Να ανατρέψουμε τη δολοφονική μεταναστευτική πολιτική

Το έγκλημα της 3ης Φλεβάρη στη Χίο δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ο κανόνας στα ελληνικά σύνορα την τελευταία τουλάχιστον δεκαετία.

Είναι μια αι­μα­το­βαμ­μέ­νη πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Δε­κα­πέ­ντε νε­κροί και ει­κο­σι­τέσ­σε­ρις τραυ­μα­τί­ες, με­τα­ξύ των οποί­ων δύο έγκυ­ες γυ­ναί­κες που δεν θα γεν­νή­σουν, είναι ο απο­λο­γι­σμός μόνο εκεί­νου ναυα­γί­ου. Κι όμως, για ακόμη μία φορά κα­νέ­νας επί­ση­μος φο­ρέ­ας δεν φέρει την ευ­θύ­νη για αυτό το μα­κε­λειό, παρά μόνο κά­ποιος «δια­κι­νη­τής». Τα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα έχουν με­τα­τρα­πεί σε μα­ντρό­σκυ­λο της Ευ­ρώ­πης-Φρού­ριο με τις ευ­λο­γί­ες Πλεύ­ρη-Μη­τσο­τά­κη και η ανά­γκη απά­ντη­σης του αντι­ρα­τσι­στι­κού κι­νή­μα­τος κρί­νε­ται άκρως ανα­γκαία.

Νικόλας Κολυτάς

Διε­θνής διά­στα­ση

Τα όσα συμ­βαί­νουν στο Αι­γαίο και στον Έβρο δεν είναι τί­πο­τε άλλο από την εγ­χώ­ρια αντα­νά­κλα­ση ενός διε­θνούς κύ­μα­τος θα­να­το­πο­λι­τι­κής. Το δί­καιο του ισχυ­ρού κα­θο­ρί­ζει το ποιος αξί­ζει να ζει ή όχι και τα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα εφαρ­μό­ζο­νται κατά το δο­κούν. Πρό­κει­ται για μια συν­θή­κη κατά την οποία οι πρό­σφυ­γες και οι με­τα­νά­στες αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως πο­λί­τες δεύ­τε­ρης κα­τη­γο­ρί­ας, που αν δεν υπα­κού­σουν στα κε­λεύ­σμα­τα των ισχυ­ρών είναι αντι­μέ­τω­ποι ακόμη και με το θά­να­το. Αυτό το διε­θνές φαι­νό­με­νο της απαν­θρω­πο­ποί­η­σης που λει­τουρ­γεί ως ιδε­ο­λο­γι­κή βάση για την εφαρ­μο­γή των πιο σκο­τει­νών πο­λι­τι­κών δια­κρί­σε­ων, βίας και απο­κλει­σμών, είναι διά­χυ­το σε πλη­θώ­ρα πε­ρι­πτώ­σε­ων: Από τη γε­νο­κτο­νία στην Πα­λαι­στί­νη και τους δο­λο­φο­νη­μέ­νους από τον ICE στις ΗΠΑ, μέχρι τα θύ­μα­τα στα Τέμπη, τις νε­κρές ερ­γά­τριες στη Βιο­λά­ντα και τους πνιγ­μέ­νους στο Αι­γαίο. Στο πεδίο του προ­σφυ­γι­κού ο φόρος αί­μα­τος είναι βαρύς. Οι ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες έχουν γίνει απέ­ρα­ντα νε­κρο­τα­φεία ανώ­νυ­μων προ­σφύ­γων.

Όλα αυτά, όμως, δεν είναι λόγια του αέρα, αλλά τεκ­μη­ριώ­νο­νται με στοι­χεία. Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση «Beaten Back at Europe’s Borders – 2025 Annual Report», που ετοί­μα­σαν επτά ορ­γα­νώ­σεις από όλη την Ευ­ρώ­πη σχε­δόν 6.000 πρό­σφυ­γες και με­τα­νά­στες επα­να­προ­ω­θή­θη­καν στην Τουρ­κία από τις ελ­λη­νι­κές αρχές το 2025. Η έκ­θε­ση επι­ση­μαί­νει τη «συ­στη­μα­τι­κή απο­τυ­χία της ΕΕ να επι­βά­λει σε­βα­σμό ενός από τα πιο θε­με­λιώ­δη αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα», κα­τα­γρά­φο­ντας συ­νο­λι­κά την επα­να­προ­ώ­θη­ση 80.865 προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών στα σύ­νο­ρα με­τα­ξύ κρα­τών μελών. Κι όμως! Αυτό που κα­τα­γρά­φε­ται ως έγκλη­μα από διε­θνείς ορ­γα­νώ­σεις υπε­ρά­σπι­σης των δι­καιω­μά­των των προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών, προ­βάλ­λε­ται από το υπουρ­γείο Με­τα­νά­στευ­σης ως άνευ προη­γου­μέ­νου επι­τυ­χία (!). Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό, ότι την ίδια ημέρα που ψά­χνα­με να βρού­με τον τε­λι­κό αριθ­μό των νε­κρών στο ναυά­γιο της Χίου, ο Θάνος Πλεύ­ρης από το βήμα της Βου­λής δια­τυ­μπά­νι­ζε ότι το με­τα­να­στευ­τι­κό απο­τε­λεί ζή­τη­μα με έντο­νη ιδε­ο­λο­γι­κή διά­στα­ση και πως η κυ­βερ­νη­τι­κή πο­λι­τι­κή στη­ρί­ζε­ται σε μια σαφή επι­λο­γή που βα­σί­ζε­ται στην «αυ­στη­ρή και απο­τρε­πτι­κή στάση απέ­να­ντι στην πα­ρά­νο­μη εί­σο­δο».

Ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα

Κάπως έτσι, πλέον η εγ­χώ­ρια συ­ζή­τη­ση για εγκλη­μα­τι­κά ναυά­για όπως αυτό της Χίου, δεν πε­ρι­στρέ­φε­ται γύρω από τη δο­λο­φο­νι­κή πρα­κτι­κή του ελ­λη­νι­κού Λι­με­νι­κού, αλλά από το κατά πόσο εφαρ­μό­ζε­ται επαρ­κώς αυτή η δο­λο­φο­νι­κή πρα­κτι­κή προς χάρη του δόγ­μα­τος των απο­τρο­πών, των επα­να­προ­ω­θή­σε­ων  και των απε­λά­σε­ων που εφαρ­μό­ζει με θέρμη το υπουρ­γείο Με­τα­νά­στευ­σης. Άλ­λω­στε ο Θάνος Πλεύ­ρης, ανα­λαμ­βά­νο­ντας αυτό το χαρ­το­φυ­λά­κιο, φαί­νε­ται πως εκ­πλη­ρώ­νει τους πιο αρ­ρω­στη­μέ­νους πό­θους του όταν από το 2011 ως βου­λευ­τής του ΛΑΟΣ δή­λω­νε ευ­θαρ­σώς: «Φύ­λα­ξη των συ­νό­ρων δεν μπο­ρεί να υφί­στα­ται αν δεν υπάρ­χουν απώ­λειες και για να γίνω πιο κα­τα­νοη­τός, αν δεν υπάρ­χουν νε­κροί». Τώρα τους νε­κρούς τους βρί­σκου­με μπρο­στά μας με κυ­βερ­νη­τι­κή υπο­γρα­φή. Είναι απο­λύ­τως εύ­λο­γο το ερώ­τη­μα του δι­κη­γό­ρου ενός επι­ζώ­ντα με­τα­νά­στη στη Χίο, Δη­μή­τρη Χούλη, κατά την ομι­λία του σε εκ­δή­λω­ση του Αντι­ρα­τσι­στι­κού Φα­στι­βάλ Αθή­νας «πώς γί­νε­ται οι με­τα­νά­στες να έχουν κάνει όλο το τα­ξί­δι σε χάλια σκάφη, αλλά βυ­θί­ζο­νται όταν εμ­φα­νί­ζε­ται το λι­με­νι­κό; Είναι μια σύμ­πτω­ση που είναι πολύ πε­ρί­ερ­γη».

Αυτό είναι το τε­λι­κό και πιο σκλη­ρό στά­διο της θα­να­το­πο­λι­τι­κής στο Αι­γαίο, συ­νέ­χεια άθλιων πρα­κτι­κών όπως αυτές που πε­ριέ­γρα­ψε o Χού­λης λε­πτο­με­ρώς: «Οι επα­να­προ­ω­θή­σεις ήταν για εμάς ένα τρο­μα­χτι­κό βίωμα γιατί δεν ήταν “σε έπια­σα, σε έβαλα σε μια βάρκα, σε πήγα πίσω”. Οι αφη­γή­σεις που εί­χα­με ήταν σε έπια­σα, σε βίασα με κάθε πι­θα­νό τρόπο, εσένα και όλο το γκρουπ των αν­θρώ­πων, σας έψαξα πα­ντού με το γκλοπ μου, σας έκλε­ψα τα λεφτά, σας χτύ­πη­σα μπρο­στά στα παι­διά σας, και αφού σας έκανα όλα αυτά, σας έστει­λα και πίσω». Πρό­κει­ται για τρο­μα­χτι­κές μαρ­τυ­ρί­ες που αν κά­ποιος επι­χει­ρή­σει να τις ανα­δεί­ξει στο δη­μό­σιο διά­λο­γο, στο­χο­ποιεί­ται αυ­το­μά­τως ως υπο­κι­νη­τής των δήθεν δια­κι­νη­τών και πο­λέ­μιος της τάχα εθνι­κής πο­λι­τι­κής στα σύ­νο­ρα σύμ­φω­να με το νο­μο­σχέ­διο Πλεύ­ρη. Έχει στη­θεί μια επι­κοι­νω­νια­κή φά­μπρι­κα που κα­νο­νι­κο­ποιεί στη δη­μό­σια σφαί­ρα τις δο­λο­φο­νι­κές πρα­κτι­κές στο όνομα της προ­στα­σί­ας των εθνι­κών συμ­φε­ρό­ντων. Εχθρός σε αυτό το αφή­γη­μα είναι οι πε­ρί­φη­μοι «δια­κι­νη­τές» και όχι οι πό­λε­μοι, οι φτώ­χεια και τα ανε­λεύ­θε­ρα κα­θε­στώ­τα.

