Το 20ό Συνέδριο του ΚΚ Κίνας: Δύναμη, ανταγωνισμοί και πολυπολισμός

Το 20ό Συνέδριο του ΚΚ Κίνας: Δύναμη, ανταγωνισμοί και πολυπολισμός

  • |

Το 20ό συνέδριο του ΚΚ Κίνας είναι ένα μεγάλο γεγονός, ένα από αυτά που συνηθίσαμε να αποκαλούμε «σημεία καμπής», και θα έχει μεγάλες συνέπειες στην πορεία που θα πάρουν οι διεθνείς εξελίξεις στην ερχόμενη περίοδο.

Στο εσω­τε­ρι­κό του ΚΚ έχουν από καιρό συσ­σω­ρευ­τεί όλες οι οι­κο­νο­μι­κές-κοι­νω­νι­κές-πο­λι­τι­κές και ιδε­ο­λο­γι­κές ηγε­σί­ες που υπάρ­χουν μέσα στην δεύ­τε­ρη δύ­να­μη του σύγ­χρο­νου διε­θνούς κα­πι­τα­λι­σμού. Αυτή η υπερ-συ­γκε­ντρω­τι­κή δομή απο­φά­σι­σε να γίνει… συ­γκε­ντρω­τι­κό­τε­ρη προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­ζει πιο γρή­γο­ρα κι απο­τε­λε­σμα­τι­κά τις προ­κλή­σεις της διε­θνούς συ­γκυ­ρί­ας, που γί­νε­ται όλο και πιο ευ­με­τά­βλη­τη και συ­γκρου­σια­κή.

Αντώνης Νταβανέλος

Ο Πρό­ε­δρος Σι Τζι­πίνγκ έχει ενώ­σει στα χέρια του την κομ­μα­τι­κή, την πο­λι­τι­κή και τη στρα­τιω­τι­κή ηγε­σία. Κα­τάρ­γη­σε την πα­ρά­δο­ση που εγκα­τέ­στη­σε ο απο­κα­λού­με­νος «σοφός» (ο δε­ξιός με­ταρ­ρυθ­μι­στής, διά­δο­χος του Μάο) Τενγκ Σιάο Πινγκ, πα­ρά­δο­ση που προ­έ­βλε­πε τα 68 χρό­νια ως όριο πα­ρα­μο­νής στην άμεση άσκη­ση της εξου­σί­ας, προ­κει­μέ­νου να διευ­κο­λύ­νο­νται κά­ποιες στοι­χειώ­δεις συν­θή­κες «ανα­σύν­θε­σης» των ηγε­τι­κών ομά­δων μέσα στο ΚΚΚ. Ο 69χρο­νος Σι, όχι μόνο «εξε­λέ­γη» για τρίτη δια­δο­χι­κή θη­τεία (κα­ταρ­γώ­ντας το άτυπο όριο των δύο θη­τειών), αλλά έστει­λε ξε­κά­θα­ρο μή­νυ­μα ότι σκο­πεύ­ει να πα­ρα­μεί­νει στην εξου­σία ως ισό­βιος ηγέ­της της Κίνας. Ταυ­τό­χρο­να, στο 20ό συ­νέ­δριο ο Σι συ­νέ­τρι­ψε τη «συ­νή­θεια» που ήθελε να αντι­προ­σω­πεύ­ο­νται στο Πο­λι­τι­κό Γρα­φείο οι  βα­σι­κές τά­σεις/κλί­κες ηγε­τι­κών στε­λε­χών, μια συ­νή­θεια που λει­τουρ­γού­σε ως υπο­κα­τά­στα­το πο­λι­τι­κής ζωής, αλλά και ως δι­κλεί­δα ασφα­λεί­ας για τις υπό­γειες, όμως πάντα υπαρ­κτές, πο­λι­τι­κές συ­γκρού­σεις. Απο­βάλ­λο­ντας από το συ­νέ­δριο τον κά­πο­τε ισχυ­ρό Χου Τζι­ντάο (απο­βο­λή σε δη­μό­σια με­τά­δο­ση!), εξέ­λε­ξε ένα μο­νο­λι­θι­κό ΠΓ, ενώ στην 7μελή πα­νί­σχυ­ρη Γραμ­μα­τεία του ΠΓ συμ­με­τέ­χουν πλέον μόνο ακό­λου­θοι του Σι. Μια άλλη πα­ρά­δο­ση που κα­ταρ­γή­θη­κε είναι η, έστω συμ­βο­λι­κή, «συμ­με­το­χή» των γυ­ναι­κών: στο 25με­λές ΠΓ, για πρώτη φορά μετά από δε­κα­ε­τί­ες, δεν υπάρ­χει ούτε μια γυ­ναί­κα, ενώ στα 205 μέλη της ΚΕ δια­κρί­νο­νται μόλις 11 γυ­ναί­κες.

