«Μια γόνιμη μετωπική πρόταση ελπιδοφόρας κοινωνικής προοπτικής»

«Μια γόνιμη μετωπική πρόταση ελπιδοφόρας κοινωνικής προοπτικής»

Ανέστης Ταρπάγκος

Βέβαια στην τρέχουσα συγκυρία εκείνο που απαιτείται είναι η συγκρότηση μιας αποτελεσματικής λαϊκής άμυνας απέναντι στην καινούρια μείωση των συντάξεων, την ταπείνωση του αφορολογήτου ορίου, τα συνεχή δημοσιονομικά μέτρα.

Η πρό­σφα­τη πρό­τα­ση που δια­τύ­πω­σε η Ανταρ­σύα προς τις υπό­λοι­πες αρι­στε­ρές δυ­νά­μεις για την συ­γκρό­τη­ση και πα­ρέμ­βα­ση ενός με­τώ­που – κι­νή­μα­τος, βα­θειά κοι­νω­νι­κού χα­ρα­κτή­ρα, στη βάση τόσο της από­κρου­σης των ρυθ­μί­σε­ων του τε­τάρ­του μνη­μο­νί­ου που απερ­γά­ζε­ται αυτό το διά­στη­μα το αστι­κό κα­τε­στη­μέ­νο, σε Ελ­λά­δα και Ευ­ρώ­πη, όσο και την δρο­μο­λό­γη­ση της διεκ­δί­κη­σης επι­θε­τι­κών λαϊ­κών στό­χων, πα­ρου­σιά­ζει αδιαμ­φι­σβή­τη­τα μια ση­μα­σία, πα­ρό­λο που ανα­φέ­ρε­ται στα «αυ­το­νό­η­τα» που τόσο πολύ συ­νή­θως πα­ρα­γνω­ρί­ζου­με και πε­λα­γο­δρο­μού­με σε άλλες κα­τευ­θύν­σεις. Το κύριο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό αυτής της πρό­τα­σης ανα­φέ­ρε­ται στην ανα­γκαιό­τη­τα μιας ευ­ρεί­ας ερ­γα­τι­κής και λαϊ­κής κι­νη­το­ποί­η­σης για την προ­α­γω­γή καί­ριων κοι­νω­νι­κών ανα­γκών των «από κάτω», πράγ­μα που το έχου­με ήδη ανα­δεί­ξει με την ανά­λυ­σή μας για ένα «Κί­νη­μα Ζω­τι­κών Λαϊ­κών Ανα­γκών» (όπως δη­μο­σιεύ­τη­κε πριν λίγο καιρό στις αρι­στε­ρές ιστο­σε­λί­δες rproject, iskra, ergasianet και newreport , εφε­ξής «Ιστο­σε­λί­δες της Αρι­στε­ράς»), όπου θέ­τα­με την πρό­τα­ξη μιας ενερ­γού λαϊ­κής αντι­πο­λί­τευ­σης απέ­να­ντι στην ασκού­με­νη πο­λι­τι­κή του τρί­του μνη­μο­νί­ου (που έχει επι­σω­ρευ­θεί αθροι­στι­κά σε όλες τις ισχύ­ου­σες δια­τά­ξεις των δύο προη­γου­μέ­νων μνη­μο­νί­ων).

Πρό­κει­ται προ­φα­νώς για συμ­μα­χι­κή πρό­τα­ση που απευ­θύ­νε­ται στις κοι­νω­νι­κές δυ­νά­μεις της μι­σθω­τής ερ­γα­σί­ας, των ανέρ­γων, της νε­ο­λαί­ας, των συ­ντα­ξιού­χων με το σύ­νο­λο των αγω­νι­στι­κών συλ­λο­γι­κο­τή­των στις οποί­ες έχουν ανα­φο­ρά, και όχι για μέ­τω­πο πο­λι­τι­κών σχη­μα­τι­σμών, που αντα­πο­κρί­νε­ται σε ένα δια­φο­ρε­τι­κό πεδίο δυ­νη­τι­κής συμ­μα­χι­κής συ­μπα­ρά­τα­ξης. Αφορ­μή προ­φα­νώς οι νέες αντι­δρα­στι­κές με­ταλ­λά­ξεις που προ­ε­τοι­μά­ζο­νται για το επό­με­νο διά­στη­μα και αφο­ρούν την ακόμη μία φορά μεί­ω­ση των συ­ντά­ξε­ων (μέσα από την κα­τάρ­γη­ση της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς), την μεί­ω­ση του αφο­ρο­λο­γή­του ορίου που θα πλή­ξει πλέον τα πιο χα­μη­λά αμει­βό­με­να στρώ­μα­τα της ερ­γα­τι­κής τάξης, καθώς και για μια ολό­κλη­ρη σειρά πε­ριο­ρι­στι­κών δη­μο­σιο­νο­μι­κών μέ­τρων, με το πρό­σχη­μα της αμ­φι­βό­λου απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας λήψης «αντι­σταθ­μι­στι­κών» μέ­τρων, που θα μη­δε­νί­ζουν το δη­μο­σιο­νο­μι­κό κό­στος, όπως ορι­σμέ­νες φο­ρο­α­παλ­λα­γές στους δεί­κτες κερ­δο­φο­ρί­ας των ελ­λη­νι­κών κα­πι­τα­λι­στι­κών επι­χει­ρή­σε­ων. Δεν πρό­κει­ται βέ­βαια απλώς για «υπα­γο­ρεύ­σεις» των «ξένων αρ­πα­κτι­κών», αλλά για επι­διώ­ξεις στα­θε­ρο­ποί­η­σης της εξα­γω­γής μορ­φών από­λυ­της υπε­ρα­ξί­ας του ίδιου του ελ­λη­νι­κού κα­πι­τα­λι­σμού, όπως οι σχε­τι­κές επε­ξερ­γα­σί­ες του ΣΕΒ, υπο­δει­κνύ­ουν, πράγ­μα που ανα­λύ­σα­με στο «Ελ­λη­νι­κό Μνη­μό­νιο Plus» (σχε­τι­κά στις «Ιστο­σε­λί­δες της Αρι­στε­ράς»).

