Η νίκη Τζόνσον, οι αιτίες της ήττας των Εργατικών και οι προοπτικές

Η νίκη Τζόνσον, οι αιτίες της ήττας των Εργατικών και οι προοπτικές

  • |

Ο Μπόρις Τζόνσον πέτυχε μια μεγάλη πολιτική νίκη στις εκλογές στη Βρετανία. Κατέκτησε έναν μεγάλο αριθμό εδρών (365), που του δίνει άνετη αυτοδυναμία, ένα υψηλό ποσοστό (43,6%), που δεν συνηθίζεται στην εποχή της κρίσης, και μια ευρεία διαφορά από το δεύτερο κόμμα (τους Εργατικούς).

Πάνος Πέτρου

Είχε να υπο­λο­γί­ζει τη στή­ρι­ξη του Φά­ρατζ και του κόμ­μα­τος «Brexit», το οποίο δεν κα­τέ­βα­σε υπο­ψή­φιους σε έδρες Συ­ντη­ρη­τι­κών, για να δια­σφα­λι­στεί η επα­νε­κλο­γή τους. Κα­τά­φε­ρε να αντέ­ξει τους κρα­δα­σμούς στο εσω­τε­ρι­κό της κε­ντρο­δε­ξιάς, καθώς ένα πλειο­ψη­φι­κό κομ­μά­τι δε­ξιών ευ­ρω­παϊ­στών πα­ρέ­μει­νε τε­λι­κά πιστό στο πα­ρα­δο­σια­κό του κόμμα (μια μειο­ψη­φία με­τα­κι­νή­θη­κε προς τους Φι­λε­λεύ­θε­ρους Δη­μο­κρά­τες) παρά τη δια­φω­νία του ως προς το Brexit. Πα­ράλ­λη­λα μπό­ρε­σε να προ­σελ­κύ­σει τμήμα της βάσης των Ερ­γα­τι­κών, που στή­ρι­ζε το Brexit.

Ο ακρο­δε­ξιός πα­λιά­τσος κα­τά­φε­ρε να απο­κρύ­ψει όλο του το πρό­γραμ­μα και να δώσει την εκλο­γι­κή μάχη με το απλοϊ­κό σύν­θη­μα «Να ολο­κλη­ρω­θεί επι­τέ­λους το Brexit!», το οποίο κέρ­δι­σε και τους ψη­φο­φό­ρους του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος του 2016, που πα­ρα­κο­λου­θού­σαν επί 3 χρό­νια το κοι­νο­βού­λιο να απερ­γά­ζε­ται τρό­πους να ανα­τρέ­ψει το απο­τέ­λε­σμα, αλλά και γε­νι­κό­τε­ρα μια κου­ρα­σμέ­νη κοινή γνώμη που ήθελε «να τε­λειώ­νουν».

Η οι­κο­δό­μη­ση ενός τέ­τοιου εκλο­γι­κού μπλοκ ήταν μια ση­μα­ντι­κή επι­τυ­χία, ει­δι­κά σε συν­θή­κες με­γά­λης πο­λι­τι­κής κρί­σης. Αλλά εκτι­μώ­ντας το απο­τέ­λε­σμα, αξί­ζει να θυ­μό­μα­στε ότι ο Τζόν­σον ξε­κί­νη­σε από μια καλή αφε­τη­ρία. Το 2017 η Τε­ρέ­ζα Μέι κέρ­δι­σε 42,4% και 13.640.000 ψή­φους. Σε αυτό το υψηλό σκορ ο Τζόν­σον πρό­σθε­σε 1,2 μο­νά­δα και πε­ρί­που 300.000 ψή­φους.

