Τι χρειάζεται και τι περισσεύει στην πολιτική καμπάνια της ΛΑΕ

Τι χρειάζεται και τι περισσεύει στην πολιτική καμπάνια της ΛΑΕ

Βασίλης Μορέλλας

Είναι απολύτως σωστό ότι χωρίς τη ρήξη με το ευρώ δεν μπορεί να ανατραπεί η λιτότητα, να διαγραφεί το χρέος, να εφαρμοστεί οποιοδήποτε πρόγραμμα αντεπίθεσης των εργαζόμενων εις βάρος του κεφαλαίου.

Το κομ­βι­κό ση­μείο του προ­γράμ­μα­τός μας που λαμ­βά­νει υπόψη τις συν­θή­κες ακραί­ας κα­πι­τα­λι­στι­κής Κρί­σης, είναι ακρι­βώς ότι το με­τα­βα­τι­κό πρό­γραμ­μα που κλη­ρο­νο­μή­σα­με από τους αγώ­νες της προη­γού­με­νης πε­ριό­δου δεν μπο­ρεί να υλο­ποι­η­θεί με την ανοχή του κε­φα­λαί­ου. Γι­’αυ­τό χρειά­ζε­ται να απο­σα­φη­νί­ζου­με αυτό που όλοι γνω­ρί­ζουν ή υπο­ψιά­ζο­νται, ει­δι­κά μετά το 2015: για να απο­κα­τα­στα­θούν τα χα­μέ­να δι­καιώ­μα­τα, δεν μπο­ρεί να υπάρ­ξει ει­ρη­νι­κός, «έντι­μος» συμ­βι­βα­σμός με το εγ­χώ­ριο και διε­θνές κε­φά­λαιο, άρα χρειά­ζε­ται αφαί­ρε­ση των οι­κο­νο­μι­κών και πο­λι­τι­κών εξου­σιών του και με­τα­φο­ρά τους στους ερ­γα­ζό­με­νους και το λαό –με εν­δε­χό­με­νο όπλο τους μια κυ­βέρ­νη­ση δε­σμευ­μέ­νη σε αυτήν την στρα­τη­γι­κή. Επο­μέ­νως, το νό­μι­σμα είναι ένα μόνο ερ­γα­λείο για αυτήν την στρα­τη­γι­κή και μά­λι­στα όχι το σπου­δαιό­τε­ρο: για πα­ρά­δειγ­μα, η εθνι­κο­ποί­η­ση στρα­τη­γι­κών το­μέ­ων της πα­ρα­γω­γής ή ο συν­δυα­σμός του κρα­τι­κού ελέγ­χου με τον ερ­γα­τι­κό, είναι ση­μα­ντι­κό­τε­ρα -και δυ­σκο­λό­τε­ρα- κα­θή­κο­ντα από τον έλεγ­χο του νο­μί­σμα­τος, ακρι­βώς επει­δή οι άν­θρω­ποι δεν συ­ντη­ρού­νται με κέρ­μα­τα αλλά με προ­ϊ­ό­ντα της πα­ρα­γω­γής.

Η κα­μπά­νια που έχει ξε­κι­νή­σει η ΛΑΕ δεν κι­νεί­ται τώρα σε τέ­τοια κα­τεύ­θυν­ση. Βρί­σκει κα­νείς φρα­στι­κά ίχνη της τα­ξι­κής λο­γι­κής ενός με­τα­βα­τι­κού προς το σο­σια­λι­σμό προ­γράμ­μα­τος («θα πλή­ξει μόνο μια κε­φα­λαια­κή ολι­γαρ­χία…» κ.α.). Ωστό­σο, από την όλη ανά­λυ­ση λεί­πει αυτή η λο­γι­κή, ενώ είτε απο­δί­δο­νται στο νό­μι­σμα ιδιό­τη­τες που δεν έχει από μόνο του, είτε υπο­νο­εί­ται μια ει­ρη­νι­κή, θε­σμι­κή, εντός του αστι­κού πλαι­σί­ου διευ­θέ­τη­ση των λαϊ­κών προ­βλη­μά­των. Τα οποία ου­σια­στι­κά φέ­ρο­νται να ταυ­τί­ζο­νται με εκεί­να της εθνι­κής -κα­πι­τα­λι­στι­κής- οι­κο­νο­μί­ας.