Μια τέ­τοια πρό­τα­ση διευ­ρύ­νει τα μέ­γι­στα το κοι­νω­νι­κό πεδίο απεύ­θυν­σης των ρι­ζο­σπα­στι­κών ερ­γα­τι­κών δυ­νά­με­ων, πράγ­μα που για αντι­κει­με­νι­κούς και ιστο­ρι­κούς λό­γους, δεν μπο­ρούν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν τα αρι­στε­ρά σχή­μα­τα (ΚΚΕ, Λαϊκή Ενό­τη­τα, Ανταρ­σύα), όπου η πρό­τα­ξη των πο­λι­τι­κών στρα­τη­γι­κών στό­χων στε­ρεί­ται δυ­στυ­χώς της ανα­γκαί­ας συ­σπει­ρω­τι­κής λαϊ­κής δυ­να­μι­κής. Απε­να­ντί­ας εκεί­νο που επι­ζη­τεί­ται από τους φο­ρείς της Αρι­στε­ράς είναι να θέ­σουν στην άκρη τον πο­λι­τι­κό τους υπο­κει­με­νι­σμό και να επι­κε­ντρώ­σουν την πο­λι­τι­κή τους πα­ρέμ­βα­ση στην στή­ρι­ξη, ανά­πτυ­ξη, δυ­να­μι­κή ενός τέ­τοιου κοι­νω­νι­κού με­τω­πι­κού κι­νή­μα­τος, που έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να φέρει την ερ­γα­τι­κή τάξη και τα λαϊκά στρώ­μα­τα στο πο­λι­τι­κό προ­σκή­νιο. Μόνον μ’ αυτό τον όρο είναι δυ­να­τή στη συ­νέ­χεια η επα­να­τρο­φο­δό­τη­ση της Αρι­στε­ράς από την κοι­νω­νι­κή δυ­να­μι­κή, έτσι ώστε να μπο­ρέ­σει να σπά­σει τον κλοιό των χα­μη­λών πο­λι­τι­κών της επι­δό­σε­ων και να δια­δρα­μα­τί­σει ενερ­γό­τε­ρο ρόλο στους πο­λι­τι­κούς συ­σχε­τι­σμούς, χωρίς σε καμία πε­ρί­πτω­ση να μπο­ρεί να υπο­κα­τα­στή­σει το ίδιο το λαϊκό κί­νη­μα.