Γύρω από το 20ό συ­νέ­δριο, εξα­πο­λύ­θη­κε μια (από τα πάνω και κα­τευ­θυ­νό­με­νη) κα­μπά­νια του ΚΚ, με εκ­δη­λώ­σεις «λα­τρεί­ας» προς το πρό­σω­πο του Σι, που ξε­περ­νά κάθε ιστο­ρι­κό προη­γού­με­νο. Η ιστο­ρία υπο­δει­κνύ­ει ότι το αη­δια­στι­κό φαι­νό­με­νο της «προ­σω­πο­λα­τρεί­ας» μόνο για ένα πε­ριο­ρι­σμέ­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα είναι αρ­κε­τό για να κα­λύ­ψει τις αντι­φά­σεις και τις αδυ­να­μί­ες ενός κα­θε­στώ­τος. Η κα­τευ­θυ­νό­με­νη «λα­τρεία» προς τον Σι, έρ­χε­ται σή­με­ρα στην Κίνα ως αντί­δο­το για τις τρο­με­ρές κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες, αλλά και ως μέσο για να το­νω­θεί μια κά­ποια εθνι­κή υπε­ρη­φά­νεια και αί­σθη­ση κοι­νής ιστο­ρι­κής απο­στο­λής. Ο Σι δη­λώ­νει ότι η Κίνα θα είναι έτοι­μη μέσα στα επό­με­να ελά­χι­στα χρό­νια να «ανα­κτή­σει» με στρα­τιω­τι­κά μέσα την Ταϊ­βάν…

Το κρί­σι­μο υπό­βα­θρο είναι η κοι­νω­νι­κή-οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση στην αχανή χώρα. Είναι αλή­θεια ότι η (κα­πι­τα­λι­στι­κή) ανά­πτυ­ξη στην Κίνα οδή­γη­σε στην τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία σε μια αύ­ξη­ση του κατά κε­φα­λήν ει­σο­δή­μα­τος (στα 11.890 δο­λά­ρια το 2021). Ακόμα κι έτσι όμως, η Κίνα, η δεύ­τε­ρη μετά τις ΗΠΑ οι­κο­νο­μία στον κόσμο, είναι ως προς το κατά κε­φα­λήν με­ρί­διο στο ΑΕΠ μα­κριά πίσω από τις ΗΠΑ και όλες τις χώ­ρες-μέ­λη της ΕΕ, αλλά και πίσω από πολ­λές άλλες «ανα­πτυσ­σό­με­νες» χώρες. Η ει­κό­να αυτή αντι­στρέ­φε­ται αν κοι­τά­ξου­με στο «πάνω μέρος» της κοι­νω­νί­ας: Στην Κίνα σή­με­ρα υπάρ­χουν πε­ρισ­σό­τε­ροι δι­σε­κα­τομ­μυ­ριού­χοι σε σύ­γκρι­ση με τις ΗΠΑ και στην Κίνα έχουν έδρα πε­ρισ­σό­τε­ρες εται­ρεί­ες με­γά­λου πλού­του (όπως απο­τυ­πώ­νο­νται στη λίστα Global Fortune) σε σύ­γκρι­ση με τις ΗΠΑ (24,8% του πα­γκό­σμιου συ­νό­λου, ένα­ντι του 24,2% του πα­γκό­σμιο συ­νό­λου). Το διε­θνές φαι­νό­με­νο της «Με­γά­λης Πα­ραί­τη­σης», της από­δρα­σης ερ­γα­τών από τη μι­σθω­τή ερ­γα­σία, στην Κίνα παίρ­νει την τρα­γι­κή μορφή ενός μα­ζι­κού κύ­μα­τος αυ­το­κτο­νιών ερ­γα­τών κατά τη μι­σθω­τή ερ­γα­σία, ενώ ο όρος «κι­νε­ζο­ποί­η­ση» εξα­κο­λου­θεί να χρη­σι­μο­ποιεί­ται στο διε­θνές ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα σαν η πε­ρι­γρα­φή μιας κα­τά­στα­σης από­λυ­της κα­τάρ­γη­σης των στοι­χειω­δών ερ­γα­τι­κών δι­καιω­μά­των.

