Η Ουκρανία, η κομμουνιστική παράδοση και η σύγχρονη συζήτηση στην Αριστερά

Η Ουκρανία, η κομμουνιστική παράδοση και η σύγχρονη συζήτηση στην Αριστερά

  • |

Η  Ουκρανία είναι μια από τις φτωχότερες περιοχές της Ευρώπης και ίσως η πιο βασανισμένη χώρα της ηπείρου. Μεταξύ του 1991 και σήμερα, δηλαδή στα χρόνια του περάσματος από τον κρατικό καπιταλισμό στο «φιλελεύθερο» ιδιωτικό καπιταλισμό, ο πληθυσμός της μειώθηκε από τα 52 εκατομμύρια στα περίπου 43 εκατομμύρια σήμερα.

Αντώνης Νταβανέλος

Η ιστο­ρία της είναι ζυ­μω­μέ­νη με τον πό­λε­μο και την επα­νά­στα­ση. Το έδα­φός της υπήρ­ξε επί αιώ­νες πεδίο συ­γκρού­σε­ων των πα­λιών αυ­το­κρα­το­ριών. Μετά την Οκτω­βρια­νή Επα­νά­στα­ση, υπήρ­ξε το πεδίο των σκλη­ρό­τε­ρων μαχών του Εμ­φυ­λί­ου Πο­λέ­μου. Οι επα­να­στα­τι­κές δυ­νά­μεις υπήρ­ξαν ιδιαί­τε­ρα ισχυ­ρές: ο Κόκ­κι­νος Στρα­τός με την ηγε­σία του Αντό­νοφ-Οβ­σέ­γεν­κο, αλλά και το μα­ζι­κό αναρ­χι­κό αντάρ­τι­κο του Μάχνο (σε σχέ­σεις συ­νερ­γα­σί­ας στις μάχες, πολύ στε­νό­τε­ρες απ’ ό,τι γε­νι­κά πι­στεύ­ε­ται…) νί­κη­σαν τους Λευ­κούς του Αντόν Ντε­νί­κιν και το στρα­τό του Πιοτρ Βρά­γκελ στην Κρι­μαία και άνοι­ξαν το δρόμο στην ανα­κή­ρυ­ξη της σο­βιε­τι­κής εξου­σί­ας στην Ου­κρα­νία. Στα 1932-33, η κα­τάρ­ρευ­ση της βί­αι­ης κο­λε­κτι­βο­ποί­η­σης της γε­ωρ­γί­ας, υπό τις οδη­γί­ες του Στά­λιν, οδή­γη­σε στην τρο­μα­κτι­κή πείνα με θύ­μα­τα εκα­τομ­μύ­ρια αγρό­τες. Κατά τη διάρ­κεια της γερ­μα­νι­κής κα­το­χής, οι Ναζί χρη­σι­μο­ποί­η­σαν ως σκλά­βους εκα­τομ­μύ­ρια Ου­κρα­νούς, εξό­ντω­σαν τη μα­ζι­κή εβραϊ­κή κοι­νό­τη­τα και άλλες θρη­σκευ­τι­κές ή εθνο­τι­κές μειο­νό­τη­τες, με απο­τέ­λε­σμα ο ου­κρα­νι­κός πλη­θυ­σμός να έχει απώ­λειες-ρε­κόρ, που υπο­λο­γί­ζο­νται στα 5-7 εκα­τομ­μύ­ρια νε­κρούς.

Το έγκλη­μα του Λένιν;

Σκο­πεύ­ο­ντας να ει­σβά­λει σε μια χώρα με τέ­τοια ιστο­ρία, δε­μέ­νη με τις εμπει­ρί­ες του ρω­σι­κού λαού, ο Πού­τιν δεν είναι τυ­χαίο ότι αι­σθάν­θη­κε την ανά­γκη για το δια­βό­η­το διάγ­γελ­μά του, που ήταν ένα μα­κρο­σκε­λές ιστο­ρι­κό και ιδε­ο­λο­γι­κό «μα­νι­φέ­στο».

