ότι δεν είναι αποδεκτές.

Πώς; Τις στραγγαλίζουν -αν και μερικές φορές αρκεί η προειδοποίηση για να επανέλθουν οι απείθαρχοι στον ίσιο «δρόμο των Αγορών».

«Περσινά ξινά σταφύλια», θα σκεφτείτε. Ναι, αλλά αυτά τα «σταφύλια» έχουν δηλητηριάσει τη ζωή μας από το 2010 και εξακολουθούν μέχρι σήμερα να τη φαρμακώνουν.

Και κάθε εχέφρων άνθρωπος καθώς οδεύει προς τις κάλπες εύλογα αναρωτιέται:

«Στις εκλογές που βρίσκονται μπροστά μας τελικά τι θα κληθούμε να επιλέξουμε: κυβερνήτη ή αυτόν που θα εκχωρήσει ό,τι μας έχει απομείνει από τη γην και το ύδωρ στις περίφημες Αγορές;». Αλλωστε με εκφράσεις όπως «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» και «δημοσιονομική πειθαρχία», οι Αγορές δεν αποτυπώνουν τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο από τις απαιτήσεις τους.

Το σίγουρο είναι ότι μέχρι τις εκλογές το ερώτημα θα μείνει αναπάντητο. Η απάντηση θα είναι έμμεση και θα δοθεί με τις πράξεις εκείνων που θα πάρουν την εντολή.

Ανάλογα ερωτήματα δεν απασχολούν μόνο τους Ελληνες αλλά και τους Ευρωπαίους –και όχι μόνο- που συνειδητοποιούν ότι η μεταβιομηχανική εποχή, της ψηφιακής οικονομίας, της υποκατάστασης της εργασίας και του ελεύθερου εμπορίου αποκαλύπτει μιαν άλλη Δημοκρατία: τη Δημοκρατία των Αγορών.

Μια Δημοκρατία απρόσωπη, αφηρημένη και συγκαλυμμένη, στην οποία οι πρωταγωνιστές έχουν επιλέξει -προς το παρόν- το παρασκήνιο και την ασφάλεια της Wall Street, των μεγάλων Χρηματιστηρίων, των τραπεζών, των πολυεθνικών και των επενδυτικών funds.

Προτιμούν τον ασφαλή ρόλο του φιλάνθρωπου, του μαικήνα, του σοφού. Εχουν επιλέξει να υπαγορεύουν ή και να επιβάλλουν πολιτικές διά αντιπροσώπου αντί να εκτίθενται δημόσια. Και αυτό είναι ασφαλές σημάδι ότι σε αυτή τη μεταΔημοκρατία θα χρειαστεί ακόμα λίγος χρόνος για να γίνουν ξεκάθαρα -σε όλο το εύρος τους- τα όρια μεταξύ της πολιτικής εξουσίας που εκφράζουν οι πολιτικοί και του πλούτου που εκπροσωπείται από τις Αγορές.

Αλλά σιγά σιγά οι ενδείξεις πληθαίνουν. Για παράδειγμα, η «Ηandelsblatt» στο άρθρο της περιέγραψε το πλαίσιο για το τι θα σημαίνει διακυβέρνηση σε χώρες οικονομικά ευάλωτες, όπως η Ελλάδα, στην εποχή της… μεταΔημοκρατίας.

Το τοπίο εξακολουθεί να παραμένει θολό για όσες σήμερα φαντάζουν ασφαλείς και απρόσβλητες. Αλλά κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, και με αφορμή κάποια κρίση, οι άνθρωποι και εκεί θα βρεθούν αντιμέτωποι με τέτοιου είδους επιλογές και τότε η μεταΔημοκρατία θα πάψει να είναι υπόθεση κάποιων ακαδημαϊκών.

Αλλωστε, η Ιστορία έχει αποδείξει ότι ο «κυκλώνας» δεν κάνει διακρίσεις ανάμεσα σε ισχυρούς και ευάλωτους και σε ηγέτες και παρακατιανούς.

Και μέσα από την αδιαφορία και τον εφησυχασμό οι ευκαιρίες ξεγλιστράνε η μία μετά την άλλη. Οι Ευρωπαίοι, για παράδειγμα, έχοντας τη γνώση από την κρίση χρέους του ευρωπαϊκού Νότου, την απειλή της Ακροδεξιάς, τη διαμαρτυρία των πλατειών και των «κίτρινων γιλέκων», το προσφυγικό, το Brexit, θα μπορούσαν να αναδείξουν το θέμα της ποιότητας διακυβέρνησης σε κεντρικό ευρωπαϊκό διακύβευμα.

Και οι ευρωεκλογές θα ήταν μία πρώτης τάξεως ευκαιρία να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα αναδεικνύοντας μείζονος σημασίας θέματα όπως αυτά που αφορούν τη μεταΔημοκρατία και τις σχέσεις πλούτου και πολιτικής εξουσίας.

Ομως, κανένας πολιτικός σχηματισμός δεν φάνηκε διατεθειμένος να ανοίξει τέτοιας μορφής υπαρξιακά ζητήματα. Επέλεξαν τη σιγουριά του γνώριμου. Ετσι, όλες οι πολιτικές ομάδες επέλεξαν να ανακαλύπτουν -ή και να κατασκευάζουν- εχθρούς από το να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν απειλές σαν αυτή που αντιπροσωπεύει η «Δημοκρατία των Αγορών», όπως γλαφυρά την περιγράφει ο αρθρογράφος της «Ηandelsblatt».

*δημοσιογράφος, συγγραφέας

efsyn.gr