Αυτή η κα­τά­λη­ξη ήταν το απο­τέ­λε­σμα μιας «μα­κράς πο­ρεί­ας», που επι­τα­χύν­θη­κε από­το­μα μετά το Φλε­βά­ρη του 1972, όταν ο Μάο Τσε Τουνγκ και ο Τσου Εν Λάι υπο­δέ­χο­νταν στο Πε­κί­νο την ιστο­ρι­κή επί­σκε­ψη των Νίξον και Κί­σιν­γκερ. Τις αμε­ρι­κα­νι­κές σκο­πι­μό­τη­τες για αυτήν την ιστο­ρι­κή στρο­φή, πε­ριέ­γρα­φε το «δόγμα» Κίσ­σι­γκερ: Εξο­μά­λυν­ση των σχέ­σε­ων ΗΠΑ-Κί­νας, με οι­κο­νο­μι­κά και τε­χνο­λο­γι­κά ανταλ­λάγ­μα­τα που θα διέ­θε­ταν οι ΗΠΑ, προ­κει­μέ­νου να αφε­θεί ο αμε­ρι­κά­νι­κος ιμπε­ρια­λι­σμός να συ­γκε­ντρω­θεί απε­ρί­σπα­στος, τότε, στα κα­θή­κο­ντα του αντα­γω­νι­σμού με την ΕΣΣΔ. Όμως, στα­δια­κά, έγινε κα­θα­ρό το νόημα της «σύ­γκλι­σης» και από την πλευ­ρά του ΚΚ Κίνας. Μετά τον θά­να­το του υπέρ­γη­ρου Μάο (1976), ο Τενγκ Σιάο Πινγκ δεν δί­στα­σε να πει τα πράγ­μα­τα με το όνομά τους: ο δρό­μος της αυ­τάρ­κειας και της αυ­το­δύ­να­μης ανά­πτυ­ξης είχε φτά­σει σε αδιέ­ξο­δο και έπρε­πε να εγκα­τα­λη­φτεί, ενώ ο «κα­πι­τα­λι­στι­κός δρό­μος» πα­ρου­σια­ζό­ταν ως η μο­να­δι­κή προ­ο­πτι­κή ανά­πτυ­ξης που θα οδη­γού­σε σε έναν απροσ­διό­ρι­στο «σο­σια­λι­σμό με κι­νε­ζι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά». Ο τάχα σο­σια­λι­σμός ήταν μια πο­ρεία γορ­γής κα­πι­τα­λι­στι­κής ανά­πτυ­ξης με την εξα­ντλη­τι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση μιας τε­ρά­στιας ερ­γα­τι­κής τάξης, και τα «κι­νε­ζι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά» ήταν η δια­τή­ρη­ση της εξου­σί­ας και του ελέγ­χου στα χέρια του ΚΚ Κίνας. Το 2001, με ει­σή­γη­ση των Αμε­ρι­κα­νών, η Κίνα εντά­χθη­κε στον Πα­γκό­σμιο Ορ­γα­νι­σμό Εμπο­ρί­ου, και ενώ τα σφυ­ρο­δρέ­πα­να εξα­κο­λου­θού­σαν να ανε­μί­ζουν στα κρα­τι­κά κτί­ρια στο Πε­κί­νο, άρ­χι­ζε η τρελή πο­ρεία της Κίνας μέσα στη νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη κα­πι­τα­λι­στι­κή πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση. Λίγο μετά την κρίση του 2007-08 και όταν ο Τραμπ ανα­κοί­νω­νε τα πρώτα μέτρα μιας στρο­φής προς τον «προ­στα­τευ­τι­σμό», η κι­νε­ζι­κή ηγε­σία δή­λω­νε έτοι­μη να προ­στα­τέ­ψει τη νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη κα­πι­τα­λι­στι­κή πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση απέ­να­ντι στους δι­σταγ­μούς και τις υπα­να­χω­ρή­σεις.

Στο με­τα­ξύ η Κίνα είχε ξε­πε­ρά­σει τις ΗΠΑ σε επεν­δύ­σεις στην Αφρι­κή, είχε κα­το­χυ­ρώ­σει μια ση­μα­ντι­κή βάση διείσ­δυ­σης στην Λα­τι­νι­κή Αμε­ρι­κή, ενώ το σχέ­διο «Ένας Δρό­μος – Μία Ζώνη» άνοι­γε μια με­γά­λη οδό επέ­κτα­σης, δια της κε­ντρι­κής Ασίας, προς την ίδια την ΕΕ.

Με μαρ­ξι­στι­κούς όρους, δεν υπάρ­χει καμιά άλλη δυ­να­τό­τη­τα να πε­ρι­γρα­φεί η σύγ­χρο­νη Κίνα πέρα από τον χα­ρα­κτη­ρι­σμό της σαν μια τα­χέ­ως ανερ­χό­με­νη ιμπε­ρια­λι­στι­κή δύ­να­μη πα­γκό­σμιας ισχύ­ος..

Αυτόν το δρόμο θέλει να συ­νε­χί­σει, χωρίς να απο­δέ­χε­ται καμιά επι­βρά­δυν­ση ή πα­ρέκ­κλι­ση, η ηγε­σία του Σι Τζι­πίνγκ. Και ο υπερ­συ­γκε­ντρω­τι­σμός της εξου­σί­ας που ανέ­δει­ξε το 20ό συ­νέ­δριο δεί­χνει τις προ­ε­τοι­μα­σί­ες μιας επι­μο­νής σε αυτόν το δρόμο, αν χρεια­στεί, ακόμα και «δια πυρός και σι­δή­ρου».