Η αφή­γη­ση του Δη­μή­τρη Χούλη για τους λε­γό­με­νους «δια­κι­νη­τές», είναι και πάλι δια­φω­τι­στι­κή «Δεν έχω γνω­ρί­σει δια­κι­νη­τή τόσα χρό­νια σαν δι­κη­γό­ρος. Έχω κάνει πάνω από 150 δι­κα­στή­ρια οδη­γών βαρ­κών, ακόμη δια­κι­νη­τή δεν έχω βρει». Σύμ­φω­να με τον Χούλη οι αρχές χρη­σι­μο­ποιούν όχι τη μέ­θο­δο της ανα­γνώ­ρι­σης, αλλά τη μέ­θο­δο της υπό­δει­ξης, πιέ­ζο­ντας τα θύ­μα­τα να ανα­γνω­ρί­σουν δήθεν ως δια­κι­νη­τές, άτομα που υπο­δει­κνύ­ουν οι ίδιες. «Όταν αυτή την ερώ­τη­ση στην κάνει κά­ποιος με στολή, ενώ εσύ είσαι στο νο­σο­κο­μείο βρεγ­μέ­νος, και σου δεί­χνουν μια φω­το­γρα­φία και σου λένε “είναι αυτός;” Το έν­στι­κτο της επι­βί­ω­σης λέει ναι. Γιατί αν δεν είναι αυτός, μπο­ρεί να είσαι εσύ». Το πα­ρά­δο­ξο, είναι ότι ο Μα­ρο­κι­νός πε­λά­της του Δη­μή­τρη Χουλή δεν ανα­γνω­ρί­στη­κε ούτε με αυτή τη βίαιη μέ­θο­δο από πολ­λούς επι­βαί­νο­ντες στο σκά­φος των με­τα­να­στών. Απλώς είναι εμ­φα­νές ότι οι αρχές έπρε­πε να βρουν κά­ποιον για να επιρ­ρί­ψουν τις ευ­θύ­νες.

Άλ­λω­στε με πε­ρισ­σή γεν­ναιό­τη­τα ο υπουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας Βα­σί­λης Κι­κί­λιας ανα­κοί­νω­σε την άσκη­ση ποι­νι­κής δί­ω­ξης σε μέλη του κυ­κλώ­μα­τος δια­κι­νη­τών που σχε­τί­ζο­νται με το ναυά­γιο στη Χίο την 3η Φερ­βρουα­ρί­ου, την ίδια στιγ­μή που οι κά­με­ρες του σκά­φους του λι­με­νι­κού «δεν λει­τουρ­γού­σαν» εκεί­νο το βράδυ, που πα­ρα­μέ­νει «εξα­φα­νι­σμέ­νο» το πλοιά­ριο των προ­σφύ­γων παρά τη δια­τα­γή της ανα­κρί­τριας για ανέλ­κυ­σή του, που σύμ­φω­να με δη­μο­σί­ευ­μα των Νέων επι­βε­βαιώ­νε­ται ύπαρ­ξη ζη­μιάς στον πυθ­μέ­να του λι­με­νι­κού σκά­φους (γε­γο­νός που δεί­χνει ότι το λι­με­νι­κό κα­βά­λη­σε το σκά­φος των προ­σφύ­γων) και που δεν υπάρ­χει καν ημε­ρο­λό­γιο της γέ­φυ­ρας επει­δή ο κα­πε­τά­νιος του λι­με­νι­κού «χτύ­πη­σε το αρι­στε­ρό του χέρι και δεν μπό­ρε­σε να το συ­μπλη­ρώ­σει». Όλα τα πα­ρα­πά­νω δεί­χνουν ένα ακόμη κα­κο­στη­μέ­νο σκη­νι­κό συ­γκά­λυ­ψης. Άλλο ένα κρα­τι­κό έγκλη­μα επι­χει­ρεί­ται να μεί­νει ατι­μώ­ρη­το, όπως επι­χει­ρή­θη­κε στα Τέμπη και στην Πύλο. Μόνο που τώρα πα­τώ­ντας πάνω στο δόγμα της θα­να­το­πο­λι­τι­κής στα σύ­νο­ρα, δεν τη­ρούν ούτε τα προ­σχή­μα­τα, και προ­κα­λούν επί­τη­δες την κοινή λο­γι­κή, θέ­λο­ντας να επι­βά­λουν μια νέα κα­νο­νι­κό­τη­τα στη με­τα­να­στευ­τι­κή πο­λι­τι­κή.

