Ισπανικό Κράτος: Πολιτικό αδιέξοδο που οδηγεί σε νέες εκλογές

Ισπανικό Κράτος: Πολιτικό αδιέξοδο που οδηγεί σε νέες εκλογές

  • |

Μετά την αποτυχία του σοσιαλιστικού κόμματος (PSOE) να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας ή να κερδίσει την ψήφο εμπιστοσύνης στη βουλή, η Ισπανία οδηγείται σε εθνικές εκλογές στις 10 Νοεμβρίου.

Κατερίνα Σεργίδου

Πρό­κει­ται για την τέ­ταρ­τη ανα­μέ­τρη­ση εθνι­κών εκλο­γών μέσα σε τέσ­σε­ρα χρό­νια. Θυ­μί­ζου­με ότι οι τε­λευ­ταί­ες εκλο­γές έγι­ναν στις 28 Απρί­λη. Από τότε και για τους τε­λευ­ταί­ους πέντε μήνες τα πο­λι­τι­κά κόμ­μα­τα βρί­σκο­νταν σε συ­νε­χείς δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για το σχη­μα­τι­σμό κυ­βέρ­νη­σης. Το PSOE επι­χεί­ρη­σε να σύρει τους Ciudadanos (το κόμμα των Πο­λι­τών) σε συ­νερ­γα­σία, το οποίο όμως σε αυτή τη φάση επέ­λε­ξε να μη συ­νερ­γα­στεί, εκτι­μώ­ντας ότι υπάρ­χουν πε­ρι­θώ­ρια για να κερ­δί­σει πε­ρισ­σό­τε­ρες ψή­φους από τις διαρ­ρο­ές των πα­ρα­δο­σια­κών κομ­μά­των.

Δια­πραγ­μα­τεύ­σεις

Κατά τη διάρ­κεια του με­γα­λύ­τε­ρους μέ­ρους των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων, η προ­σο­χή ήταν στραμ­μέ­νη στις συ­νο­μι­λί­ες ανά­με­σα στον Πά­μπλο Ιγλέ­σιας, εκ­πρό­σω­πο του Unidos Podemos, και του Πέδρο Σάν­τσες, αρ­χη­γό των Σο­σια­λι­στών και μελ­λο­ντι­κό πρω­θυ­πουρ­γό. Οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις ναυά­γη­σαν κυ­ρί­ως λόγω της αδιαλ­λα­ξί­ας του PSOE, που αρ­νή­θη­κε και τις πα­ρα­μι­κρές πα­ρα­χω­ρή­σεις στο κόμμα της Αρι­στε­ράς. Η συμ­μα­χία Unidos Podemos έκανε ό,τι ήταν δυ­να­τόν για να συμ­με­τά­σχει στην κυ­βέρ­νη­ση (παρά τις αντι­δρά­σεις της βάσης του κόμ­μα­τος), αλλά οι Σο­σια­λι­στές έκρι­ναν ότι η συμ­με­το­χή του Podemos στην κυ­βέρ­νη­ση θα δη­μιουρ­γού­σε πε­ρισ­σό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα από όσα θα έλυνε.

Σύμ­φω­να με τον πο­λι­τι­κό ανα­λυ­τή και ιστο­ρι­κό στέ­λε­χος των Αντι­κα­πι­τα­λί­στας Χάιμε Πα­στόρ («Viento Sur» 21/9/19), η ισπα­νι­κή κρίση απο­τε­λεί τμήμα μιας ευ­ρω­παϊ­κής κρί­σης που αγ­γί­ζει και άλλα πο­λι­τι­κά κόμ­μα­τα που ανα­δύ­θη­καν μετά το Δεύ­τε­ρο Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο. Πρό­κει­ται για κρίση που χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από την απώ­λεια δύ­να­μης των πα­λιών συ­στη­μι­κών κομ­μά­των και από την άνοδο νέων πο­λι­τι­κών σχη­μα­τι­σμών.

Κα­θε­στω­τι­κή κρίση

Ο Χάιμε Πα­στόρ ση­μειώ­νει πως βρι­σκό­μα­στε ενώ­πιον μιας πα­γκό­σμιας κρί­σης δια­κυ­βέρ­νη­σης, που τα επό­με­να χρό­νια μπο­ρεί να βα­θύ­νει. Προ­σθέ­τει επί­σης πως η ση­με­ρι­νή κρίση κα­θε­στώ­τος ξε­κί­νη­σε με τη στρο­φή λι­τό­τη­τας του Θα­πα­τέ­ρο τον Μάιο 2008, συ­νέ­χι­σε τον Ιού­λιο του 2010, όταν το Συ­νταγ­μα­τι­κό Δι­κα­στή­ριο κα­τα­δί­κα­σε το νέο σύ­νταγ­μα της Κα­τα­λο­νί­ας, πέ­ρα­σε από τους κύ­κλους κι­νη­το­ποί­η­σης του 15Μ και το κί­νη­μα ανε­ξαρ­τη­σί­ας της Κα­τα­λο­νί­ας, έφτα­σε το 2014 να κλο­νί­σει τη Μο­ναρ­χία και να οδη­γή­σει σε κρίση εκ­προ­σώ­πη­σης, που έγινε φα­νε­ρή στις ευ­ρω­ε­κλο­γές της ίδιας χρο­νιάς, και έφτα­σε μέχρι σή­με­ρα και την αδυ­να­μία σχη­μα­τι­σμού κυ­βέρ­νη­σης.

