Αυτόν τον μήνα [ΣτΜ: Γενάρης 2026], έκλεισαν δεκαπέντε χρόνια από τότε που ένα μαζικό κίνημα στην Τυνησία ανέτρεψε την 24χρονη εξουσία του υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ δυνάστη Ζιν Ελ Αμπιντίν Μπεν Άλι. Αυτό που μέχρι πριν από λίγες μόλις εβδομάδες φαινόταν αδύνατο, έγινε πραγματικότητα.
Μπράιαν Μπιν | μετάφραση Στέλλα Μούσμουλα
Σήμερα, ζώντας στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα πράγματα φαίνονται αποθαρρυντικά, απελπιστικά, τρομακτικά: Είναι δύσκολο να φανταστούμε πώς θα μπορούσε να αντιστραφεί η εντατικοποίηση του αστυνομικού κράτους, η διάβρωση ακόμη και των προσχημάτων δημοκρατίας που είχε αυτή η χώρα, ο επικείμενος φασισμός, η απροκάλυπτη κατοχή των πόλεών μας από την ICE (Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων), οι απαγωγές και οι εκτελέσεις των γειτόνων μας από μασκοφόρους πράκτορες που τριγυρνάνε στους δρόμους μας.
Πριν από την πτώση του Προέδρου Μπεν Άλι, ο κόσμος στην Τυνησία αντιμετώπιζε μια κατάσταση ακόμη πιο δύσκολη από τις συνθήκες που έχουν επιβληθεί σήμερα στις ΗΠΑ. Για τον λόγο αυτό, η ενασχόληση με την ιστορία της εξέγερσης που συνέβη πριν από 15 χρόνια στην Τυνησία μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα κάλεσμα στα αυτιά των Αμερικανών, μεταφέροντας το πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα, πόσο ισχυροί μπορούμε να είμαστε και πώς «ό,τι φαντάζει στέρεο» -για να παραθέσουμε τον Μαρξ και τον Ένγκελς- μερικές φορές «λιώνει στον αέρα».
Η ζωή υπό ολοκληρωτικό καθεστώς στην Τύνιδα
Ζώντας στην Τύνιδα, την πρωτεύουσα της Τυνησίας, στις αρχές της δεκαετίας του 2000, μου ήταν σαφές ότι ζούσαμε σε ένα αυταρχικό αστυνομικό κράτος. Όποτε περπατούσα προς την αγορά Σίντι Ελ Μπαχρί κοντά στο διαμέρισμά μου για να κάνω τα ψώνια μου, έβλεπα τακτικά μπάτσους να μαζεύουν τυχαία άνδρες στο δρόμο και να τους φορτώνουν μέσα σε βαν -αυτό φαινόταν να συμβαίνει διαρκώς.
Ως δυτικός που ζούσα προσωρινά εκεί, απολάμβανα ένα βαθμό ασυλίας από το μεγαλύτερο μέρος της αστυνομικής καταστολής. Αλλά το γεγονός ότι ζούσα σε μια λαϊκή (εργατική) γειτονιά σήμαινε ότι συναντούσα αστυνομικά μπλόκα πολλές φορές την εβδομάδα. Σε αυτά τα σημεία ελέγχου, η αστυνομία απαιτούσε να δείξω την ταυτότητά μου, διεξήγαγε μίνι ανακρίσεις και γενικά ήταν ενοχλητική. Οι άνθρωποι συνέχιζαν την καθημερινότητά τους υπό το βλέμμα του πανταχού παρόντος πορτρέτου του Μπεν Άλι και υπό τη συνεχή επιτήρηση από το κράτος.
Τον Φεβρουάριο του 2005, όταν ο Μπεν Άλι ανακοίνωσε ότι προσκαλεί τον Ισραηλινό Πρόεδρο Αριέλ Σαρόν σε ένα συνέδριο τεχνολογίας, ακολούθησε ένα κύμα κατασταλτικών επιχειρήσεων ενάντια σε δυνητικές διαμαρτυρίες. Συνελήφθησαν ηγετικά στελέχη της αντιπολίτευσης και ακτιβιστές όπως ο Μοχάμεντ Αμπού συνελήφθησαν.