Μ’ αυτή την έν­νοια εύ­στο­χα προ­τάσ­σο­νται οι εκρη­κτι­κές λαϊ­κές ανά­γκες ένα­ντι πο­λι­τι­κών προσ­διο­ρι­σμών (π.χ. αφε­τη­ρια­κή απο­χώ­ρη­ση από την ευ­ρω­ζώ­νη και την ευ­ρω­παϊ­κή ολο­κλή­ρω­ση), που δεν μπο­ρούν να έχουν πλα­τειά συ­σπει­ρω­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα, και που η πραγ­μά­τω­σή τους δεν μπο­ρεί να είναι παρά το επα­κό­λου­θο απο­τέ­λε­σμα της κι­νη­μα­τι­κής ανό­δου. Κι’ αυτό γιατί οι επι­θε­τι­κοί κοι­νω­νι­κοί στό­χοι που τί­θε­νται (απο­κα­τά­στα­ση μι­σθών συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σε­ων, απο­κα­τά­στα­ση των συ­ντά­ξε­ων, γε­νι­κευ­μέ­νο επί­δο­μα ανερ­γί­ας κλπ.), έχουν ευ­θέ­ως αντι­μνη­μο­νια­κό προ­σα­να­το­λι­σμό, και δεν μπο­ρούν να ικα­νο­ποι­η­θούν παρά με μια ρι­ζι­κή ανα­δια­νο­μή ει­σο­δή­μα­τος, σύ­γκρου­ση με τις δη­μο­σιο­νο­μι­κές και νο­μι­σμα­τι­κές υπα­γο­ρεύ­σεις της ευ­ρω­παϊ­κής κα­πι­τα­λι­στι­κής διε­θνο­ποί­η­σης, παύ­σης πλη­ρω­μών του δη­μό­σιου χρέ­ους. Η υλο­ποί­η­σή τους αντι­προ­σω­πεύ­ει ευ­θέ­ως βα­θιές αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κές τομές στις οι­κο­νο­μι­κές λει­τουρ­γί­ες και στις κοι­νω­νι­κές δομές, που δεν μπο­ρούν παρά να διαρ­ρή­ξουν πο­λύ­μορ­φα τα δεσμά της αστι­κής κυ­ριαρ­χί­ας σε ελ­λη­νι­κό και ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο.

Από την άλλη πλευ­ρά, η με­τά­βα­ση από το πεδίο της έσχα­της κοι­νω­νι­κής άμυ­νας στο οποίο έχει οδη­γη­θεί ο ερ­γα­ζό­με­νος κό­σμος στην υιο­θέ­τη­ση μιας πο­λι­τι­κής αντε­πί­θε­σης είναι θε­με­λιω­μέ­νη στις ίδιες τις οι­κο­νο­μι­κές πα­ρα­μέ­τρους της σύγ­χρο­νης συ­γκυ­ρί­ας  (σχε­τι­κά η ανά­λυ­σή μας «Από την άμυνα στην αντε­πί­θε­ση του κι­νή­μα­τος», «Ιστο­σε­λί­δες της Αρι­στε­ράς»). Και μόνον ένας δεί­κτης, με­τα­ξύ άλλων, θα αρ­κού­σε να στη­ρί­ξει το βά­σι­μο μιας τέ­τοιας στά­σης : Ο επι­χει­ρη­μα­τι­κός το­μέ­ας της οι­κο­νο­μί­ας έχει ει­σέλ­θει από τις χρή­σεις 2014 / 2015 σε πλήρη τρο­χιά κερ­δο­φό­ρου λει­τουρ­γί­ας, ξε­περ­νώ­ντας, εξ αι­τί­ας των μνη­μο­νια­κών πο­λι­τι­κών, τα ζη­μιο­γό­να απο­τε­λέ­σμα­τα των πρώ­των χρό­νων της κρί­σης υπερ­συσ­σώ­ρευ­σης. Έτσι από τα 10 πε­ρί­που δισεκ. ευρώ ζη­μί­ες στην αρχή της δε­κα­ε­τί­ας του 2010, φτά­νου­με στη ση­με­ρι­νή πε­ρί­ο­δο όπου το 61% των εται­ριών είναι κερ­δο­φό­ρες με κέρδη που φτά­νουν ετη­σί­ως τα 13 δισεκ. ευρώ.