Το πραγ­μα­τι­κό ζή­τη­μα στις εκλο­γές ήταν η απο­τυ­χία των Ερ­γα­τι­κών να επα­να­λά­βουν ή/και να ξε­πε­ρά­σουν τον άθλο του 2017. Τότε, ο Τζέ­ρε­μι Κόρ­μπιν είχε κα­τα­φέ­ρει να εκτι­νά­ξει το κόμμα κατά 10 μο­νά­δες και να φτά­σει στο 40%, κερ­δί­ζο­ντας 12.900.000 ψή­φους. Επρό­κει­το για αριθ­μό ψήφων που είχαν να δουν από το 1997 και πο­σο­στό από το 2001, καθώς έκτο­τε άρ­χι­σε η μακρά πο­ρεία πα­ρακ­μής. Δύο χρό­νια μετά την ανέλ­πι­στη «ανά­στα­ση», ο άθλος δεν επα­να­λή­φθη­κε: Υπο­χώ­ρη­σε 8 μο­νά­δες στο 32% και έχασε πε­ρί­που 2.5 εκα­τομ­μύ­ρια ψη­φο­φό­ρους. Ήταν αυτές οι απώ­λειες που έκρι­ναν το απο­τέ­λε­σμα.

Η πτώση του «κόκ­κι­νου τεί­χους»

Οι Ερ­γα­τι­κοί, με την αμ­φί­ση­μη στάση τους απέ­να­ντι στο Brexit, έχα­σαν προς όλες τις κα­τευ­θύν­σεις: 6% κάτω σε ψη­φο­φό­ρους του Remain (που κι­νή­θη­καν προς τους Φι­λε­λε­λεύ­θε­ρους, πε­ρισ­σό­τε­ρο προς το SNP στη Σκο­τία και προς το Πρά­σι­νο Κόμμα) και 10% κάτω σε ψη­φο­φό­ρους του Brexit. Αλλά είναι κοινά απο­δε­κτό ότι το μέ­γε­θος της ήττας κρί­θη­κε στη βό­ρεια Αγ­γλία, στην κα­τάρ­ρευ­ση του λε­γό­με­νου ιστο­ρι­κού «κόκ­κι­νου τεί­χους». Στο ιδιό­μορ­φο βρε­τα­νι­κό εκλο­γι­κό σύ­στη­μα (όλες οι πε­ρι­φέ­ρειες μο­νο­ε­δρι­κές), όπου η «αριθ­μη­τι­κή των εδρών» παί­ζει με­γα­λύ­τε­ρο ρόλο από το πα­νε­θνι­κό πο­σο­στό, οι απώ­λειες σε αυτές τις πε­ριο­χές εξη­γούν τον ιστο­ρι­κά χα­μη­λό αριθ­μό εδρών.

Στις απο­βιο­μη­χα­νο­ποι­η­μέ­νες ζώνες που φυ­το­ζω­ούν οι­κο­νο­μι­κά (αλλά και με όρους κοι­νω­νι­κής ορ­γά­νω­σης και συλ­λο­γι­κό­τη­τας), κυ­ριαρ­χεί η οργή και ο κυ­νι­σμός απέ­να­ντι στο πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα. Όπως έγρα­ψε ο Άλεξ Καλ­λί­νι­κος, η κα­τάρ­ρευ­ση των Ερ­γα­τι­κών εκεί είναι μια μα­κρο­χρό­νια τάση: «Πλη­ρώ­νου­με ακόμα το τί­μη­μα της κα­τα­στρο­φής που προ­κά­λε­σε ο θα­τσε­ρι­σμός, όταν ισο­πέ­δω­σε βα­σι­κά τμή­μα­τα της βιο­μη­χα­νι­κής ερ­γα­τι­κής τάξης».