Θυμάμαι να κρυφοκοίταζω μέσα από τις κουρτίνες του διαμερίσματος ενός φίλου στη λεωφόρο Χαμπίμπ Μπουργκίμπα -τον κεντρικό δρόμο της Τύνιδας. Μέσα από το παράθυρο είδα ολόκληρες σειρές σιδηρόφρακτων αστυνομικών να παρατάσσονται σε όλο το μήκος του δρόμου, για να βεβαιωθούν ότι δεν θα γινόταν καμία διαδήλωση. Ένας Τυνήσιος φίλος μου βγήκε στο μπαλκόνι για να τραβήξει μια φωτογραφία αυτής της επίδειξης δύναμης με το κινητό του, και μέσα σε 10 λεπτά ένας αστυνομικός με πολιτικά χτύπησε την πόρτα μας, απήγαγε τον φίλο μας και κατάσχεσε το κινητό.
Εκείνες τις μέρες, μυστηριωδώς, το διαδίκτυο έγινε ιδιαίτερα λογοκριμένο και ασταθές, και υπήρχε μια φήμη ότι η αστυνομία είχε σκοτώσει κάποιους φοιτητές σε μια διαδήλωση σε μια από τις μικρότερες πόλεις. Το αστυνομικό κράτος ήταν ένα θέμα τόσο τετριμμένο όσο ο καιρός -μερικές φορές συζητιόταν σιγανά, προσεκτικά και με μισόλογα, και μερικές φορές υπονοούταν μέσα από χλευαστικά αστεία.
Θυμάμαι να γυρνάω με τα πόδια σπίτι από ένα μπαρ το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς, μαζί με έναν Τυνήσιο φίλο ονόματι Γουαλίντ, ο οποίος ζήτησε να κατονομαστεί εδώ μόνο με το μικρό του όνομα λόγω συνεχιζόμενων ανησυχιών για την ασφάλειά του. Ένα περιπολικό χωρίς διακριτικά σταμάτησε δίπλα μας και ένας αστυνομικός τον άρπαξε επιθετικά και απαίτησε την ταυτότητά του, ζητώντας του να εξηγήσει γιατί ήταν «με αυτούς τους Δυτικούς». Τρομοκρατημένος, ο Γουαλίντ μας φώναξε να μην τους αφήσουμε να τον πάρουν γιατί θα «εξαφανιζόταν». Προσπάθησα να τον ελευθερώσω, επιχειρώντας μάλιστα με θράσος να σκαρφαλώσω στο πίσω μέρος της κλούβας και να επιμείνω να με πάρουν μαζί του, μέχρι που κατέφθασαν άλλα έξι περιπολικά, τον έριξαν στο πίσω μέρος της κλούβας, με πέταξαν στον δρόμο και απομακρύνθηκαν.
Με τη βοήθεια του αδελφού του Γουαλίντ, τον βγάλαμε από τη φυλακή το επόμενο πρωί και είδαμε πως ο καρπός του ήταν πρησμένος και μελανιασμένος: η αστυνομία τον είχε κρεμάσει από τις χειροπέδες στο τμήμα ενώ τον ανακρίνανε. Κατά τη διάρκεια του πρωινού, ο Γουαλίντ μου διηγήθηκε το πώς είχε φυλακιστεί όταν ήταν έφηβος και είχε υπομείνει βασανιστήρια για αρκετούς μήνες χωρίς καμία κατηγορία, επειδή πήγαινε με το αυτοκίνητο κάπου που «υποτίθεται» ότι δεν έπρεπε. Η οικογένειά του δεν είχε λάβει καμία πληροφορία για τη σύλληψή του.
Μου είπε επίσης ότι η πιο παλιά του ανάμνηση ήταν από τις μαζικές διαδηλώσεις ενάντια στην απόπειρα μείωσης της επιδότησης του ψωμιού στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Η γειτονιά του ήταν επίκεντρο των κινητοποιήσεων, οι οποίες αντιμετωπίστηκαν με κυβερνητικά τανκς στους δρόμους: ο στρατός πυροβολούσε διαδηλωτές στους δρόμους. Όλη η πολιτική του ζωή περιλάμβανε την αντιμετώπιση ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος.