Η εθνι­κή οι­κο­νο­μία

Η σύγ­χυ­ση που προ­κα­λεί η επί­κλη­ση της «εθνι­κής οι­κο­νο­μί­ας» και η θε­σμι­κή-νο­μι­σμα­τι­κή δια­χεί­ρι­ση της Κρί­σης, εκ­φρά­ζε­ται εμ­φα­νώς κατά την υπό­σχε­ση με­τα­τρο­πής σε δραχ­μές όλων των δα­νεια­κών υπο­χρε­ώ­σε­ων ιδιω­τών και εται­ρειών προς τις -κρα­τι­κο­ποι­η­μέ­νες θε­ω­ρού­με- τρά­πε­ζες. Η υπο­τί­μη­ση της δραχ­μής που το κεί­με­νο δεν αρ­νεί­ται, ση­μαί­νει έμ­με­σο χά­ρι­σμα μέ­ρους των χρεών που οφεί­λουν στο δη­μό­σιο ΟΛΟΙ αδια­κρί­τως: από τον βιο­πα­λαι­στή ως τον εφο­πλι­στή και από τον πε­ρι­πτε­ρά ως την ελ­λη­νι­κή πο­λυ­ε­θνι­κή. Μια τέ­τοια δια­τα­ξι­κή «σει­σά­χθεια», δεν έχει σχέση με αλ­λα­γή του συ­σχε­τι­σμού υπέρ του λαού και εις βάρος του κε­φα­λαί­ου, ενώ όποιος εκ των δύο έχει πρό­σβα­ση σε ξένο συ­νάλ­λαγ­μα θα επω­φε­λη­θεί από αυτήν. Το ίδιο ισχύ­ει και για την άμεση (όχι μέσω υπο­τί­μη­σης) δια­γρα­φή χρεών των επι­χει­ρή­σε­ων που θα πα­ρα­μεί­νουν ιδιω­τι­κές: προ­τεί­νε­ται ρητά να υπάρ­ξει κάτι τέ­τοιο για να κρα­τη­θούν οι θέ­σεις ερ­γα­σί­ας. Μα ποιος θα κλη­θεί να πλη­ρώ­σει το κό­στος; Και για ποιον λόγο να δια­γρα­φούν τα χρέη με­γά­λων ιδιω­τι­κών επι­χει­ρή­σε­ων και να μην χρη­σι­μο­ποι­η­θούν ως επι­κοι­νω­νια­κό, πο­λι­τι­κό και λο­γι­στι­κό όπλο για να πε­ρά­σουν αυτές σε κρα­τι­κό ή ερ­γα­τι­κό έλεγ­χο; Γιατί να επι­βρα­βευ­τούν οι μπα­τα­χτσή­δες του με­γά­λου κε­φα­λαί­ου και να συ­νε­χί­σει να τους ανα­γνω­ρί­ζε­ται το «δι­καί­ω­μα» σε «δα­νει­κά κι αγύ­ρι­στα» εκ­βιά­ζο­ντας με απο­λύ­σεις; Η δε ασφα­λι­στι­κή δι­κλεί­δα του «σε βάθος δια­χει­ρι­στι­κού ελέγ­χου» συ­νι­στά δια­δι­κα­σία εξαι­ρε­τι­κά χρο­νο­βό­ρα, αλλά και ανα­ξιό­πι­στη με τον υπάρ­χο­ντα διε­φθαρ­μέ­νο ελεγ­κτι­κό μη­χα­νι­σμό.

Ο ει­ρη­νι­κός-θε­σμι­κός χα­ρα­κτή­ρας της πρό­τα­σης φαί­νε­ται και στην μέ­θο­δο κρα­τι­κο­ποί­η­σης των τρα­πε­ζών και άλλων επι­χει­ρή­σε­ων: μέσω της αύ­ξη­σης του με­το­χι­κού κε­φα­λαί­ου τους από το κρά­τος. Και τι θα γίνει με τις ιδιω­τι­κές τρά­πε­ζες που δεν είναι «συ­στη­μι­κές» και δεν έχουν ανα­κε­φα­λαιο­ποι­η­θεί επαρ­κώς ώστε το δη­μό­σιο να «δι­καιού­ται» πολ­λές με­το­χές; Θα πα­ρα­μεί­νουν ιδιω­τι­κές και πρα­κτι­κά ανε­ξέ­λεγ­κτες να δί­νουν θα­λασ­σο­δά­νεια και να επι­τρέ­πουν την εκροή κε­φα­λαί­ων στο εξω­τε­ρι­κό; Ή μήπως θα πρέ­πει ανε­ξαρ­τή­τως με­το­χι­κής σύν­θε­σης και ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης να πε­ριέλ­θει σε κρα­τι­κή ιδιο­κτη­σία τά­χι­στα, με μια νο­μο­θε­τι­κή πράξη, όλο το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα, όπως και στρα­τη­γι­κής ση­μα­σί­ας λοι­πές επι­χει­ρή­σεις;

