Η τρέλα στην εξουσία\\ του Ηρακλή Λογοθέτη

Η τρέλα στην εξουσία\\ του Ηρακλή Λογοθέτη

  • |

Η βουλιμική υπερβολή της ισχύος, σέρνει ανέκαθεν πίσω της τη σκιά της τρέλας και οι επιπτώσεις της αποτελούν συνάρτηση του μεγέθους, της αρμοδιότητας και των ρόλων. Η μεγαλομανία του θυρωρού ενός κυβερνητικού μεγάρου είναι τρικυμία εν κρανίω ενώ η παράκρουση του κυβερνήτη μπορεί να βουλιάξει και το μεγαλύτερο καράβι.

Η διαφορά τους επεκτείνεται και στην καταβολή του τιμήματος. Ο ένας πληρώνει τη ζημιά από την τσέπη του, ο άλλος τη χρεώνει στους υπηκόους του. Μολυσμένος από την ιδέα της δυνάμεως, ο φουκαράς σκοτώνει τη γυναίκα του στο σπίτι ή την παλιά του φιλενάδα στο καφενείο της γειτονιάς. Ο ισχυρός ορμάει να πνίξει μιά χώρα της αρεσκείας του επειδή αποσκίρτησε απ’ τη δυναστική του αγκαλιά.

Ως ενεργούμενο μίας ψυχρής μέθης μπουκάρει με άλλοτε εύλογα κι άλλοτε απλώς ευλογοφανή προσχήματα στο Θιβέτ ή στην Κύπρο, στο Ιράκ ή στην Ουκρανία. Κι όσοι καμιά φορά προστρέχουν, όχι για να σώσουν τους δύστυχους λαούς αλλά για να τους κλείσουν στην δική τους αρπάγη, προσβάλλονται από το ίδιο μικρόβιο. Γιατί η εξουσιαστική παραφροσύνη είναι άκρως μεταδοτική και εγκυμονεί συμφορά. Τη βλέπουμε στο πείσμα του Οιδίποδα που αντί να υποχωρήσει επιμένει, ακόμη κι αν πρόκειται να κυβερνήσει έρημη χώρα.

Την ακούμε να κρούει έως διαρρήξεως τη θύρα του λογικού σε όλες τις σαιξπηρικές τραγωδίες. Οι ηγέτες που παραφρονούν παίρνουν ιστορικά ποικίλες όψεις και μετέρχονται τα ανάλογα με τον βαθμό ή το ύφος της ασθενείας τους προσωπεία. Μορφάζουν σε ολόκληρη τη γκάμα από τη σαρδόνια θηριωδία ενός Νέρωνα μέχρι τον γελοίο κομπασμό ενός Ντούτσε. Διακρίνονται ωστόσο από κάτι κοινό: την παγωμένη έξαψη και το ανελέητα κενό, απολιθωτικό βλέμμα της Μέδουσας. Το κράτος γίνεται στα χέρια τους ο δράκος με τα χίλια λέπια που φοβόταν ο Νίτσε. Ή μία νεκροκεφαλή που δεν ησυχάζει παρά μονάχα πίνοντας το αγαπημένο της ποτό — το ανθρώπινο αίμα.

Ο πίνακας είναι του Γκέοργκ Γκρος