Τρέμει η Γη
Μόλις πέντε χρόνια αργότερα, τα πάντα άλλαξαν.
«Δεν μπορώ πια να αναπνεύσω», είπε στον ξαδερφό του ο Μοχάμεντ Μπουαζίζι -ένας πωλητής φρούτων και λαχανικών από την πόλη της κεντρικής Τυνησίας, Σίντι Μπουζίντ- μια εβδομάδα πριν παρενοχληθεί για ακόμα μια φορά από την αστυνομία, μέσα σε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο διαρκούς παρενόχλησης. Και σε μια ιστορία που έμεινε αθάνατη λόγω των γεγονότων που ακολούθησαν, ο Μπουαζίζι αυτοπυρπολήθηκε τον Δεκέμβριο του 2010 στη Σίντι Μπουζίντ.
Μετά τον θάνατό του, η αστυνομία δεν ήταν σε θέση να κρατήσει τις μάζες μακριά από την Λεωφόρο Χαμπίμπ Μπουργκίμπα —ολόκληρη η χώρα εξερράγη σε διαδηλώσεις. Αυτό που πριν φαινόταν απίθανο, όρμησε τώρα με δρασκελιές στο πεδίο της ιστορίας, τραγουδώντας όπως η γνωστή Τυνήσια τραγουδίστρια Έμελ Μαθλουτί ότι ήταν «εκείνοι που είναι ελεύθεροι και δεν φοβούνται ποτέ» και «ένα αγκάθι στο λαιμό του καταπιεστή». Μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα, η εικοσιπενταετής κυριαρχία ενός «σχεδόν τέλειου» στρατηγικού εταίρου του αμερικανικού ιμπεριαλισμού κατέρρευσε και ο ίδιος δραπέτευσε από τη χώρα ντροπιασμένος. Ο αυταρχισμός σαρώθηκε με μια ταχύτητα η οποία ήταν πραγματικά σοκαριστική.
Κάτι είχε απελευθερωθεί. Ένα φράγμα που είχε παραμείνει στέρεο για δεκαετίες έσπασε, όχι μόνο στην Τυνησία αλλά και σε όλη τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Εκατομμύρια άνθρωποι είδαν -σαν με το φως μιας αστραπής- ότι ήταν εφικτό να αγωνιστούν, ότι ο αγώνας τους μπορούσε να νικήσει, ότι η ελευθερία μπορούσε να κατακτηθεί και ότι η επανάσταση ήταν μια πραγματικότητα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα γεγονότα ήταν αμιγώς αυθόρμητα —σημαντικά δίκτυα παράνομων ακτιβιστών σε πολλές χώρες και εργατικές οργανώσεις όπως η Γενική Ένωση Εργατών Τυνησίας έπαιξαν ανεκτίμητο ρόλο στην προσπάθεια αξιοποίησης και οργάνωσης της ενέργειας που είχε απελευθερωθεί. Αλλά οι μάζες των ανθρώπων έμαθαν μέσα από τη δράση τους. Συχνά δεν κατανοούμε τη δύναμή μας ή το τι είναι εφικτό μέχρι να συμμετάσχουμε ενεργά στον μαζικό αγώνα.
Όπως σημείωνε ο Ρώσος επαναστάτης Βλαντιμίρ Λένιν για τα επαναστατικά γεγονότα του 1905 στη Ρωσία: «Μόνο ο αγώνας εκπαιδεύει την εκμεταλλευόμενη τάξη. Μόνο ο αγώνας αποκαλύπτει στην ίδια το μέγεθος της δικής της δύναμης, διευρύνει τον ορίζοντά της, ενισχύει τις ικανότητές της, καθαρίζει το μυαλό της, σφυρηλατεί τη θέλησή της».