Κε­ντρι­κή του θέση (που προει­δο­ποιεί για την «τε­λι­κή λύση» που επι­φυ­λάσ­σει για την Ου­κρα­νία) είναι ότι η χώρα αυτή υπήρ­ξε ιστο­ρι­κά… ανύ­παρ­κτη, ότι οι Ου­κρα­νοί είναι μια… τε­χνη­τά κα­τα­σκευα­σμέ­νη εθνό­τη­τα. Η κα­τα­σκευή αυτή, είπε, οφεί­λε­ται σε ένα «ιστο­ρι­κό λάθος» του Λένιν και των Μπολ­σε­βί­κων, κα­τη­γο­ρώ­ντας ει­δι­κά τον Λένιν για την επι­μο­νή του σε «κάτι πα­ρα­πά­νω από ένα ιστο­ρι­κό λάθος» (εν­νο­ώ­ντας ευ­θέ­ως ένα ιστο­ρι­κό έγκλη­μα).

Η θέση αυτή δια­γρά­φει με μια μο­νο­κο­ντυ­λιά όλη την επα­να­στα­τι­κή πα­ρά­δο­ση στη Ρωσία. Πριν το 1917, οι Μπολ­σε­βί­κοι (αλλά και οι Μεν­σε­βί­κοι, οι Σο­σια­λε­πα­να­στά­τες και οι αναρ­χι­κοί) δεν θε­ω­ρού­σαν την Τσα­ρι­κή Ρωσία ως «απο­κρυ­στάλ­λω­ση» του ρω­σι­κού έθνους, αλλά ως «φυ­λα­κή λαών». Το ζή­τη­μα της απε­λευ­θέ­ρω­σης αυτών των λαών από την εθνι­κή κα­τα­πί­ε­ση και το βάρ­βα­ρο «με­γα­λο­ρω­σι­κό σο­βι­νι­σμό» του τσα­ρι­κού κα­θε­στώ­τος, ήταν κε­ντρι­κό σε όλα τα επα­να­στα­τι­κά προ­γράμ­μα­τα των κομ­μά­των που πραγ­μα­τι­κά απο­σκο­πού­σαν στην ανα­τρο­πή του Τσά­ρου.

Στη με­τε­πα­να­στα­τι­κή πε­ρί­ο­δο, προς το τέλος του Εμ­φυ­λί­ου, είχαν προ­κύ­ψει 6 επα­να­στα­τη­μέ­νες εθνι­κές δη­μο­κρα­τί­ες (η ρω­σι­κή ομο­σπον­δία-ΡΟΣΣΔ, η Ου­κρα­νία, η Λευ­κο­ρω­σία, η Γε­ωρ­γία, η Αρ­με­νία και το Αζερ­μπαϊ­τζάν). Οι 3 δη­μο­κρα­τί­ες του Καυ­κά­σου είχαν απε­λευ­θε­ρω­θεί μόλις στα τέλη του 1920, με τις νίκες του Κόκ­κι­νου Στρα­τού εκεί, υπό την ηγε­σία του Ορ­τζο­νι­κί­τζε. Οι σχέ­σεις με­τα­ξύ τους κα­θο­ρί­ζο­νταν από δι­με­ρείς συμ­φω­νί­ες της ΡΟΣΣΔ με κάθε μια από τις άλλες 5 δη­μο­κρα­τί­ες, που αφο­ρού­σαν κυ­ρί­ως την οι­κο­νο­μία, την άμυνα και την εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή. Στην πράξη το ενο­ποι­η­τι­κό-συ­νε­κτι­κό στοι­χείο ήταν το Κόμμα και ο Κόκ­κι­νος Στρα­τός, πα­ρό­τι είχε ανα­γνω­ρι­στεί το δι­καί­ω­μα να δια­τη­ρούν οι δη­μο­κρα­τί­ες ανε­ξάρ­τη­τες στρα­τιω­τι­κές δυ­νά­μεις.