Αντι­ρα­τσι­στι­κό κί­νη­μα

Είναι σαφές ότι τόσο σε διε­θνές, όσο και σε εγ­χώ­ριο επί­πε­δο επι­χει­ρεί­ται μια ανα­διά­τα­ξη της συ­ζή­τη­σης γύρω από την προ­στα­σία των αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των. Η αξία της αν­θρώ­πι­νης ζωής εξαρ­τά­ται από τα­ξι­κά κρι­τή­ρια και το δί­καιο του ισχυ­ρού γί­νε­ται ο κα­λύ­τε­ρος μο­χλός τσα­κί­σμα­τος των κο­λα­σμέ­νων αυτής της γης. Σε αυτό το πλαί­σιο ανα­βαθ­μί­ζο­νται αυ­το­μά­τως τα κα­θή­κο­ντα του αντι­ρα­τσι­στι­κού κι­νή­μα­τος και της Αρι­στε­ράς. Η επέ­λα­ση του τρα­μπι­σμού και οι διε­θνείς μι­μη­τές του χρή­ζουν άμε­σης απά­ντη­σης από τον κόσμο του αγώνα και της αλ­λη­λεγ­γύ­ης. Τα αντα­να­κλα­στι­κά των συ­ντρό­φων μας στη Χίο ήταν άμεσα και δυ­να­μι­κά και αυτός ήταν και ο λόγος που ο Κοι­νω­νι­κός Χώρος «Αντί­βα­ρο» στη Χίο έγινε στό­χος επί­θε­σης στη διάρ­κεια της νύ­χτας μόλις λίγες ημέ­ρες μετά το έγκλη­μα. Δη­μο­σιο­γρά­φοι και δι­κη­γό­ροι που στά­θη­καν από το πρώτο λεπτό στο πλευ­ρό των θυ­μά­των, έγι­ναν στό­χοι  πρω­το­φα­νών απει­λών και δέ­κτες ασύλ­λη­πτης συ­κο­φα­ντί­ας.

Με ορί­ζο­ντα τη φε­τι­νή 21η Μάρτη οφεί­λου­με να θέ­σου­με σε νέα βάση το διά­λο­γο γύρω από το προ­σφυ­γι­κό. Το έγκλη­μα της Χίου ήταν η τρα­γι­κή συ­νέ­χεια μιας σει­ράς αντί­στοι­χων ναυα­γί­ων στο Αι­γαίο. Αυτή η κα­τά­στα­ση δεν μπο­ρεί να συ­νε­χι­στεί και οι μόνοι που μπο­ρούν να της βά­λουν φρένο είναι οι φο­ρείς του κι­νή­μα­τος. Κόμ­μα­τα και ορ­γα­νώ­σεις της Αρι­στε­ράς, ερ­γα­τι­κά σω­μα­τεία, φοι­τη­τι­κοί σύλ­λο­γοι, μα­θη­τι­κές ομά­δες, φε­μι­νι­στι­κές συλ­λο­γι­κό­τη­τες, αντι­ρα­τσι­στι­κές πρω­το­βου­λί­ες και με­τα­να­στευ­τι­κές κι­νή­σεις πρέ­πει από κοι­νού να γε­μί­σουν τους δρό­μους τη φε­τι­νή πα­γκό­σμια ημέρα ενά­ντια στο ρα­τσι­σμό. Η επα­να­φο­ρά του προ­σφυ­γι­κού υπό το δικό μας πρί­σμα στην κε­ντρι­κή πο­λι­τι­κή θα είναι μια τε­ρά­στια νίκη. Μια νίκη που οφεί­λου­με σε όλους τους ανώ­νυ­μους πρό­σφυ­γες που άφη­σαν την τε­λευ­ταία τους πνοή είτε στο Αι­γαίο, είτε στον Έβρο, είτε σε κά­ποιο στρα­τό­πε­δο συ­γκέ­ντρω­σης ανά τη χώρα.

https://rproject.gr/article/na-anatrepsoyme-ti-dolofoniki-metanasteytiki-politiki