Το κύμα δημοκρατικών διαδηλώσεων, εξεγέρσεων και επαναστάσεων που έλαβε χώρα στις αρχές της δεκαετίας του 2010 -που το σύνολό του περιγράφηκε από ορισμένους κύκλους συλλογικά ως «Αραβική Άνοιξη»- συγκλόνισε όχι μόνο την περιοχή αλλά και ολόκληρο τον κόσμο. Μέσα στον επόμενο ένα χρόνο, σε κάθε χώρα, από το Μαρόκο μέχρι το Ιράκ, μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια σε αντιδημοκρατικά καθεστώτα και νεοφιλελεύθερες οικονομικές συνθήκες άλλαξαν το πολιτικό τοπίο, ανατρέποντας κυβερνήσεις.
Η 30χρονη διακυβέρνηση του Χόσνι Μουμπάρακ στην Αίγυπτο, η 32χρονη διακυβέρνηση του Αλί Αμπντουλάχ Σάλεχ στην Υεμένη και η 42χρονη διακυβέρνηση του Μουαμάρ Καντάφι στη Λιβύη τερματίστηκαν είτε από τις ίδιες τις διαδηλώσεις είτε από γεγονότα που σχετίζονται με τη μαζική αναταραχή. Συνολικά, 130 αθροισμένα χρόνια τυρανικής διακυβέρνησης κατέρρευσαν σε λίγες εβδομάδες και μήνες.
Στη Συρία, η τυρανική διακυβέρνηση του Μπασάρ αλ-Άσαντ άντεξε παρότι έφτασε κοντά στην ανατροπή της, και η κατάσταση μετατράπηκε σε ένοπλη σύγκρουση. Στο Μπαχρέιν, η κυβέρνηση παραλίγο να πέσει. Για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, οι Παλαιστίνιοι [πρόσφυγες] άρχισαν να πορεύονται από την Ιορδανία και τον Λίβανο προς τις διαχωριστικές γραμμές της ισραηλινής κατοχής με αναπτερωμένες προσδοκίες, ενώ οι Παλαιστίνιοι στη Δυτική Όχθη ξεκινούσαν ένα βραχύβιο κίνημα διαμαρτυρίας που έστρεφε τα συνθήματα του επαναστατικού κύματος εναντίον της ηγεσίας της συνεργαζόμενης [με την Κατοχή] Παλαιστινιακής Αρχής.
Ήταν σε εξέλιξη μια «επαναστατική διαδικασία». Αυτή η διαδικασία γεννήθηκε από τις τοπικές συνθήκες της Νοτιοδυτικής Ασίας και της Βόρειας Αφρικής, αλλά ταυτόχρονα διεθνοποιήθηκε πλατιά. Οι κομμουνάροι της Τύνιδας, του Καΐρου και της Χομς εξύψωσαν τις προσδοκίες και άλλων αγωνιζόμενων λαών σε όλο τον κόσμο, οδηγώντας στο κίνημα των indignados κατά της λιτότητας στην Ισπανία, στο «κίνημα των πλατειών» κατά της λιτότητας στην Ελλάδα, στην κατάληψη του Καπιτωλίου στο Μάντισον του Ουισκόνσιν και στο κίνημα Occupy στις ΗΠΑ. Στο Μάντισον θυμάμαι πλακάτ που παραλλήλιζαν το μισητό κυβερνήτη του Ουισκόνσιν, Σκοτ Γουόκερ, με τον μισητό Αιγύπτιο πρόεδρο Χόσνι Μουμπάρακ, ο οποίος είχε ανατραπεί από την επανάσταση. Και στο Σικάγο θυμάμαι να οδηγώ τις διαδηλώσεις του κινήματος Occupy, φωνάζοντας αδέξια συνθήματα στα αραβικά, προς το Αιγυπτιακό προξενείο, σε ένδειξη αλληλεγγύης.
Μετά από μια σειρά από πισωγυρίσματα και ήττες, η επαναστατική διαδικασία επανεμφανίστηκε χρόνια αργότερα με ένα ακόμα κύμα το 2019. Εξεγέρσεις στην Αλγερία και το Σουδάν, οι οποίες ανέτρεψαν εδραιωμένες κυβερνήσεις με παρόμοιο τρόπο [με το 2011]. Στο Ιράκ και τον Λίβανο, μια νέα σειρά κυβερνήσεων κατέρρευσε, αν και τα κράτη παρέμειναν άθικτα. Δεν είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι, ακριβώς όπως και το 2011, αυτή η επαναστατική διαδικασία είχε διεθνή αντίκτυπο προκαλώντας μια χρονιά εξεγέρσεων, όπου εξεγερτικά κινήματα αμφισβήτησαν την εξουσία στο Χονγκ Κονγκ, τη Χιλή, την Κολομβία, τη Νικαράγουα και την Αϊτή.