Εκεί ήταν που η ψήφος στο Brexit πε­ρισ­σό­τε­ρο από αυ­τα­πά­τη ότι έτσι θα αλ­λά­ξουν τα πράγ­μα­τα προς το κα­λύ­τε­ρο ήταν μια «μού­τζα» σε μια κα­μπά­νια Πα­ρα­μο­νής που ανα­φε­ρό­ταν στο… δι­καί­ω­μα στο γαλ­λι­κό κρασί ή στις δια­κο­πές στη Βαρ­κε­λώ­νη. Εκεί ήταν που το κλίμα πο­λώ­θη­κε προ­ε­κλο­γι­κά γύρω από το Brexit, και πάλι όχι τόσο από κά­ποια πίστη στην έξοδο από την ΕΕ όσο ως αντί­δρα­ση σε όσους «κου­νού­σαν το δά­χτυ­λο» στους Brexiters κι έκα­ναν ό,τι μπο­ρού­σαν για να ανα­τρα­πεί το απο­τέ­λε­σμα.

Πρό­κει­ται για μια βα­θύ­τε­ρη αντι-πο­λι­τι­κή απο­ξέ­νω­ση, με το Brexit να απο­τε­λεί πε­ρισ­σό­τε­ρο «σύμ­πτω­μα», παρά συ­γκρο­τη­μέ­νη άποψη. Οι ανα­φο­ρές των εθε­λο­ντών της προ­ε­κλο­γι­κής κα­μπά­νιας των Ερ­γα­τι­κών σε αυτές τις πε­ριο­χές συ­γκλί­νουν στην ίδια ακρι­βώς πε­ρι­γρα­φή. Ένας από αυ­τούς έδωσε τίτλο στο σχε­τι­κό του άρθρο έναν διά­λο­γο που ισχυ­ρί­ζε­ται ότι έκανε σε πολ­λές πόρ­τες, σε διά­φο­ρες πα­ραλ­λα­γές: «–Οι Συ­ντη­ρη­τι­κοί δεν δί­νουν μία για μας. –Το ξέρω, αδερ­φέ. Αλλά…».

Ο Τζέ­ρε­μι Κόρ­μπιν έγρα­ψε ότι η κρίση του κα­πι­τα­λι­σμού πα­ρή­γα­γε δύο κοι­νω­νι­κές τά­σεις: τη δυ­να­τό­τη­τα να αρ­χί­σει να σκέ­φτε­ται η κοι­νω­νία ρι­ζο­σπα­στι­κές λύ­σεις, αλλά και μια βαθιά κυ­νι­κή οργή που δεν προσ­δο­κά καμιά λύση. Σύμ­φω­να με τον ίδιο, η πρώτη εξη­γεί το θαύμα του 2017 και η δεύ­τε­ρη την ήττα του 2019. Είναι «κοι­νω­νιο­λο­γι­κά» σωστό. Όμως η υπό­κλι­ση στις δε­ξιές εσω­κομ­μα­τι­κές πιέ­σεις (που είχαν ως «ση­μαία» το Bremain, αλλά αφο­ρού­σαν πολύ ευ­ρύ­τε­ρα θέ­μα­τα) ήταν αυτή που «έκαψε» τη ζω­τι­κό­τη­τα του 2017 στη φε­τι­νή κάλπη και συ­νέ­βα­λε στην αντι­στρο­φή του κλί­μα­τος. Τότε, μια γραμ­μή που είχε ως αφε­τη­ρία το «σε­βό­μα­στε το απο­τέ­λε­σμα του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος» είχε κα­τα­φέ­ρει να με­τα­φέ­ρει τη συ­ζή­τη­ση στις κοι­νω­νι­κές πο­λι­τι­κές. Αυτή η τα­κτι­κή ανα­τρά­πη­κε από τις πιέ­σεις των μπλε­ρι­κών κι εξη­γεί το βά­θε­μα της απο­ξέ­νω­σης πολ­λών φτω­χών ψη­φο­φό­ρων από το ιστο­ρι­κό τους κόμμα.