Ο στό­χος που υιο­θε­τεί­ται περί αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της «χώρας» ή της «οι­κο­νο­μί­ας» ή της «Ελ­λά­δας», έχει κα­τ’ου­σί­αν το ίδιο πρό­βλη­μα: επι­κε­ντρώ­νει να ενι­σχύ­σει την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία -και τους δια­χει­ρι­στές της- ένα­ντι των άλλων εθνι­κών οι­κο­νο­μιών και όχι τους ερ­γα­ζό­με­νους ένα­ντι του κε­φα­λαί­ου. Αν η Ελ­λά­δα ήταν χώρα σο­σια­λι­στι­κή, χωρίς τα­ξι­κά χά­σμα­τα και ανι­σό­τη­τες, τότε η συ­ζή­τη­ση περί αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας θα είχε ίσως, για ένα διά­στη­μα, κά­ποιο φι­λο­λαϊ­κό νόημα. Όμως, προ­φα­νώς απέ­χου­με πολύ από κάτι τέ­τοιο. Άλ­λω­στε, η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα των ελ­λη­νι­κών προ­ϊ­ό­ντων στη διε­θνή αγορά είναι ασύμ­βα­τη με αυ­ξή­σεις σε μι­σθούς και ερ­γο­δο­τι­κές ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές.

Το νό­μι­σμα

Κι­νη­τή­ρας αυτής της εθνι­κής επα­νεκ­κί­νη­σης της οι­κο­νο­μί­ας θε­ω­ρεί­ται η νο­μι­σμα­τι­κή υπο­τί­μη­ση –για αυτό και το νό­μι­σμα από ένα ερ­γα­λείο ανα­βαθ­μί­ζε­ται στο κε­ντρι­κό ερ­γα­λείο. Όμως, «η νο­μι­σμα­τι­κή ανα­χρη­μα­το­δό­τη­ση των ελ­λειμ­μά­των», «η ενί­σχυ­ση της εθνι­κής πα­ρα­γω­γι­κής βάσης», «το κύμα ρευ­στό­τη­τας με χα­μη­λά επι­τό­κια», «ένα με­γά­λο επεν­δυ­τι­κό πρό­γραμ­μα τόσο στο σκέ­λος των δη­μό­σιων επεν­δύ­σε­ων, όσο και στην χρη­μα­το­δό­τη­ση των μι­κρο­με­σαί­ων», όλοι αυτοί οι τε­ρά­στιοι στό­χοι (που μά­λι­στα θα επι­τευ­χθούν άμεσα) είναι δυ­να­τόν να στη­ρι­χθούν μόνο ή κυ­ρί­ως στη δυ­να­τό­τη­τα εκτύ­πω­σης νο­μί­σμα­τος; Αν είναι τόσο απλό, γιατί δεν το κά­νουν οι ίδιοι οι κα­πι­τα­λι­στές; Αν η απά­ντη­ση στο προη­γού­με­νο είναι ότι οι δικοί μας είναι υπο­ταγ­μέ­νοι στην ΕΕ-το σωστό είναι ότι έχουν συμ­φέ­ρο­ντα από την πρόσ­δε­ση στο ευρώ- γιατί δεν τα κά­νουν οι άλλοι που έχουν δικά τους νο­μί­σμα­τα, αλλά εξα­κο­λου­θούν να βα­σα­νί­ζο­νται από την κρίση και φυ­το­ζω­ούν με­τα­ξύ ύφε­σης και μη­δε­νι­κής ανά­πτυ­ξης;