Γιατί πίσω από την ανέ­φε­λη επι­κρά­τη­ση του Σι στο συ­νέ­δριο του ΚΚΚ, τα σύν­νε­φα μιας «πο­λύ-κρί­σης» πυ­κνώ­νουν τόσο στο εσω­τε­ρι­κό της Κίνας, όσο και στο διε­θνή αντα­γω­νι­σμό.

Οι εσω­τε­ρι­κές εξε­λί­ξεις, αν και είναι κε­φα­λαιώ­δους ση­μα­σί­ας, υπερ­βαί­νουν τις δυ­να­τό­τη­τες του πα­ρό­ντος άρ­θρου. Όμως όλοι οι σο­βα­ροί και έντι­μοι ανα­λυ­τές στο διε­θνή Τύπο στρέ­φουν την προ­σο­χή στην επι­βρά­δυν­ση των ρυθ­μών της οι­κο­νο­μί­ας, στην αστά­θεια του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος, στην απει­λή της «φού­σκας» των ακι­νή­των, στη γή­ραν­ση του τε­ρά­στιου πλη­θυ­σμού, στην κλι­μά­κω­ση της δυ­σα­ρέ­σκειας των λαϊ­κών μαζών (που εκ­φρά­στη­κε με πολ­λούς τρό­πους ενά­ντια στη σκλη­ρή πο­λι­τι­κή Zero-Covid του Σι), στα ζη­τή­μα­τα κα­τα­πί­ε­σης εθνι­κών ή θρη­σκευ­τι­κών μειο­νο­τή­των κ.ο.κ.

Αν και αυτά τα ζη­τή­μα­τα θα απο­τε­λέ­σουν μα­κρο­πρό­θε­σμα, ίσως, την κα­θο­ρι­στι­κή δο­κι­μα­σία του Σι, τα ζη­τή­μα­τα του διε­θνούς αντα­γω­νι­σμού έρ­χο­νται χρο­νι­κά πρώτα στο προ­σκή­νιο.

Δι­πο­λι­σμός ή πο­λυ­πο­λι­σμός;

Σή­με­ρα δεν έχει απο­μεί­νει τί­πο­τα όρθιο από την αμε­ρι­κα­νι­κή πο­λι­τι­κή της επο­χής της επί­σκε­ψης των Νί­ξον-Κί­σιν­γκερ στο Πε­κί­νο. Από την εποχή του Ομπά­μα, ο αμε­ρι­κα­νι­κός ιμπε­ρια­λι­σμός συ­γκε­ντρώ­νει προ­σο­χή και δυ­νά­μεις με στόχο την ανα­κο­πή της ανο­δι­κής πο­ρεί­ας της Κίνας (Πίβοτ στην Ασία).

Το AUKUS ανήγ­γει­λε την επι­στρο­φή του αμε­ρι­κα­νι­κού ιμπε­ρια­λι­σμού σε ενερ­γή στρα­τιω­τι­κή πα­ρου­σία στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή του Ιν­δο-Ει­ρη­νι­κού. Τα πυ­ρη­νι­κά αε­ρο­πλα­νο­φό­ρα της Δύσης δεν είναι εύ­κο­λο να υπο­τι­μώ­νται και να πε­ρι­γρά­φο­νται ως «χάρ­τι­νες τί­γρεις». Η επί­σκε­ψη της Πε­λό­σι στην Ταϊ­βάν, που το Πε­κί­νο χα­ρα­κτή­ρι­σε «θρα­σύ­τα­τη πρό­κλη­ση», έδει­ξε μια αυ­το­πε­ποί­θη­ση των Αμε­ρι­κα­νών και των συμ­μά­χων τους για πα­ρεμ­βά­σεις στον χώ­ρο-πε­ρί­γυ­ρο της Κίνας.

Μετά την Ου­κρα­νία, η Ταϊ­βάν μπο­ρεί να απο­δει­χθεί, σε λίγα χρό­νια, το πιο επι­κίν­δυ­νο ση­μείο στον πλα­νή­τη.

Όμως ο οι­κο­νο­μι­κός πό­λε­μος έχει ήδη αρ­χί­σει.

Η κυ­βέρ­νη­ση Μπάι­ντεν απο­φά­σι­σε να επι­βά­λει κυ­ρώ­σεις, που οδη­γούν σε δρα­στι­κό πε­ριο­ρι­σμό της Κίνας στον κρί­σι­μο τομέα της πα­ρα­γω­γής ημι-αγω­γών τε­λευ­ταί­ας γε­νιάς (των «τσιπ» που είναι απα­ραί­τη­τα στην πα­ρα­γω­γή υπερ-υπο­λο­γι­στών, εξε­λιγ­μέ­νων σμαρτ τη­λε­φώ­νων, αλλά και -κυ­ρί­ως- όπλων, συ­στη­μά­των τε­χνη­τής νοη­μο­σύ­νης, πλο­ή­γη­σης, πα­ρα­κο­λού­θη­σης κλπ).