Μπρο­στά στο ζή­τη­μα της ου­σια­στι­κό­τε­ρης ενο­ποί­η­σής τους, ο Στά­λιν (ως Επί­τρο­πος επί των Εθνο­τή­των, αλλά πλέον και ως Γραμ­μα­τέ­ας της ΚΕ) ετοί­μα­σε ένα σχέ­διο που ου­σια­στι­κά ενέ­τασ­σε τη διοί­κη­ση των δη­μο­κρα­τιών στην κε­ντρι­κή κυ­βέρ­νη­ση της ΡΟΣΔΔ, στη Μόσχα. Στο σχέ­διο αντέ­δρα­σαν οι Γε­ωρ­για­νοί κομ­μου­νι­στές, υπό την ηγε­σία του Μντι­βά­νι (ενός μπολ­σε­βί­κου υψη­λού κύ­ρους, που ήταν αδύ­να­τον να κα­τη­γο­ρη­θεί για εθνι­κι­στι­κή πα­ρέκ­κλι­ση), αλλά και οι Ου­κρα­νοί που εκ­προ­σω­πή­θη­καν στις συ­ζη­τή­σεις από τον μπολ­σε­βί­κο Πε­τρόφ­σκι.

Το σχέ­διο αυτό ανα­τρά­πη­κε μετά από δρι­μύ­τα­τη πα­ρέμ­βα­ση του Λένιν, που βομ­βάρ­δι­ζε την ΚΕ με «τρο­πο­λο­γί­ες» που έπαιρ­ναν υπόψη τις ευαι­σθη­σί­ες των δη­μο­κρα­τιών. Στις 6 Οκτώ­βρη του 1922, ο ήδη βαριά άρ­ρω­στος Λένιν γρά­φει προς τον Κά­με­νεφ, που συ­ντο­νί­ζει τις σχε­τι­κές συ­ζη­τή­σεις:

«Σύ­ντρο­φε Κά­με­νεφ! Κη­ρύσ­σω πό­λε­μο ζωής και θα­νά­του ενά­ντια στο με­γα­λο­ρω­σι­κό σο­βι­νι­σμό… Πρέ­πει οπωσ­δή­πο­τε ένας Ρώσος, ένας Ου­κρα­νός, ένας Γε­ωρ­για­νός κ.ο.κ. να προ­ε­δρεύ­ουν δια­δο­χι­κά στην Κε­ντρι­κή Εκτε­λε­στι­κή Επι­τρο­πή της Ένω­σης. Οπωσ­δή­πο­τε! Δικός σας, Λένιν» (Άπα­ντα, τ. 45).

Ο Λένιν κη­ρύσ­σει πό­λε­μο ενά­ντια στο με­γα­λο­ρω­σι­κό σο­βι­νι­σμό, αυτή τη φορά μέσα στο ίδιο του το κόμμα, δεί­χνο­ντας με σα­φή­νεια τον Γε­νι­κό Γραμ­μα­τέα. Το κύρος του Λένιν δεν ήταν δυ­να­τόν στα 1922 να υπο­τι­μη­θεί και η πα­ρέμ­βα­σή του κα­το­χύ­ρω­σε τις αρχές της αυ­το­διά­θε­σης των λαών -μέ­χρι και το δι­καί­ω­μα του απο­χω­ρι­σμού- στα ιδρυ­τι­κά κεί­με­να της ΕΣΣΔ.

Η συ­ζή­τη­ση ήταν κάθε άλλο παρά εύ­κο­λη και οδή­γη­σε τον Λένιν στο να τρο­πο­ποι­ή­σει τη «Δια­θή­κη» του, προ­σθέ­το­ντας την πα­ρά­γρα­φο που πρό­τει­νε στους συ­ντρό­φους του να κα­θαι­ρέ­σουν τον Στά­λιν από τη θέση του Γ. Γραμ­μα­τέα (βλ. Μοσέ Λεβίν, Η τε­λευ­ταία μάχη του Λένιν, με­τά­φρα­ση Δ. Ψαρ­ράς). Οι κα­τευ­θύν­σεις του κα­το­χυ­ρώ­θη­καν στα αρ­χι­κά κεί­με­να, ακόμα και στο ιδρυ­τι­κό Σύ­νταγ­μα της ΕΣΣΔ, αλλά στη ζωή έγι­ναν άλλα…

Λέει σή­με­ρα ο Πού­τιν:

«…η μπολ­σε­βί­κι­κη πο­λι­τι­κή οδή­γη­σε στην ανά­δυ­ση της Σο­βιε­τι­κής Ου­κρα­νί­ας, η οποία ακόμα και σή­με­ρα θα έπρε­πε να απο­κα­λεί­ται “Ου­κρα­νία του Βλα­ντι­μίρ Λένιν”. Είναι ο συγ­γρα­φέ­ας και αρ­χι­τέ­κτο­νάς της….