Η υιο­θέ­τη­ση της άπο­ψης για δεύ­τε­ρο δη­μο­ψή­φι­σμα τε­λι­κά ακύ­ρω­σε την ει­λι­κρι­νή (αλλά μο­να­χι­κή) προ­σπά­θεια του Κόρ­μπιν να γε­φυ­ρώ­σει το χάσμα που προ­κά­λε­σε το Brexit μέσα στην ερ­γα­τι­κή τάξη, καθώς το κόμμα του υπο­σχό­ταν μια νέα δι­χα­στι­κή ανα­μέ­τρη­ση. Το Μα­νι­φέ­στο που πε­ρι­λάμ­βα­νε αρι­στε­ρές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις (ιστο­ρι­κά ήπιες, αλλά ό,τι πιο ρι­ζο­σπα­στι­κό έχει προ­τα­θεί στη Βρε­τα­νία εδώ και δε­κα­ε­τί­ες) δεν αρ­κού­σε αυτή τη φορά: Οι εκλο­γές απο­τυ­πώ­νουν κυ­ρί­ως το «πριν» και λι­γό­τε­ρο τα απο­τε­λέ­σμα­τα της προ­ε­κλο­γι­κής μάχης με­ρι­κών εβδο­μά­δων.

Πέρα από το Brexit

Το «πριν» ανα­δει­κνύ­ει κι ευ­ρύ­τε­ρα ζη­τή­μα­τα, που ξε­περ­νούν το ρόλο που έπαι­ξε το Brexit. Ο άθλος του 2017 ήταν ανέλ­πι­στος –και είχε το στοι­χείο του αιφ­νι­δια­σμού. Η επα­νά­λη­ψή του είχε πολύ με­γα­λύ­τε­ρες απαι­τή­σεις. Ο Κόρ­μπιν, παρά τις σχε­τι­κές προ­σπά­θειες, δεν κέρ­δι­σε ποτέ την «ανοχή» των «από πάνω». Σο­βα­ρά οι­κο­νο­μι­κά έντυ­πα, που δεν έκρυ­βαν την απο­στρο­φή τους στον Τζόν­σον, πήραν θέση ενά­ντια στους Ερ­γα­τι­κούς: «Αν εκλε­γεί αυτό το κόμμα, ακόμα και ως κυ­βέρ­νη­ση μειο­ψη­φί­ας θα μπο­ρού­σε να ανα­μορ­φώ­σει ρι­ζι­κά τη βρε­τα­νι­κή οι­κο­νο­μία, σε βαθμό που δεν έχει ξα­να­συμ­βεί από τη δε­κα­ε­τία του ’80 και τη Θά­τσερ», έγρα­φε ο Economist. «Η θα­τσε­ρι­κή επα­νά­στα­ση απει­λεί­ται!», προει­δο­ποιού­σαν οι Financial Times.

Ο Κόρ­μπιν είχε να αντι­με­τω­πί­σει μια απί­στευ­της έντα­σης και χυ­δαιό­τη­τας επι­κοι­νω­νια­κή επί­θε­ση, που ξε­κι­νού­σε από τον πλειο­ψη­φι­κά δεξιό Τύπο, περ­νού­σε στο «αντι­κει­με­νι­κό» BBC κι έφτα­νε στον «προ­ο­δευ­τι­κό» Guardian. Το «υλικό» αυτής της επί­θε­σης δια­κι­νού­ταν από ισχυ­ρά κέ­ντρα όπως η MI5 και η Πρε­σβεία του Ισ­ρα­ήλ. Ανα­πα­ρα­γό­ταν από την μπλε­ρι­κή, αλλά και την «κε­ντρώα» πτέ­ρυ­γα του ίδιου του το κόμ­μα­τος. Ο Κόρ­μπιν ήταν «συ­νερ­γά­της του IRA», «φίλος της Χαμάς», «αντι­πα­τριώ­της», «πρά­κτο­ρας της ΕΣΣΔ» και «αντι­ση­μί­της», επι­κε­φα­λής μιας «σέ­χτας φα­να­τι­κών που κα­τέ­λα­βε το κόμμα». Τα τα­μπλόιντ έσκου­ζαν χυ­δαία, το BBC έσφα­ζε με το γάντι, όταν δεν τα συ­να­γω­νι­ζό­ταν σε γε­λοιό­τη­τα (πα­ρου­σιά­ζο­ντάς τον ως κο­μι­σά­ριο της ΕΣΣΔ) και ο Guardian έπαι­ζε τον πλέον βρό­μι­κο ρόλο με τη μορφή «φι­λι­κών συμ­βου­λών», που συ­νέ­κλι­ναν στην ακα­ταλ­λη­λό­τη­τα της αρι­στε­ρής κομ­μα­τι­κής ηγε­σί­ας.