Εβδομάδες όπου συμβαίνουν ολόκληρες δεκαετίες
Η δύναμη αυτών των κινημάτων αιφνιδίασε σχεδόν τους πάντες. Μεταξύ εκείνων που συμμετείχαν, είναι αρκετά κοινή η αίσθηση πως ήταν απροσδόκητα. Θυμάμαι έναν παλιό μου σύντροφο, έναν Αιγύπτιο επαναστάτη σοσιαλιστή, ο οποίος συχνά διηγούταν αστειευόμενος το πώς επέστρεψε στις ΗΠΑ κυριολεκτικά λίγες μέρες πριν ξεκινήσει η επανάσταση στην Αίγυπτο, χωρίς καμία επίγνωση ότι η στέρεη γη επρόκειτο ανοίξει στα δύο.
Εν τω μεταξύ, καθώς η Τυνησία και η Αίγυπτος ξεσηκώνονταν, η εφημερίδα The Guardian ρώτησε έναν διακεκριμένο Σύριο επαναστάτη που ζούσε στο εξωτερικό, τον Ρόμπιν Γιασίν-Κασάμπ, αν η επανάσταση επρόκειτο να έρθει στη Συρία, και εκείνος απάντησε «Φυσικά και όχι».
Η ταχύτητα με την οποία τα μαζικά κινήματα μπορούν να μπουν σε δράση μπορεί να είναι σοκαριστική. Και αυτά τα κινήματα μεταμορφώνουν με αλχημικούς τρόπους το πώς βλέπουν οι άνθρωποι τους εαυτούς τους, ο ένας τον άλλον, τον κόσμο γύρω τους και την ικανότητά τους να δρουν. Ο Ομάρ Αζίζ -ο Σύριος αναρχικός που πέθανε το 2013 από τη φυλάκιση και τα βασανιστηρια που υπέστη στα χέρια των δεσμοφυλάκων του Άσαντ και ο οποίος έπαιξε σημαντικό ρόλο στα πρώτα στάδια της συριακής επανάστασης- είχε γράψει: «Μια επανάσταση είναι ένα εξαιρετικό γεγονός που αλλάζει την ιστορία της κοινωνίας, ενώ ταυτόχρονα μεταμορφώνει κάθε ανθρώπινο ον».
Πρέπει να αναλογιστούμε με νηφαλιότητα το γεγονός ότι αυτά τα κορυφαία επίπεδα αγώνα έχουν έκτοτε ηττηθεί με τραγικό τρόπο από την αντεπανάσταση. Νέα αστυνομικά κράτη έχουν εδραιωθεί στην Αίγυπτο και την Τυνησία. Η επανάσταση του Σουδάν -ίσως η πιο προχωρημένη και οργανωμένη από όλες- καταπνίγηκε μέσα σε έναν γενοκτονικό εμφύλιο πόλεμο. Η Συρία τελικά απαλλάχτηκε από τον Άσαντ, αλλά έχει πλέον εισέλθει σε μια περίπλοκη νέα κατάσταση κατά την οποία η νέα πραγματικότητα υπό την διακυβέρνηση του Άχμεντ αλ-Σάρα εξακολουθεί να φέρει καταστολή και δογματικές διαιρέσεις. Ο απολογισμός δεν είναι θετικός: Στο τέλος, οι μαζικές εξεγέρσεις για οικονομική δικαιοσύνη και δημοκρατία δεν νίκησαν. Και μια επανάσταση που μένει στη μέση -όπως συχνά παρατίθεται ως φράση του Γάλλου επαναστάτη Λουί Αντουάν ντε Σεν-Ζυστ- σκάβει τον ίδιο της τον τάφο. Αλλά οι άνθρωποι αγωνίστηκαν, προσπάθησαν, και είδαν στιγμιαία έναν κόσμο που θα μπορούσαν να τον είχαν αδράξει και να τον είχαν κερδίσει.