Γί­νε­ται λόγος για σχε­δια­σμέ­νη υπο­τί­μη­ση που θα το­νώ­σει την εγ­χώ­ρια πα­ρα­γω­γή, τις εξα­γω­γές και τον του­ρι­σμό. Όμως, όλοι ξέ­ρουν ότι οι υπο­τι­μή­σεις δεν γί­νο­νται μόνο από τα κράτη που τις σχε­διά­ζουν, αλλά και από άλλος πα­ρά­γο­ντες της διε­θνούς αγο­ράς. Πα­ρο­μοί­ως, αν οι εμπο­ρι­κοί εταί­ροι της χώρας απο­φα­σί­σουν, για πο­λι­τι­κούς ή οι­κο­νο­μι­κούς λό­γους, να ορ­θώ­σουν δα­σμο­λο­γι­κά εμπό­δια στις ελ­λη­νι­κές εξα­γω­γές, πράγ­μα πολύ πι­θα­νό αν μι­λά­με για μια Ελ­λά­δα της ερ­γα­σί­ας που οδη­γεί την αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή πάλη, τότε οι ελ­λη­νι­κές εξα­γω­γές θα κα­τα­λή­ξουν να μειω­θούν. Πέρα από την άμεση αντί­δρα­ση, π.χ. των ευ­ρω­παϊ­κών κυ­βερ­νή­σε­ων, αυτές και μα­κρο­πρό­θε­σμα θα τεί­νουν να υιο­θε­τή­σουν ως απά­ντη­ση αντί­στοι­χες προ­στα­τευ­τι­κές πο­λι­τι­κές (υπο­τί­μη­σης ή άλλες) –πάντα κα­τα­λή­γο­ντας σε μεί­ω­ση των ελ­λη­νι­κών εξα­γω­γών. Το ίδιο πι­θα­νό είναι να μειω­θεί ο του­ρι­σμός σε σκη­νι­κό πο­λι­τι­κής αστά­θειας, όπως γί­νε­ται σε σειρά χωρών με «μα­λα­κό» νό­μι­σμα (από την Τουρ­κία ως την Τυ­νη­σία). Εκτός αν προσ­δο­κού­με πο­λι­τι­κή ομα­λό­τη­τα για την υλο­ποί­η­ση του προ­γράμ­μα­τός μας.

Τέλος, δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται σε βάρος ποιων θα γίνει η όποια μεί­ω­ση των ει­σα­γω­γών (και η αύ­ξη­ση των εξα­γω­γών). Αν υπο­χρε­ω­θεί ο έλ­λη­νας ερ­γα­ζό­με­νος να πλη­ρώ­νει διπλή τιμή για το προ­ϊ­όν ενός έλ­λη­να κα­πι­τα­λι­στή αντί για ένα ίδιο προ­ϊ­όν του ξένου κα­πι­τα­λι­στή που αγό­ρα­ζε πα­λιό­τε­ρα, αυτό απο­κα­λεί­ται τα­ξι­κό πλήγ­μα εις βάρος του –εκτός αν απο­κα­λεί­ται εθνι­κή θυσία. Βε­βαί­ως, υπάρ­χει τρό­πος ως και μια σο­βα­ρή (αλλά πρό­σκαι­ρη) εμπο­ρι­κή πε­ρι­θω­ριο­ποί­η­ση της χώρας να αντι­με­τω­πι­στεί προς όφε­λος του ερ­γα­ζό­με­νου: μόνο αν αφαι­ρε­θεί με κάθε μέσο πλού­τος από το κε­φά­λαιο για να κα­λυ­φθεί το κό­στος στις τιμές των κα­τα­να­λω­τι­κών αγα­θών. Ο συν­δυα­σμός φο­ρο­λο­γί­ας στις επι­χει­ρή­σεις, ΑΤΑ, δια­τί­μη­σης των προ­ϊ­ό­ντων, κρα­τι­κού μο­νο­πω­λί­ου στο εξω­τε­ρι­κό εμπό­ριο και βα­σι­κούς οι­κο­νο­μι­κούς κλά­δους, μπο­ρούν να κι­νη­θούν σε τέ­τοια κα­τεύ­θυν­ση. Αλλά αυτά ση­μαί­νουν κή­ρυ­ξη πο­λέ­μου και Μνη­μο­νί­ου εις βάρος του κε­φα­λαί­ου –και δεν ανα­φέ­ρο­νται στο φυλ­λά­διο της ΛΑΕ. Αντί­θε­τα, ανα­φέ­ρε­ται ότι η υπο­τί­μη­ση θα μεί­νει ελεγ­χό­με­νη λόγω του θε­τι­κού… ισο­ζυ­γί­ου εξω­τε­ρι­κών συ­ναλ­λα­γών, που έχει γίνει θε­τι­κό από τα Μνη­μό­νια εις βάρος του λαού! Είναι για τέ­τοιους λό­γους που, σε αντί­θε­ση με τον πρό­λο­γο του φυλ­λα­δί­ου, υπάρ­χουν διε­θνή κέ­ντρα που βλέ­πουν θε­τι­κά το Grexit, από γερ­μα­νούς χρι­στια­νο­δη­μο­κρά­τες πο­λι­τι­κούς μέχρι τον Πρό­ε­δρο Τραμπ.

