Η ώρα της ευθύνης των πολιτών

Η ώρα της ευθύνης των πολιτών

Ο τίτλος της ιταλικής ταινίας L’ora legale (θερινή ώρα) είναι υπαινικτικός, αντίθετα ο ελληνικός τίτλος «Τα παράπονα στο δήμαρχο» χονδροειδώς κοινότοπος. Όμως αξίζει να δει κανείς αυτή τη «δροσερή» αλλά και βαθιά πολιτική ταινία, καθώς οι αναλογίες της ελληνικής κοινωνίας και πολιτικής με αυτή της γειτονικής νοτιο-ιταλικής κοινωνίας είναι ισχυρότατες, αν και θα μπορούσε κανείς να μιλήσει και για ταυτότητα. Οι Ιταλοί καλλιτέχνες Φικάρα και Πικόνε, ηθοποιοί και σκηνοθέτες μαζί, φιλμογραφούν μια πικρή, πλην χιουμοριστική (με μπουφόνικο τρόπο) κριτική για το πολιτικό και κοινωνικό χάος στην Ιταλία, για το οποίο έχουν απόλυτη συνευθύνη και συνέργεια το κράτος, το πολιτικό σύστημα, η εκκλησία, η τοπική αυτοδιοίκηση αλλά και οι ίδιοι οι κάτοικοι. Η δράση επικεντρώνεται σε ένα χωριό της Σικελίας, το Πιετραμάρε, όπου οι κάτοικοι έχουν την ιδέα να εκλέξουν ένα προοδευτικό δήμαρχο που ευαγγελίζεται την «αλλαγή», αντικαθιστώντας τον φαύλο προκάτοχό του. Μόνο που οι συνήθειες αιώνων των κατοίκων και των πολιτικών και θεσμικών (εκκλησία) εκφραστών τους –ρουσφέτι, πελατειακό κράτος, ανομία- έχουν παράδοση αιώνων. Έτσι, ο προοδευτικός δήμαρχος, που υλοποιεί ακριβώς ότι υποσχέθηκε(κατάργηση ρουσφετιού, νομιμότητα, επιβολή κανόνων, προστασία περιβάλλοντος…), θα έρθει αντιμέτωπος με την σάπια habitus (συνήθεια) των δημοτών του, ακόμη και αυτών που τον ψήφισαν. Για να αποδειχθεί ότι «αλλαγή» δεν γίνεται χωρίς αλλαγή των συνηθειών, ή αλλιώς της λεγόμενης Συμβολικής Τάξης. Γιατί μία «αλλαγή από τα πάνω», που θα απευθύνεται στο Εμείς και στην ευνομία, θα βρίσκει αντίσταση σ’ ένα υπερτροφικό Εγώ και την παρανομία.
Για να είναι, συνεπώς, διατηρήσιμη η ανατροπή ενός φαύλου καθεστώτος, απαιτείται η αλλαγή ολόκληρου του τρόπου σκέψης και ζωής, αλλαγή του συσχετισμού των αξιών και απομείωση του αχαλίνωτου εγωτισμού. Αυτά σημαίνουν ένα νέο πολιτισμό που θα διέπει την καθημερινότητά μας. Έναν νέο πολιτισμό που θα μαθαίνεται μέσα από μία νέα καλλιέργεια -δηλαδή την επικράτηση νέων αξιών-, που θα «αναπνέει οξυγόνο» από ο,τιδήποτε υπάρχει σε μία κοινωνία, που θα υποδέχεται το άλλο και τον Άλλο με σεβασμό, που θα νιώθει, θα συν-πάσχει, θα συν-κινείται και θα συν-χαίρει.

Στο έργο, ο προοδευτικός δήμαρχος καταψηφίστηκε και επικράτησε ο φαύλος του παρελθόντος. Θα συμβεί το ίδιο και στην πραγματικότητα;

http://artinews.gr