Ο Στά­λιν στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα εφάρ­μο­σε στην πράξη όχι τις ιδέες του Λένιν, αλλά τις δικές του ιδέες για την κρα­τι­κή υπό­στα­ση. Αλλά δεν ει­σή­γα­γε τις κα­τάλ­λη­λες αλ­λα­γές στα συ­στη­μι­κά έγ­γρα­φα, στο Σύ­νταγ­μα της χώρας, δεν επα­νε­ξέ­τα­σε επί­ση­μα τις δια­κη­ρυγ­μέ­νες λε­νι­νι­στι­κές αρχές για την οι­κο­δό­μη­ση της ΕΣΣΔ… Είναι με­γά­λο κρίμα που οι απε­χθείς, ου­το­πι­κές φα­ντα­σιώ­σεις που εμπνεύ­στη­καν από την επα­νά­στα­ση, δεν απα­λεί­φθη­καν αμέ­σως από τα βα­σι­κά τυ­πι­κά νο­μι­κά θε­μέ­λια πάνω στα οποία οι­κο­δο­μή­θη­κε η κρα­τι­κή μας υπό­στα­ση… Φαι­νό­ταν ότι δεν υπήρ­χε καμιά ανά­γκη -όλα λει­τουρ­γού­σαν υπό ολο­κλη­ρω­τι­κό κα­θε­στώς και έμοια­ζαν πολύ όμορ­φα, ελ­κυ­στι­κά…» (με­τά­φρα­ση του διαγ­γέλ­μα­τος Πού­τιν από την Iskra).

Ο πρώην κα­γκε­μπί­της Πού­τιν γνω­ρί­ζει καλά από ποιες ιδέες κιν­δυ­νεύ­ει και από ποια πρα­κτι­κή προ­έρ­χε­ται ο ίδιος και το κα­θε­στώς του.

Να­ζι­στι­κο­ποί­η­ση;

Μια άλλη συ­κο­φα­ντι­κή κα­τη­γο­ρία που απευ­θύ­νε­ται στους «ανύ­παρ­κτους» Ου­κρα­νούς είναι η, τάχα, μα­ζι­κή επιρ­ροή στις γραμ­μές τους του… να­ζι­σμού!

Κατά τη διάρ­κεια της γερ­μα­νι­κής κα­το­χής, πράγ­μα­τι ανα­πτύ­χθη­κε στο εσω­τε­ρι­κό της Ου­κρα­νί­ας και ένα εθνι­κι­στι­κό «αντάρ­τι­κο» υπό τον Μπα­ντέ­ρα, που κα­τέ­λη­ξε να συ­νερ­γά­ζε­ται με τη Βέρ­μα­χτ. Όμως αυτό ήταν ένα μειο­ψη­φι­κό φαι­νό­με­νο. Η μα­ζι­κή αντί­στα­ση του πλη­θυ­σμού κα­θο­ρί­στη­κε από τον αντι­φα­σι­σμό και υπο­χρέ­ω­σε τον Χί­τλερ να αλ­λά­ξει την αρ­χι­κή πο­λι­τι­κή του, που προ­έ­βλε­πε τη δη­μιουρ­γία ενός «ανε­ξάρ­τη­του» φι­λο­να­ζι­στι­κού κρα­τι­κού μορ­φώ­μα­τος στην Ου­κρα­νία, και να την αντι­με­τω­πί­σει σαν μια κα­τα­κτη­μέ­νη «επαρ­χία» του Τρί­του Ράιχ. Αυτή η μα­ζι­κή αντί­στα­ση των Ου­κρα­νών έκανε υπο­χρε­ω­τι­κή την πα­ρα­μο­νή με­γά­λων δυ­νά­με­ων της Βέρ­μα­χτ στο έδα­φος της Ου­κρα­νί­ας, γε­γο­νός που υπήρ­ξε ση­μα­ντι­κό για την όλη έκ­βα­ση του πο­λέ­μου στο έδα­φος της ΕΣΣΔ. Το φαι­νό­με­νο του «δο­σι­λο­γι­σμού» δεν πα­ρου­σιά­στη­κε μόνο στην Ου­κρα­νία και οι δυ­νά­μεις του Μπα­ντέ­ρα δεν ήταν πιο μα­ζι­κές, ως ανα­λο­γία μέσα στο γε­νι­κό πλη­θυ­σμό, από τις δυ­νά­μεις των Τσέτ­νικ στη Σερ­βία, των Ου­στά­ζι στην Κρο­α­τία, των ταγ­μα­τα­σφα­λι­τών στην Ελ­λά­δα, ή των απο­μει­να­ριών των Λευ­κών και των νο­σταλ­γών του Τσά­ρου που συ­νερ­γά­στη­καν με τους Ναζί στη Ρωσία. Όποιος δια­λέ­γει σή­με­ρα να προ­βά­λει το «πα­ρά­δειγ­μα» Μπα­ντέ­ρα, υπο­τι­μώ­ντας όλη την υπό­λοι­πη ιστο­ρία της αντι­να­ζι­στι­κής αντί­στα­σης στην Ου­κρα­νία, δεί­χνει μια ροπή «ιστο­ρι­κής» δι­καιο­λό­γη­σης της ει­σβο­λής του Πού­τιν.