Οι ευ­θύ­νες του Podemos είναι με­γά­λες όχι βε­βαί­ως για την απο­τυ­χία να σχη­μα­τι­στεί κυ­βέρ­νη­ση, αλλά για την αδυ­να­μία του να συμ­βά­λει στην οι­κο­δό­μη­ση ενός πο­λι­τι­κού κι­νή­μα­τος ικα­νού να εκλέ­ξει τη δική του κυ­βέρ­νη­ση και να βα­θύ­νει την κρίση προς όφε­λος των φτω­χό­τε­ρων κοι­νω­νι­κών στρω­μά­των. Στο με­τα­ξύ οι αντι­δη­μο­κρα­τι­κές πρα­κτι­κές εντός του σχη­μα­τι­σμού και η υπο­τί­μη­ση των κύ­κλων βά­σε­ων έχουν με­τα­τρέ­ψει το Podemos σε μια ομάδα δια­πραγ­μα­τευ­τών κυ­βερ­νη­τι­κών θέ­σε­ων. Επι­πλέ­ον επέ­τρε­ψαν στη δεξιά του πτέ­ρυ­γα να ανα­πτυ­χθεί ορ­γα­νω­τι­κά και να διεκ­δι­κεί ρόλο στην κε­ντρι­κή πο­λι­τι­κή σκηνή. Θυ­μί­ζου­με ότι ο Ινίγο Ερ­ρε­χόν έχει σχη­μα­τί­σει ήδη και­νού­ριο κόμμα με το όνομα Mas Madrid και σκο­πεύ­ει να συμ­με­τά­σχει στις επερ­χό­με­νες εκλο­γές.

Είναι δύ­σκο­λο να εκτι­μή­σου­με τη συ­μπε­ρι­φο­ρά του εκλο­γι­κού σώ­μα­τος. Οι πρώ­τες εκτι­μή­σεις πά­ντως κά­νουν λόγο για αποχή, ει­δι­κά από τα αρι­στε­ρά, αφού σε αυτόν τον χώρο εντο­πί­ζε­ται η με­γα­λύ­τε­ρη δυ­σα­ρέ­σκεια. Τα συ­στη­μι­κά κόμ­μα­τα θα κά­νουν κάθε δυ­να­τή προ­σπά­θεια να ανα­συ­γκρο­τη­θούν και να θέ­σουν ένα τέλος στην πα­ρα­τε­τα­μέ­νη κρίση. Ετοι­μά­ζε­ται ήδη αλ­λα­γή του εκλο­γι­κού νόμου, που θα ευ­νο­εί τα με­γα­λύ­τε­ρα κόμ­μα­τα, ώστε να εμπο­δι­στεί ο σχη­μα­τι­σμός πλου­ρα­λι­στι­κών κοι­νο­βου­λί­ων. Η πίεση στους Ciudadanos για συμ­με­το­χή σε κυ­βέρ­νη­ση με το PSOE (που φαί­νε­ται να κερ­δί­ζει εύ­κο­λα και τις εκλο­γές στις 10 Νο­έμ­βρη) θα αυ­ξη­θεί και μπο­ρεί να διε­ρευ­νη­θούν σε­νά­ρια κυ­βέρ­νη­σης εθνι­κής ενό­τη­τας, στη βάση μιας συμ­φω­νί­ας γύρω από το κα­τα­λα­νι­κό ζή­τη­μα και την ανα­θε­ώ­ρη­ση του συ­ντάγ­μα­τος. Δεν απο­κλεί­ε­ται το νέο κόμμα του Ερ­ρε­χόν να προ­σφέ­ρει χείρα βοη­θεί­ας στο κόμμα των Σο­σια­λι­στών.

Η Αρι­στε­ρά

Ο ρόλος της ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς θα είναι κρί­σι­μος. Θα πρέ­πει να συν­δε­θεί εκ νέου με τα κοι­νω­νι­κά κι­νή­μα­τα του φε­μι­νι­σμού και της οι­κο­λο­γί­ας και να αξιο­ποι­ή­σει τη συ­νερ­γα­σία με τις δυ­νά­μεις της Ενω­μέ­νης Αρι­στε­ράς και άλλων μι­κρό­τε­ρων δυ­νά­με­ων για να δη­μιουρ­γή­σει νέους πο­λι­τι­κούς χώ­ρους.

Ήδη στην Αν­δα­λου­σία συ­ζη­τιέ­ται το εν­δε­χό­με­νο συμ­με­το­χής στις εκλο­γές με το ενω­τι­κό σχήμα Adelante Andalucia, που ξε­περ­νά τις δυ­νά­μεις του Podemos και ελέγ­χε­ται από τους Αντι­κα­πι­τα­λί­στας. Στη Μα­δρί­τη αυτές οι δυ­να­τό­τη­τες έχουν αρ­χί­σει ήδη να διε­ρευ­νώ­νται. Η κρίση είναι ανοι­χτή και μπο­ρεί να οδη­γή­σει είτε σε μια ανα­συ­γκρό­τη­ση των πα­λιών πο­λι­τι­κών κομ­μά­των, είτε σε μια πο­λι­τι­κή και κοι­νω­νι­κή ανα­νέ­ω­ση ικανή να βα­θύ­νει την κρίση προς όφε­λος της με­γά­λης πλειο­ψη­φί­ας.

rproject.gr/