Ακόμα σκλη­ρό­τε­ρες κυ­ρώ­σεις επι­βλή­θη­καν στην πρό­σβα­ση της Κίνας σε μη­χα­νές που είναι απα­ραί­τη­τες για την πα­ρα­γω­γή εξε­λιγ­μέ­νων ημια­γω­γών. Η τε­χνο­λο­γία σε αυτόν τον τομέα (των μη­χα­νών που λει­τουρ­γούν με τρο­με­ρή ακρί­βεια, σε αφά­ντα­στα μι­κρές κλί­μα­κες…) πα­ρα­μέ­νει πα­νά­κρι­βη, υπερ-πε­ρι­φρου­ρη­μέ­νη και συ­γκε­ντρω­μέ­νη. Κατά τους Νιού Γιορκ Τάιμς, μόνο 5 εται­ρεί­ες διε­θνώς, μετά από δε­κα­ε­τί­ες έρευ­νας και επεν­δύ­σεις εκα­το­ντά­δων εκα­τομ­μυ­ρί­ων δο­λα­ρί­ων, είναι ικα­νές για πα­ρα­γω­γή τέ­τοιων μη­χα­νών: Μία ολ­λαν­δι­κή, μία για­πω­νέ­ζι­κη και 3 κα­λι­φορ­νέ­ζι­κες. Για να έχει ο ανα­γνώ­στης ει­κό­να του πόσο πε­ριο­ρι­σμέ­νη είναι η πα­ρα­γω­γή σε αυτόν τον τομέα, η κο­ρυ­φαία ολ­λαν­δι­κή ASML κα­τόρ­θω­σε μέσα στην τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία να πα­ρά­ξει μόνο 40 τέ­τοιες «μη­χα­νές».

Το υπουρ­γείο Εμπο­ρί­ου των ΗΠΑ απο­φά­σι­σε, επί­σης, να απα­γο­ρεύ­σει για «λό­γους εθνι­κής ασφα­λεί­ας» την ερ­γα­σία Αμε­ρι­κα­νών πο­λι­τών στον τομέα των ημι-αγω­γών στην Κίνα, με στόχο να δια­κό­ψει το ρεύμα ροής μη­χα­νι­κών, μά­να­τζερ κ.ο.κ. προς τις κι­νε­ζι­κές εται­ρεί­ες.

Ο αμε­ρι­κα­νι­κός Τύπος εκτι­μά αυ­τά­ρε­σκα ότι αυτός ο «στραγ­γα­λι­σμός» θα οδη­γή­σει την Κίνα να πε­ριο­ρι­στεί σε ό,τι μπο­ρεί να της απο­φέ­ρει το λα­θρε­μπό­ριο. Ο ισχυ­ρι­σμός δεν είναι πει­στι­κός. Οι κι­νε­ζι­κές εται­ρεί­ες υψη­λής τε­χνο­λο­γί­ας είναι ήδη αρ­κε­τά με­γά­λες και εξε­λιγ­μέ­νες και αν οι κυ­ρώ­σεις μπο­ρούν να τις κα­θυ­στε­ρή­σουν, είναι πολύ αμ­φί­βο­λο το αν μπο­ρούν να τις στα­μα­τή­σουν ή να τις οδη­γή­σουν σε πα­ρακ­μή.

Ο οι­κο­νο­μι­κός πό­λε­μος δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στον τομέα της υψη­λής τε­χνο­λο­γί­ας. Οι ΗΠΑ, η Βρε­τα­νία, ο Κα­να­δάς και η Αυ­στρα­λία ανα­κοί­νω­σαν μια διε­θνή «συμ­μα­χία» με στόχο τη δια­σφά­λι­ση της πρό­σβα­σης σε στρα­τη­γι­κά ορυ­κτά. Σε αυτά τα πλαί­σια ο Κα­να­δάς απαί­τη­σε από την Κίνα να απο­χω­ρή­σει άμεσα από 3 με­γά­λες εξο­ρυ­κτι­κές εται­ρεί­ες στο κα­να­δι­κό έδα­φος, που πα­ρά­γουν λίθιο, κά­δμιο, νι­κέ­λιο και κο­βάλ­τιο. Το τε­λε­σί­γρα­φο απαι­τού­σε την άμεση πώ­λη­ση των κι­νε­ζι­κών με­το­χών, υπό την απει­λή της κρα­τι­κο­ποί­η­σης των εξο­ρυ­κτι­κών εται­ρειών! Η αντί­δρα­ση του Πε­κί­νου ήταν έντο­νη: Υπεν­θυ­μί­ζο­ντας το μέ­γε­θος της κι­νε­ζι­κής επέν­δυ­σης στα ορυ­χεία, ζη­τού­σε από την κα­να­δι­κή κυ­βέρ­νη­ση να επα­νέλ­θει στο έδα­φος των «επι­χει­ρη­μα­τι­κών κρι­τη­ρί­ων» και να στα­μα­τή­σει τις «στο­χευ­μέ­νες δια­κρί­σεις» με γε­ω­στρα­τη­γι­κά κρι­τή­ρια. Όμως η αντί­δρα­ση αυτή ήταν τε­λι­κά ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κή, και αυτό δεί­χνει την απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα σε κά­ποιες επι­λο­γές στο δυ­τι­κό στρα­τό­πε­δο.

