Life pass! Μα πού να πας…

Life pass! Μα πού να πας…

  • |

Η θεία Λίτσα έζησε δύσκολα χρόνια. Μεγάλωσε στη φτώχεια που έγινε ακόμη βαθύτερη όταν η οικογένειά της βρέθηκε στην πλευρά των ηττημένων – κυνηγημένων του εμφυλίου… Παντρεύτηκε τον μπάρμπα Νώντα και μαζί πάλεψαν να αναστήσουν την πολυμελή οικογένειά τους σε ένα περιβάλλον που, χωρίς υπερβολή, άγγιζε την απόλυτη φτώχεια. Κι όμως τα κατάφεραν! Στο τέλος της ζωής της πρόλαβε να καμαρώσει τα παιδιά της που πρόκοψαν και την έκαναν περήφανη. Ζώντας μια ζωή σε συνθήκες άγριες, οι αφηγήσεις της –ένα πάντρεμα βιωμένης εμπειρίας και φαντασιακού– αποτελούσαν για μας ενδιαφέροντα ακούσματα και την τσιγκλούσαμε… να θυμάται. Πολλές οι θύμησες, μα μία ήταν βαθιά ριζωμένη μέσα της: Τότε που κατέβηκε στη Μεγάλη Πόλη, δέκα ώρες ποδαρόδρομος, για να παραλάβει από τα χέρια της βασίλισσας, της Φρειδερίκης ντε, το βιβλιάριο καταθέσεων για τις άπορες κορασίδες… Ενα ευτελές ποσόν, αλλά τι πειράζει; Τη χαιρέτισε η βασίλισσα!

Δημήτρης Σακκούλης*

Η εξουσία πάντα φρόντιζε, στα μεγάλα της φαγοπότια, να τινάζει το τραπεζομάντιλο έξω απ’ τον φράχτη, εκεί που συνωστίζονταν αργόσχολοι, χαμίνια και πεινασμένοι. Για να ξεγελούν τη φτώχεια τους με τα περισσεύματα των χορτάτων…

Η υλική στήριξη των κοινωνικά χειμαζόμενων αποτελεί διαχρονική πρακτική η οποία, αν και εκφράζεται παρόμοια, διαφέρει συχνά ως προς τις αφετηριακές παραδοχές του «δωροθέτη» και την πραγματική του στόχευση. Είναι αλήθεια ότι το πρόβλημα που προκάλεσε την ανάγκη έκτακτης (;) στήριξης δεν ξεριζώνεται, θα παραμένει όσο δεν αντιμετωπίζονται οι γενεσιουργές συνθήκες του. Η έκτακτη βοήθεια μειώνει προσωρινά την έντασή του και το καθιστά διαχειρίσιμο.

Είναι, επίσης, γεγονός ότι σε κάποιες περιπτώσεις η άμεση υλική στήριξη είναι εκ των ων ουκ άνευ προτεραιότητα για μια κυβέρνηση. Σε μια φυσική καταστροφή δεν χωρά δεύτερη σκέψη. Οι πληγέντες πρέπει να στηριχτούν για όσο χρόνο οι συνέπειες της καταστροφής παραμένουν και μέχρι να αποδώσουν τα μέτρα μεσο-/μακροπρόθεσμης λύσης.

Σε περιόδους βαθιάς ύφεσης και κρίσεων, ακόμη, ο σχεδιασμός και η υλοποίηση προγραμμάτων κοινωνικής προστασίας αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας μιας κοινωνικά ευαίσθητης διακυβέρνησης. Την τετραετία 2015 – 2019 σειρά μέτρων –που λοιδορήθηκαν και διαπομπεύτηκαν από τους επιτήδειους δημοσιολογούντες– προστάτευσαν από την παραπέρα φτωχοποίηση τα πολύ χαμηλά κοινωνικά στρώματα, τα «κοινωνικά ναυάγια» της κρατικής χρεοκοπίας. Βοήθησαν να περιοριστούν οι συμπολίτες μας που αναζητούσαν τροφή σε συσσίτια, να μειωθούν οι ουρές στα κοινωνικά ιατρεία, να μην καταρρέουν μαθητές στις τάξεις… Εν τούτοις λοιδορήθηκαν! Τα εντεταλμένα μέσα συστηματικής (και συστημικής) διασποράς βολικών ειδήσεων στοχοποίησαν την «επιδοματική πολιτική» γιατί, εκτός των άλλων, απειλούσε το εισόδημα των νοικοκυραίων.

Ελα όμως που ο καιρός έχει γυρίσματα και η επαναφορά στην εξουσία των ζηλωτών της αυτορρύθμισης – απορρύθμισης γεμίζει ξανά τα κατάστιχα των νεόπτωχων. Εργασιακή επισφάλεια, πληθωρισμός, ακρίβεια, συρρίκνωση ή στασιμότητα των εισοδημάτων –ακόμη και όταν αποδίδονται σε εξωγενείς αιτίες– συνθέτουν ένα τρομακτικό παζλ που φέρνει χιλιάδες νοικοκυριά μπροστά σε ένα γνώριμο φάντασμα. Το έζησαν πριν μία δεκαετία…

Οι μύστες του νεοφιλελευθερισμού όμως δεν ανησυχούν. Η λύση δοκιμασμένη στις μητροπόλεις–πολιτικά τους πρότυπα: voucher! Εκτεταμένη χρήση επιδοματικών βοηθημάτων, εμβαλωματικές λύσεις για το χιλιοτρυπημένο καλάθι του αφελούς που κοιμήθηκε στη «μεσαία τάξη» και ξύπνησε εν μέσω δεινών.

Για κάθε απώλεια και ένα επίδομα! Ακρίβυνε η βενζίνη; Fuel pass! Παθαίνεις ηλεκτροπληξία όταν ακουμπάς τον λογαριασμό του ηλεκτρικού; Power pass! Θες διακοπές; Εύβοια και Σάμος και όπου θέλει η ψυχή σου θα pass! Εσύ και οι γιαγιάδες που γέμισαν εξακοσάρια και δεν ξέρουν ποιο εγγόνι να το πρωτομπαξίσουν (το πρόβλεψε ο μεγάλος, αλλά εσύ τα Σαββατοκύριακα ξυπνάς αργά)!

Εχουμε γίνει θεατές (και θύματα) μιας γενικευμένης στρατηγικής που αξιοποιεί την επιδοματική πολιτική όχι στο πλαίσιο της άσκησης κοινωνικής πολιτικής ή διαχείρισης ακραίων καταστάσεων αλλά ως ανάχωμα σε επερχόμενες (;) κοινωνικές αντιδράσεις. Τα αμέτρητα «…-pass», βαθιά αντιπαραγωγικά και αντιαναπτυξιακά, αποτελούν εργαλεία καθυπόταξης, μέσο διαχείρισης των νεόπτωχων και της ενδεχόμενης οργής τους. Οποιαδήποτε εναλλακτική αδιανόητη. Το είχε πει και η γιαγιά Μαργαρίτα άλλωστε: «…there’s no real alternative».

* εκπαιδευτικός, υπ. διδάκτορας Πανεπιστημίου Πατρών

https://www.efsyn.gr/

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.