Πιο ση­μα­ντι­κά είναι τα σύγ­χρο­να ζη­τή­μα­τα. Μετά το 1991 οι ολι­γάρ­χες ανα­δύ­θη­καν στην Ου­κρα­νία, όπως και σε όλη την πρώην ΕΣΣΔ. Όμως αυτή η κυ­ρί­αρ­χη τάξη ση­μα­δευό­ταν εξαρ­χής από μια εσω­τε­ρι­κή διά­σπα­ση και δεν κα­τόρ­θω­σε να έχει μια ενιαία στάση σε σχέση με το «εθνι­κό ζή­τη­μα» και τον προ­σα­να­το­λι­σμό της Ου­κρα­νί­ας. Οι ολι­γάρ­χες των ανα­το­λι­κών βαριά βιο­μη­χα­νο­ποι­η­μέ­νων πε­ριο­χών, κα­θο­ρί­ζο­νταν από τις προη­γού­με­νες σχέ­σεις με τους «ομο­λό­γους» τους στη Ρωσία και υπο­στή­ρι­ξαν τον φι­λο­ρω­σι­κό προ­σα­να­το­λι­σμό. Στις δυ­τι­κές και νό­τιες πε­ριο­χές, της αγρο­τι­κής πα­ρα­γω­γής και του εμπο­ρί­ου, κυ­ριάρ­χη­σαν οι ολι­γάρ­χες που προ­σα­να­το­λί­ζο­νταν στις σχέ­σεις με τη Δύση και την προ­ο­πτι­κή έντα­ξης στην ΕΕ. Αυτό ήταν το υπό­βα­θρο των πο­λι­τι­κών συ­γκρού­σε­ων «από τα πάνω» της πε­ριό­δου Γιου­τσέν­κο-Για­νου­κό­βιτς-Πο­ρο­σέν­κο.

Όταν ο φι­λο­ρώ­σος πρό­ε­δρος της Ου­κρα­νί­ας Για­νου­κό­βιτς ανα­κοί­νω­σε την ακύ­ρω­ση της προ­ο­πτι­κής σύν­δε­σης με την ΕΕ και τη σύ­να­ψη μιας «στρα­τη­γι­κής» δα­νεια­κής συμ­φω­νί­ας με τη Ρωσία, ξέ­σπα­σαν οι τα­ρα­χές που ονο­μά­στη­καν Ευ­ρω-Μαϊ­ντάν. Ήταν ένα «κί­νη­μα» με φι­λο-ΕΕ, δεξιό προ­σα­να­το­λι­σμό, όπου συμ­με­τεί­χαν δρα­στή­ρια και οι ακρο­δε­ξιές και νε­ο­να­ζι­στι­κές δυ­νά­μεις. Κα­τέ­λη­ξε στην ανα­τρο­πή του Για­νου­κό­βιτς και στην ανά­δει­ξη του ολι­γάρ­χη Πο­ρο­σέν­κο στην προ­ε­δρία. Δεν υπάρ­χει αμ­φι­βο­λία ότι ήταν μια «στρο­φή» προς το νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό, όπως έχει συμ­βεί και αλλού (σε Ανα­το­λή και Δύση), σε συν­θή­κες ήττας και απο­προ­σα­να­το­λι­σμού των μαζών.