Έχει ση­μα­σία να υπο­γραμ­μί­σου­με ότι αυτό το στρα­τό­πε­δο, που πα­ρα­μέ­νει στην πρώτη γραμ­μή ισχύ­ος, δεν είναι μο­νο­μπλοκ, δεν του λεί­πουν οι βα­θιές ρωγ­μές και οι αντι­φά­σεις.

Μέσα στην ίδια συ­γκυ­ρία, η Γερ­μα­νία ανα­κοί­νω­σε την πώ­λη­ση του 25% των με­το­χών του λι­μα­νιού του Αμ­βούρ­γου στην κι­νε­ζι­κή Cosco! Πρό­κει­ται για μια κο­ρυ­φαία οι­κο­νο­μι­κή-εμπο­ρι­κή κί­νη­ση, γιατί το Αμ­βούρ­γο είναι ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα λι­μά­νια στην Ευ­ρώ­πη. Ταυ­τό­χρο­να, η επί­σκε­ψη του Σολτζ στο Πε­κί­νο, με τη συ­νο­δεία εκ­προ­σώ­πων κο­ρυ­φαί­ων γερ­μα­νι­κών εται­ρειών, έδει­ξε ότι η Γερ­μα­νία δεν θα δι­στά­σει να αρ­πά­ξει την ευ­και­ρία της «με­γά­λης ανα­τα­ρα­χής» για να δια­σφα­λί­σει μια «θαυ­μά­σια κα­τά­στα­ση» για τις γερ­μα­νι­κές εξα­γω­γές στην Κίνα. Κατά τον βρετ­τα­νι­κό Γκάρ­ντιαν, η κί­νη­ση του Σολτζ είναι πα­ράλ­λη­λα ένα ευθύ μή­νυ­μα προς τις ΗΠΑ, με την απαί­τη­ση μιας νέας εμπο­ρι­κής συμ­φω­νί­ας που θα χα­μη­λώ­νει τους προ­στα­τευ­τι­κούς «φραγ­μούς» και θα διευ­κο­λύ­νει τις γερ­μα­νι­κές εξα­γω­γές και προς την αμε­ρι­κα­νι­κή αγορά.

Αυτή η αντι­φα­τι­κή ει­κό­να, που πε­ρι­λαμ­βά­νει συ­γκλί­σεις και απει­θαρ­χί­ες, που πε­ρι­λαμ­βά­νει συμ­μα­χί­ες αλλά και κι­νή­σεις αυ­το­νο­μί­ας, χα­ρα­κτη­ρί­ζει και το απέ­να­ντι «στρα­τό­πε­δο» (και ίσως ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο από ό,τι ισχύ­ει στην ευ­ρεία Δύση).

Στην Ελ­λά­δα είναι δη­μο­φι­λής μέσα στους κύ­κλους της ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς, η εκτί­μη­ση ότι ο πό­λε­μος στην Ου­κρα­νία οδη­γεί στη δη­μιουρ­γία ενός «αντι-δυ­τι­κού» μπλοκ, όπου τάχα ενο­ποιού­νται η Ρωσία, η Κίνα, οι άλλες BRICS κλπ. Η κί­νη­ση της Κίνας όμως απο­δει­κνύ­ει ότι τα πράγ­μα­τα είναι εξαι­ρε­τι­κά πιο πε­ρί­πλο­κα.

Η νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση απο­δεί­χθη­κε εύ­φο­ρο έδα­φος για την ανά­πτυ­ξη του κα­πι­τα­λι­σμού στην Κίνα. Οι κι­νε­ζι­κές ηγε­σί­ες έχουν δια­μορ­φώ­σει τη στρα­τη­γι­κή τους σε αυτό το έδα­φος και δεν δεί­χνουν πρό­θε­ση να ανα­δι­πλω­θούν, ιδίως όταν αυτή η ανά­γκη προ­κύ­πτει από πρω­το­βου­λί­ες άλλων δυ­νά­με­ων. Αντι­με­τώ­πι­σαν με ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή τη ρω­σι­κή ει­σβο­λή στην Ου­κρα­νία. Χωρίς να κα­λύ­πτουν το ΝΑΤΟ, αλλά και χωρίς να επι­κρο­τούν τη ρω­σι­κή κλι­μά­κω­ση, δί­νουν την έμ­φα­ση στην κα­τεύ­θυν­ση της επι­στρο­φής «στις δου­λειές», στην αδια­τά­ρα­κτη συ­νέ­χεια των δι­κτύ­ων της κα­πι­τα­λι­στι­κής πα­γκο­σμιο­ποί­η­σης.