Με σα­φή­νεια και κα­θα­ρό­τη­τα το­πο­θε­τεί­ται αυτή η με­τω­πι­κή ερ­γα­τι­κή πρό­τα­ση απέ­να­ντι στην σήψη, την αφε­ρεγ­γυό­τη­τα και την ανα­ξιο­πι­στία των κο­ρυ­φών του θε­σμι­κού συν­δι­κα­λι­στι­κού κι­νή­μα­τος, φο­ρέ­ων του «ναι» στο δη­μο­ψή­φι­σμα της 5ης-Ιου­λί­ου-2015, πα­ρα­γό­ντων πρό­κλη­σης της εξου­δε­τέ­ρω­σης των όποιων αγω­νι­στι­κών κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων, όπως στο πρώτο πε­ντά­μη­νο του 2015, απέ­να­ντι στην ψή­φι­ση των εφαρ­μο­στι­κών νόμων του τρί­του μνη­μο­νί­ου της κυ­βέρ­νη­σης ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, πράγ­μα­τα που κατ’ επα­νά­λη­ψιν έχουν ανα­δει­χθεί στην προη­γού­με­νη πε­ρί­ο­δο («Απερ­για­κή αφλο­γι­στία του ερ­γα­τι­κού κι­νή­μα­τος», «Ιστο­σε­λί­δες της Αρι­στε­ράς»). Και αν για την ΑΔΕΔΥ η αδρα­νο­ποί­η­ση προ­έρ­χε­ται και από την δια­σφά­λι­ση της μό­νι­μης απα­σχό­λη­σης και την ως εκ τού­του απο­φυ­γή του καιά­δα του ιδιω­τι­κού τομέα της οι­κο­νο­μί­ας, για την ΓΣΕΕ ο υπο­νο­μευ­τι­κός και ερ­γο­δο­τι­κός της ρόλος δεν βα­σί­ζε­ται σε κά­ποιες αντι­λή­ψεις «σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κού» χα­ρα­κτή­ρα, αλλά στο γε­γο­νός ότι η αντι­προ­σω­πευ­τι­κό­τη­τά της βρί­σκε­ται σε μο­νο­ψή­φιο νού­με­ρο ενός ιστο­ρι­κού ναδίρ, και απαρ­τί­ζε­ται κυ­ρί­αρ­χα από εκ­προ­σώ­πους των κοι­νω­φε­λών επι­χει­ρή­σε­ων (ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΟΣΕ κλπ.) και κα­τα­φα­νώς ερ­γο­δο­τι­κών σω­μα­τεί­ων της κα­πι­τα­λι­στι­κής πα­ρα­γω­γής (λ.χ. ΕΛΒΟ, ΟΑΣΘ κ.ά.), όπου έχουν γίνει στις προη­γού­με­νες δε­κα­ε­τί­ες ρου­σφε­το­λο­γι­κές προ­σλή­ψεις και δια­δι­κα­σί­ες συ­ναλ­λα­γών επαγ­γελ­μα­τι­κής απο­κα­τά­στα­σης από τους πο­λι­τι­κούς μη­χα­νι­σμούς του ΠΑΣΟΚ, αλλά και της ΝΔ. Έτσι, η εκ βά­θρων ανα­σύ­στα­ση των μορ­φών της ερ­γα­τι­κής συλ­λο­γι­κό­τη­τας και η πα­ρέμ­βα­σή τους στα πεδία των ζω­τι­κών λαϊ­κών ανα­γκών γί­νε­ται όρος εκ των ων ουκ άνευ για την ανά­πτυ­ξη μιας ρι­ζο­σπα­στι­κής κοι­νω­νι­κής συμ­μα­χί­ας.

Βέ­βαια στην τρέ­χου­σα συ­γκυ­ρία εκεί­νο που απαι­τεί­ται είναι η συ­γκρό­τη­ση μιας απο­τε­λε­σμα­τι­κής λαϊ­κής άμυ­νας απέ­να­ντι στην και­νού­ρια μεί­ω­ση των συ­ντά­ξε­ων, την τα­πεί­νω­ση του αφο­ρο­λο­γή­του ορίου, τα συ­νε­χή δη­μο­σιο­νο­μι­κά μέτρα που κα­τα­βρο­χθί­ζουν άλλο ένα 2% του ΑΕΠ (3,6 δι­σε­κατ. ευρώ), η από­πει­ρα με­τάλ­λα­ξης της συν­δι­κα­λι­στι­κής νο­μο­θε­σί­ας του Νόμου 1264 / 1982 («Κοι­νω­νι­κή κι­νη­μα­τι­κή αντι­πα­λό­τη­τα στο νέο κύμα των μνη­μο­νια­κών ρυθ­μί­σε­ων», «Ιστο­σε­λί­δες της Αρι­στε­ράς»). Εφό­σον γίνει εφι­κτή η ανά­πτυ­ξη ενός αγω­νι­στι­κού ερ­γα­τι­κού κι­νή­μα­τος που να μπο­ρεί να ορ­θώ­σει φραγ­μό σ’ αυτές τις επι­διώ­ξεις, τότε μπο­ρεί να δια­νοι­χθεί ο δρό­μος για το ξε­δί­πλω­μα επι­θε­τι­κών στό­χων απο­κα­τά­στα­σης μι­σθών, συ­ντά­ξε­ων, νο­ση­λευ­τι­κών πα­ρο­χών και υπη­ρε­σιών παι­δεί­ας κλπ. Αυτό είναι εκεί­νο που μπο­ρεί να κλο­νί­σει την ασφυ­κτι­κή αστι­κή, ελ­λη­νι­κή και ευ­ρω­παϊ­κή, κυ­ριαρ­χία, να ανα­δια­τά­ξει τον συ­σχε­τι­σμό των δυ­νά­με­ων προς όφε­λος της μι­σθω­τής ερ­γα­σί­ας και σε βάρος του κε­φα­λαί­ου, να θέσει στην επι­και­ρό­τη­τα την ανά­γκη αντι­πα­λό­τη­τα στις υπα­γο­ρεύ­σεις της ζώνης του ευρώ και στις ρυθ­μί­σεις της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, να προσ­δώ­σει πο­λι­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στο κί­νη­μα υπη­ρέ­τη­σης των καί­ριων λαϊ­κών ανα­γκών.

rproject.gr