Όμως δεν μπο­ρεί να χα­ρα­κτη­ρι­στεί ως να­ζι­στι­κό πρα­ξι­κό­πη­μα. Οι συν­δι­κα­λι­στι­κές και πο­λι­τι­κές ελευ­θε­ρί­ες πα­ρέ­μει­ναν τυ­πι­κά ενερ­γές και το γε­γο­νός ότι δεν ασκού­νταν μα­ζι­κά, οφεί­λε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο στις αδυ­να­μί­ες των κι­νη­μα­τι­κών και αρι­στε­ρών δυ­νά­με­ων, παρά σε μια πρα­ξι­κο­πη­μα­τι­κή κα­τάρ­γη­σή τους.

Στις εκλο­γές που ακο­λού­θη­σαν, οι ακρο­δε­ξιές και νε­ο­να­ζι­στι­κές δυ­νά­μεις υπο­χώ­ρη­σαν σε μειο­ψη­φι­κά πο­σο­στά απλής «κα­τα­γρα­φής», με τα πε­ρισ­σό­τε­ρα στε­λέ­χη τους να έχουν ακο­λου­θή­σει τη συ­ντα­γή της εν­σω­μά­τω­σης στα με­γα­λύ­τε­ρα αστι­κά-δε­ξιά κόμ­μα­τα. Στις προ­ε­δρι­κές εκλο­γές του 2019, ο Εβραί­ος ηθο­ποιός Ζε­λέν­σκι κέρ­δι­σε εύ­κο­λα τον Πο­ρο­σέν­κο, πε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας στο πρό­γραμ­μά του κυ­ρί­ως ζη­τή­μα­τα κατά της δια­φθο­ράς, αλλά και ση­μεία προς μια προ­ο­πτι­κή «συ­νεν­νό­η­σης» με τη Ρωσία.

Ομοί­ως δεν μπο­ρεί να χα­ρα­κτη­ρι­στεί ως «αντι­φα­σι­στι­κή επα­νά­στα­ση» η πο­ρεία αυ­το­νό­μη­σης των πε­ριο­χών των αυ­το­α­πο­κα­λού­με­νων Λαϊ­κών Δη­μο­κρα­τιών στο Ντον­μπάς. Ο κοι­νω­νι­κός συ­σχε­τι­σμός δύ­να­μης στο εσω­τε­ρι­κό τους -με την κυ­ριαρ­χία των ολι­γαρ­χών της βιο­μη­χα­νί­ας- πα­ρέ­μει­νε απα­ράλ­λα­χτος.

Στις ένο­πλες δυ­νά­μεις τους είναι κα­θο­ρι­στι­κό το βάρος των Ρώσων «ει­δι­κών» και των «εθε­λο­ντι­κών» σχη­μα­τι­σμών Ρώσων βε­τε­ρά­νων των πο­λέ­μων στον Καύ­κα­σο. Πο­λι­τι­κά, η κυ­ριαρ­χία της κα­τεύ­θυν­σης εν­σω­μά­τω­σης στη Ρωσία του Πού­τιν ανα­δει­κνύ­ει μια κάθε άλλο παρά ισχυ­ρή αντι­φα­σι­στι­κή ρι­ζο­σπα­στι­κο­ποί­η­ση.