Αυτή η τάση ενι­σχύ­ε­ται καθώς κα­τα­γρά­φε­ται η αδυ­να­μία της Ρω­σί­ας να επι­βά­λει μια γρή­γο­ρη και κα­θα­ρή νίκη στην Ου­κρα­νία. Στη διά­σκε­ψη της Σα­μαρ­κάν­δης, η Κίνα και η Ινδία υπο­γράμ­μι­σαν τις «ανη­συ­χί­ες» για τις συ­νέ­πειες ενός πα­ρα­τε­τα­μέ­νου πο­λέ­μου στην Ου­κρα­νία πάνω στις δικές τους οι­κο­νο­μι­κές προ­ο­πτι­κές. Ο Σι αρ­νή­θη­κε να μπει στο κάδρο της φω­το­γρα­φί­ας των ηγε­τών που πα­ρα­βρέ­θη­καν στη Σα­μαρ­κάν­δη, επι­κα­λού­με­νος… μέτρα ασφά­λειας κατά του Covid. Όμως η κα­τα­γρα­φή της αδυ­να­μί­ας της Ρω­σί­ας να επι­βά­λει άμεση και μο­νο­με­ρή στρα­τιω­τι­κή λύση στην άμεση γει­το­νιά της, έχει και μια νέα πα­ρε­νέρ­γεια: Πα­ρου­σιά­ζει στους άλ­λους με­γά­λους «παί­κτες» μια πι­θα­νή λεία. Φεύ­γο­ντας από τη Σα­μαρ­κάν­δη, ο Σι δή­λω­σε ότι η Κίνα «είναι έτοι­μη, με κάθε ανα­γκαίο μέσο, να εγ­γυ­η­θεί την ανε­ξαρ­τη­σία και την ακε­ραιό­τη­τα του Κα­ζακ­στάν»!

Την επο­μέ­νη του 20ού συ­νε­δρί­ου, στον κι­νε­ζι­κό Τύπο εμ­φα­νί­στη­καν (κα­τευ­θυ­νό­με­να) δη­μο­σιεύ­μα­τα που θυ­μί­ζουν ότι η ανα­το­λι­κή Σι­βη­ρία και ει­δι­κό­τε­ρα η πε­ριο­χή του Βλα­δι­βο­στόκ, προ­σαρ­τή­θη­κε από την τσα­ρι­κή Ρωσία μόλις στα τέλη του 19ου αιώνα, ενώ νω­ρί­τε­ρα θε­ω­ρού­νταν ως «κι­νε­ζι­κή» πε­ριο­χή. Η στο­χο­ποί­η­ση του Βλα­δι­βο­στόκ δεν είναι τυ­χαία, ούτε δευ­τε­ρεύ­ου­σα. Οι προσ­δο­κί­ες για την υπο­χώ­ρη­ση των πάγων στο Βορρά, ανοί­γουν την όρεξη για τον βό­ρειο ναυ­τι­κό διά­δρο­μο, που θα ενώ­νει την Ια­πω­νία, την Κορέα και την Κίνα με την Ευ­ρώ­πη, πολύ πιο γρή­γο­ρα και πολύ πιο φτηνά. Αυτός ο «διά­δρο­μος» ξε­κι­νά από τον Κόλπο του Βλα­δι­βο­στόκ (κατά τους Κι­νέ­ζους, τον «Κόλπο του Αγ­γου­ριού») και κα­τα­λή­γει στο λι­μά­νι του Αμ­βούρ­γου.