Το πρό­γραμ­μα προσ­διο­ρί­ζει τη σχέση μας με τον κόσμο

Η ΛΑΕ δεν χρειά­ζε­ται μια κα­μπά­νια που κό­ντρα στην τρο­μο­κρά­τη­ση για τη δραχ­μή να καλ­λιερ­γεί τον εφη­συ­χα­σμό και την ανά­θε­ση, απα­λεί­φο­ντας επι­κίν­δυ­να τις τα­ξι­κές πραγ­μα­τι­κό­τη­τες στο διε­θνές εμπό­ριο, την εγ­χώ­ρια πα­ρα­γω­γή και το κρά­τος. Χρειά­ζε­ται όμως μια πο­λι­τι­κή εκ­στρα­τεία που να καλ­λιερ­γεί την ανά­γκη στρά­τευ­σης, να απο­σα­φη­νί­ζει ποιος θα πλη­ρώ­σει την οι­κο­νο­μι­κή κρίση για όφε­λος ποιας τάξης και τα μέτρα με τα οποία θα αφαι­ρε­θούν οι­κο­νο­μι­κές και πο­λι­τι­κές εξου­σί­ες από το κε­φά­λαιο. Όπως και τον τρόπο για να συσ­σω­ρευ­τούν και να ορ­γα­νω­θούν οι κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές δυ­νά­μεις που έχουν συμ­φέ­ρον και μπο­ρούν να υλο­ποι­ή­σουν τέ­τοια μέτρα, τέ­τοιο με­τα­βα­τι­κό πρό­γραμ­μα. Άρα η ΛΑΕ χρειά­ζε­ται μια ολι­στι­κή αντι­με­τώ­πι­ση της συ­γκυ­ρί­ας, αφε­νός εκλαϊ­κεύ­ο­ντας το με­τα­βα­τι­κό, προς τον ανα­γκαίο σο­σια­λι­σμό, πρό­γραμ­μα και αφε­τέ­ρου συ­σπει­ρώ­νο­ντας δυ­νά­μεις για την πρα­κτι­κή αντί­στα­ση στα νέα Μνη­μό­νια που έρ­χο­νται.

Η αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή αρι­στε­ρά έχει να προ­α­σπι­στεί την τα­ξι­κή ανε­ξαρ­τη­σία των «από κάτω» απέ­να­ντι σε εκ­δό­σεις «εθνι­κής ανε­ξαρ­τη­σί­ας» που εν­νο­ούν νέα αντι­λαϊ­κά μέτρα, προ­κει­μέ­νου να επι­βιώ­σει το ελ­λη­νι­κό κε­φά­λαιο στον διε­θνή αντα­γω­νι­σμό. Είναι βέ­βαιο ότι τα μέλη της ΛΑΕ διαι­σθά­νο­νται τους κιν­δύ­νους όρων και στό­χων όπως η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα και η εξα­γω­γι­κή οι­κο­νο­μία και τεί­νουν πάντα στην τα­ξι­κή παρά ανα­πτυ­ξια­κή ερ­μη­νεία της αντί­θε­σης με τα Μνη­μό­νια. Το ζη­τού­με­νο είναι αν θα κα­τα­φέ­ρουν να επα­να­φέ­ρουν στην «τάξη» -με κάθε έν­νοια- την κε­ντρι­κή εκ­φώ­νη­ση. Δια­φο­ρε­τι­κά, το δια­μορ­φού­με­νο ρεύμα κατά του ευρώ κιν­δυ­νεύ­ει, με χει­ρι­σμούς των κυ­ρί­αρ­χων, να απο­κο­πεί από την αντι­στρο­φή της υπερ­λι­τό­τη­τας, να κα­τα­ντή­σει αδεια­νό που­κά­μι­σο στα χέρια ενός νέου επι­κοι­νω­νια­κού ελιγ­μού του ελ­λη­νι­κού κα­πι­τα­λι­σμού, με αφή­γη­ση εθνι­κής επα­νεκ­κί­νη­σης και πα­τριω­τι­κών θυ­σιών αυτή τη φορά.

rproject.gr