Είναι εφικτή μια τεκτονική μετατόπιση ενάντια στον Αμερικανικό Αυταρχισμό;
Και σήμερα; Εδώ στις ΗΠΑ, η καταστολή που υφίσταται η κοινωνία μας μερικές φορές φαίνεται συντριπτική. Στις 24 Ιανουαρίου του 2026, ομοσπονδιακοί πράκτορες, οι οποίοι είχαν καταλάβει τη Μινεάπολη της Μινεσότα, εκτέλεσαν στον δρόμο έναν νοσηλευτή ονόματι Άλεξ Πρέτι μπροστά σε πλήθος κόσμου, τη στιγμή που τον κρατούσαν ακινητοποιημένο στο έδαφος μισή ντουζίνα μασκοφόροι τραμπούκοι. Στις 7 Ιανουαρίου του 2026, ένας ομοσπονδιακός πράκτορας πυροβόλησε τη Ρενέ Νικόλ Γκουντ στο πρόσωπο. Στις 12 Σεπτεμβρίου του 2025, ομοσπονδιακοί πράκτορες σκότωσαν τον Σιλβέριο Βιλέγκας Γκονζάλες στο Σικάγο -προκαλώντας πολύ λιγότερη κατακραυγή.
Εν τω μεταξύ, η ICE απαγάγει μικρά παιδιά. Οι ομοσπονδιακοί πράκτορες επιβολής της μετανάστευτικής πολιτικής αρπάζουν εργαζόμενους σε παιδικούς σταθμούς και τους απομακρύνουν με τη βία μπροστά στα μάτια των παιδιών που φροντίζουν. Άνθρωποι εξαφανίζονται, στέλνονται σε άλλες χώρες και σε στρατόπεδα συγκέντρωσης σε βάλτους. Μασκοφόροι παραστρατιωτικοί τριγυρνάνε στους δρόμους μας ρίχνοντας δακρυγόνα σε κατοικημένες περιοχές και εκτοξεύοντας σφαίρες από καουτσούκ και χημικά όπλα σε ειρηνικούς διαδηλωτές.
Επιδεικνύοντας μια χαοτική μοχθηρία στη διεθνή σκηνή, ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά πλέον ανοιχτά για την κατάκτηση της Γροιλανδίας και απαγάγει προέδρους άλλων χωρών [το άρθρο γράφτηκε πριν την επίθεση στο Ιράν]. Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση Τραμπ κάνει ό,τι μπορεί στην προσπάθειά της να θέσει ουσιαστικά εκτός νόμου τα τρανς άτομα, τα οποία ακούνε ότι δεν υπάρχουν. Μια Μακαρθική εκκαθάριση βρίσκεται σε εξέλιξη στα πανεπιστήμια. Η ιστορία σβήνεται με έναν καθόλου ειρωνικό Οργουελικό τρόπο.
Παρά τη συγκλονιστικά εμπνευστική συμμετοχή του απλού κόσμου στην υπεράσπιση των γειτόνων του ενάντια στην ICE στο Σικάγο, το Σάρλοτ, το Λος Άντζελες, τη Μινεάπολη και αλλού, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να ζέχνουν φασισμό από τον έναν Ωκεανό ως τον αστραφτερό (και υπερθερμαινόμενο λόγω κλιματικής αλλαγής) άλλο.