Οι σχέ­σεις με­τα­ξύ Ρω­σί­ας-Κί­νας δεν εξα­ντλού­νται στα πεδία «σύ­γκλι­σης» απέ­να­ντι στις πιέ­σεις της Δύσης. Πε­ρι­λαμ­βά­νουν πεδία αντα­γω­νι­σμού που μπο­ρεί να απο­δει­χθούν εξαι­ρε­τι­κά επι­κίν­δυ­να. Η τε­ρά­στια οι­κο­νο­μι­κή υπε­ρο­χή οδη­γεί την Κίνα σε μια «αφ’ υψη­λού» αντι­με­τώ­πι­ση της Ρω­σί­ας, που ανα­γνω­ρί­ζει στον Πού­τιν αρ­μο­διό­τη­τες κυ­ρί­ως πε­ρι­φε­ρεια­κού πα­ρά­γο­ντα. Ο γκου­ρού του ρω­σι­κού εθνι­κι­σμού, ο Αλε­ξά­ντερ Ντού­γκιν, ερ­μη­νεύ­ει το τάι­μινγκ της ρω­σι­κής ει­σβο­λής στην Ου­κρα­νία ως την «ιστο­ρι­κή στιγ­μή που η Ρωσία όφει­λε να απο­φα­σί­σει αν έχει αυ­τό­νο­μη ιστο­ρι­κή προ­ο­πτι­κή ή είναι κα­τα­δι­κα­σμέ­νη να πε­ρι­θω­ριο­ποι­η­θεί, να γίνει αποι­κία είτε των ΗΠΑ είτε της Κίνας, και η απά­ντη­ση στο ερώ­τη­μα αυτό πε­ρι­λάμ­βα­νε ανα­πό­φευ­κτα την κα­τα­φυ­γή στα όπλα…».

Η αντί­θε­ση στις ΗΠΑ, στον ευ­ρω­α­τλα­ντι­σμό, στη γε­νι­κό­τε­ρη «Δύση», δεν αρκεί στις σύγ­χρο­νες συν­θή­κες για τη συ­γκρό­τη­ση ενιαί­ου μπλοκ. Οι πολ­λα­πλές και συν­δυα­σμέ­νες κρί­σεις, η δια­σπο­ρά των αντα­γω­νι­σμών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλα­νή­τη, οι αλ­λα­γές στο συ­σχε­τι­σμό δύ­να­μης στο εσω­τε­ρι­κό των λυ­κο­συμ­μα­χιών των ιμπε­ρια­λι­στι­κών δυ­νά­με­ων, η χα­ο­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση το­πι­κών υποϊ­μπε­ρια­λι­σμών με βάση τα αυ­τό­νο­μα συμ­φέ­ρο­ντά τους σε κρί­σι­μες πε­ριο­χές κ.ά. πα­ρά­γο­ντες οδη­γούν στη στα­δια­κή ανά­δυ­ση ενός πο­λυ­πο­λι­κού κό­σμου. Όπου η «Δύση» δια­τη­ρεί μια οι­κο­νο­μι­κή υπε­ρο­χή, αλλά κυ­ρί­ως στρα­τιω­τι­κή και τε­χνο­λο­γι­κή πρω­το­κα­θε­δρία. Όπου η Κίνα, αν συ­νε­χι­στεί η μέχρι σή­με­ρα ανο­δι­κή πο­ρεία της, απει­λεί να αλ­λά­ξει τους συ­σχε­τι­σμούς (και γι’ αυτό το «αν συ­νε­χι­στεί» γί­νε­ται σή­με­ρα κρί­σι­μο). Όπου όλοι οι πόλοι του αντα­γω­νι­σμού -πε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας και τους άλ­λους μι­κρό­τε­ρους, αλλά όχι ασή­μα­ντους «παί­κτες», είναι ιμπε­ρια­λι­στι­κές δυ­νά­μεις, με αδί­στα­κτη και επι­κίν­δυ­νη πο­λι­τι­κή.

Αυτός ο κό­σμος θυ­μί­ζει την κα­τά­στα­ση του πλα­νή­τη πριν το 1914, όταν ωρί­μα­ζαν οι συν­θή­κες για την πρώτη πα­γκό­σμια γε­νι­κευ­μέ­νη αν­θρω­πο­σφα­γή. Σε εκεί­νες τις συν­θή­κες εμ­φα­νί­στη­κε η αντι­πο­λε­μι­κή-αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή-διε­θνι­στι­κή Αρι­στε­ρά του Τσί­μερ­βαλντ, που προ­έ­κυ­ψε μέσα από την κρίση της ιστο­ρι­κής -μα­ζι­κής τότε, Δεύ­τε­ρης Διε­θνούς. Εκεί­νη η Αρι­στε­ρά έθεσε ως πρώτη προ­τε­ραιό­τη­τά της τη δια­τή­ρη­ση της αυ­το­νο­μί­ας του ερ­γα­τι­κού κι­νή­μα­τος απέ­να­ντι σε όλες τις πλευ­ρές της επερ­χό­με­νης σύ­γκρου­σης, τη γραμ­μή της ανε­ξαρ­τη­σί­ας απέ­να­ντι τόσο στους «χορ­τά­τους» όσο και τους «πει­να­σμέ­νους» ιμπε­ρια­λι­στές, όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά έλεγε ο Λένιν.

Μια ανά­λο­γη γραμ­μή σή­με­ρα, γί­νε­ται το πιο επεί­γον και πιε­στι­κό ιδε­ο­λο­γι­κο­πο­λι­τι­κό κα­θή­κον για την πα­γκό­σμια ρι­ζο­σπα­στι­κή αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή Αρι­στε­ρά.

rproject.gr

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.