Σε όσους ανα­λύ­ουν τις εξε­λί­ξεις στην Ου­κρα­νία υπό το δί­πο­λο «να­ζι­στι­κό πρα­ξι­κό­πη­μα το 2014 – αντι­φα­σι­στι­κή εξέ­γερ­ση στο Ντον­μπάς», θα θέ­λα­με να θυ­μί­σου­με μια προ­κλη­τι­κή πτυχή της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας: οι δυ­νά­μεις του νε­ο­να­ζι­σμού-φα­σι­σμού είναι πιο ισχυ­ρές στο εσω­τε­ρι­κό της Ρω­σί­ας απ’ ό,τι στο εσω­τε­ρι­κό της Ου­κρα­νί­ας! Οι ρώσοι φα­σί­στες στο δρόμο, έχουν πε­τύ­χει τρα­γι­κές επι­δό­σεις μαύ­ρης τρο­μο­κρα­τί­ας, με τε­λε­τουρ­γι­κούς απο­κε­φα­λι­σμούς με­τα­να­στών, δο­λο­φο­νί­ες συν­δι­κα­λι­στών, κοι­νω­νι­κών ακτι­βι­στών, αναρ­χι­κών και ακρο­α­ρι­στε­ρών αντι­φα­σι­στών κ.ο.κ. Στις εκλο­γές, η έξαλ­λη ρα­τσι­στι­κή αρ­κο­δε­ξιά του Ζι­ρι­νόφ­σκι δια­τη­ρεί επιρ­ροή πολ­λών εκα­τομ­μυ­ρί­ων ψήφων. Τα σκλη­ρά να­ζι­στι­κά μι­κρο-κόμ­μα­τα, που «φι­λο­ξέ­νη­σαν» το 2015 στην Πε­τρού­πο­λη τη διε­θνή σύ­νο­δο των ευ­ρω­παί­ων Ναζί, έχουν σή­με­ρα βρει κα­τα­φύ­γιο μέσα στο κόμμα του Πού­τιν. Ο σύμ­βου­λος του Πού­τιν επί των γε­ω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξε­ων, ο σκο­τει­νός Αλε­ξά­ντερ Ντού­γκιν, είναι ο «γκου­ρού» των πιο σκλη­ρών σύγ­χρο­νων νε­ο­να­ζι­στι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων διε­θνώς. Γι’ αυτό άλ­λω­στε, η πλειο­ψη­φία των ευ­ρω­παί­ων νε­ο­να­ζί (συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Χρυ­σής Αυγής) τά­χθη­κε όλα αυτά τα χρό­νια με την πλευ­ρά της Ρω­σί­ας και του Πού­τιν και ενα­ντί­ον των «εκ­φυ­λι­σμέ­νων» νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων ηγε­τών της Ου­κρα­νί­ας.

Σή­με­ρα ο Πού­τιν, την ώρα της σα­ρω­τι­κής ει­σβο­λής μιας στρα­τιω­τι­κά υπε­ρε­ξο­πλι­σμέ­νης δύ­να­μης στο έδα­φος μιας φα­νε­ρά πιο ανί­σχυ­ρης γει­το­νι­κής χώρας, επι­διώ­κει να νο­μι­μο­ποι­ή­σει ιδε­ο­λο­γι­κά την ει­σβο­λή μι­λώ­ντας για «απο­να­ζι­στι­κο­ποί­η­ση». Είναι μια από­λυ­τη υπο­κρι­σία, που γί­νε­ται πιο φα­νε­ρή όταν συν­δυά­ζε­ται με την έκ­κλη­ση του Πού­τιν προς τους στρα­τιω­τι­κούς της Ου­κρα­νί­ας να ορ­γα­νώ­σουν το τα­χύ­τε­ρο δυ­να­τόν ένα… φι­λο­ρω­σι­κό πρα­ξι­κό­πη­μα.

Κα­νέ­να από όλα αυτά τα ιδε­ο­λο­γι­κά και ιστο­ρι­κά «επι­χει­ρή­μα­τα» δεν πρέ­πει να θο­λώ­νει τη σαφή, με­γά­λη, ει­κό­να: Εί­μα­στε μπρο­στά σε μια βάρ­βα­ρη ει­σβο­λή μιας με­γά­λης δύ­να­μης σε μια κατά πολύ πιο αδύ­να­μη και φτωχή χώρα. Και το «μάρ­μα­ρο» αυτής της ει­σβο­λής δεν θα πλη­ρώ­σουν οι ολι­γάρ­χες της Ου­κρα­νί­ας, αλλά οι ερ­γά­τες, οι αγρό­τες, οι φτω­χοί άν­θρω­ποι μιας βα­σα­νι­σμέ­νης πε­ριο­χής. Οι αγω­νι­στές-στριες στη Ρωσία, που βρί­σκουν σή­με­ρα το κου­ρά­γιο να δια­δη­λώ­νουν, παρά τις ανεί­πω­τες δυ­σκο­λί­ες, ενά­ντια στον πό­λε­μο που κή­ρυ­ξε η «δική τους» χώρα, δεί­χνουν τα κα­θή­κο­ντα όλων μας, πα­ντού.