Πώς, άραγε, μπορούμε να το σταματήσουμε αυτό; Αυτό που αντιμετωπίζουμε μπορεί να αισθανόμαστε ότι είναι ανυπέρβλητο. Η παρουσία ακροδεξιών κινημάτων σε σύνδεση με τον Λευκό Οίκο είναι τρομακτική. Οι περιγραφές της ICE και της Συνοριοφυλακής ως «Γκεστάπο» δείχνουν κατάλληλες. Ο καταιγισμός των επιθέσεων του Τραμπ και το πόσο γρήγορα όλα δείχνουν να ξεφεύγουν πέρα από κάθε έλεγχο προκαλεί ίλιγγο κι αποσταθεροποίηση. Αρκετοί πολιτικά οξυδερκείς άνθρωποι που γνωρίζω έχουν ένα αίσθημα απελπισίας. Με στοιχειώνει κι εμένα αυτό το αίσθημα. Έχω υποστηρίξει ότι όλα τα καπιταλιστικά κράτη θα έπρεπε να αποκαλούνται αστυνομικά κράτη, αλλά η τρέχουσα εκδοχή του αμερικανικού αστυνομικού κράτους είναι ενισχυμένη, ωμή και απροκάλυπτη μέσα από τη φαντασίωση του Τραμπ να επιβάλει την αυταρχική διακυβέρνηση του ενός ισχυρού ηγέτη. Θα ξαναγίνουν άραγε εκλογές; Ο Τραμπ, μέσα στις αλλοπρόσαλλες ασυναρτησίες του, έχει σίγουρα κάνει κάποιες δυσοίωνες δηλώσεις για αυτό το θέμα. Οι Δημοκρατικοί, μέσα στη σαθρή κωμωδία τους ότι τάχα αποτελούν την «αντίσταση», μας έχουν εγκαταλείψει όλους στην μοίρα μας —όπως έκαναν πάντα. Όλα φαίνονται πολύ άσχημα.
Μπροστά σε αυτή την απελπιστική κατάσταση, το να συγκεντρωθούμε για μια στιγμή στην επέτειο των επαναστάσεων που πήραν φωτιά κι έγιναν πράξη πριν από 15 χρόνια μπορεί να μας υπενθυμίσει ότι τα αστυνομικά κράτη πράγματι καταρρέουν και ότι η δύναμη του λαού, των μαζικών κινημάτων και των εξεγέρσεων είναι αστραπιαία και ισχυρή.
Ακόμα και στο συντριπτικά δύσκολο πολιτικό περιβάλλον ενός ασφυκτικού ολοκληρωτισμού, ο κόσμος γέμισε τα πνευμόνια του, ύψωσε τη φωνή του και φύσηξε φωτιά ενάντια στους καταπιεστές του. Οι φωνές, τα χέρια, τα πόδια και η εργασία γκρέμισαν τους ισχυρούς, έστω και προσωρινά.
Όπως έγραψε ο σπουδαίος ιστορικός Χάουαρντ Ζιν: «Αν θυμόμαστε εκείνες τις εποχές και τους τόπους -και υπάρχουν τόσα πολλά να θυμόμαστε- που οι άνθρωποι φέρθηκαν μεγαλοπρεπώς, αυτό μας δίνει την ενέργεια να δράσουμε και τουλάχιστον την πιθανότητα να στείλουμε αυτήν την περιστρεφόμενη σβούρα που είναι ο κόσμος σε διαφορετική κατεύθυνση».
Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα κατακτήσουμε την απελευθέρωση, αλλά η πιθανότητα της συλλογικής ανάσας ενός λαού πριν επιχειρήσει το άλμα θα πρέπει να μας εμψυχώνει.
Σε πιο δύσκολες εποχές και τόπους, οι άνθρωποι έχουν κάνει ηρωικά πράγματα που ούτε οι ίδιοι δεν περίμεναν ότι θα κάνουν. Αν μη τι άλλο, η σταθερότητα των Παλαιστινίων που αντιστέκονται στην εξάλειψη, που αρνούνται να φύγουν, που στέκονται όρθιοι ενάντια σε όλα τα προγνωστικά και εξακολουθούν να ζουν και να αγαπούν ανάμεσα στα συντρίμμια, θα πρέπει να είναι η πυξίδα μας. Αυτά τα μαθήματα θα πρέπει να τα κρατάμε μέσα στις καρδιές μας, όχι εξαιτίας μια αφελούς υπεραισιόδοξης βεβαιότητας ότι τα πράγματα θα αλλάξουν ό,τι και να γίνει, αλλά εξαιτίας της πεποίθησης ότι ένας νέος κόσμος είναι εφικτός αν δράσουμε μαζί.
Σχόλια (0)