Εκλο­γι­κι­σμός

Αυτά ήταν σε με­γά­λο βαθμό ανα­με­νό­με­να. Πώς θα μπο­ρού­σε να διεκ­δι­κή­σει σο­βα­ρά την πρω­θυ­πουρ­γία του Ηνω­μέ­νου Βα­σι­λεί­ου(!) ένας αρι­στε­ρός ρι­ζο­σπά­στης που δεν έχει ρίξει στο κρασί του αρ­κε­τό νερό για να γίνει απο­δε­κτός από το κα­θε­στώς; Είναι ένα σε­νά­ριο που θα προ­ϋ­πέ­θε­τε μια τε­ρά­στια κοι­νω­νι­κή ώθηση από τα κάτω, που θα «επέ­βα­λε» μια πο­λι­τι­κή νίκη με την εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κή δράση. Η Βρε­τα­νία απεί­χε πολύ από μια τέ­τοια κα­τά­στα­ση. Η άνο­δος του «κορ­μπι­νι­σμού» συ­νέ­πε­σε με ένα ιστο­ρι­κό χα­μη­λό σε απερ­για­κές δρά­σεις. Πολ­λές χι­λιά­δες πο­λι­τι­κο­ποι­ή­θη­καν, ορ­γα­νώ­θη­καν, έστη­σαν  δί­κτυα, συ­νέ­δρια, έντυ­πα κλπ, αλλά το έπρατ­ταν σε κι­νη­μα­τι­κή νη­νε­μία. Σή­με­ρα πολ­λοί από αυ­τούς πα­ρα­δέ­χο­νται ότι ο «κοι­νω­νι­κός συ­σχε­τι­σμός» (με όρους συν­δι­κα­λι­στι­κής πυ­κνό­τη­τας, ανα­συ­γκρό­τη­σης συλ­λο­γι­κο­τή­των, κι­νη­μα­τι­κών αντι­στά­σε­ων κ.ο.κ.) πα­ρέ­μει­νε στά­σι­μος. Η ανα­ζω­ο­γό­νη­ση των Ερ­γα­τι­κών δεν με­τα­φρά­στη­κε σε ανα­ζω­ο­γό­νη­ση της κοι­νω­νι­κής-πο­λι­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας της ερ­γα­τι­κής τάξης –με με­γά­λη ευ­θύ­νη των συν­δι­κά­των και των ακτι­βι­στών που «επέν­δυ­σαν» απο­κλει­στι­κά σε μια τα­κτι­κή προσ­δο­κί­ας μιας μελ­λο­ντι­κής εκλο­γι­κής νίκης. Αυτή η στρα­τη­γι­κή ητ­τή­θη­κε.

Ιστο­ρι­κή ήττα;

Η «άνοι­ξη» στις (εσω­κομ­μα­τι­κές) εκλο­γές του 2015 και στις (εθνι­κές) εκλο­γές του 2017 απέ­δει­ξε ότι η κρίση και η λι­τό­τη­τα πα­ρά­γουν «ζή­τη­ση» για ρι­ζο­σπα­στι­κή πο­λι­τι­κή. Ήταν μια ση­μα­ντι­κή «στιγ­μή» που γκρέ­μι­σε τη «συ­ναί­νε­ση» στη με­τα-θα­τσε­ρι­κή/μπλε­ρι­κή Βρε­τα­νία, σύμ­φω­να με την οποία οι αρι­στε­ρές ρι­ζο­σπα­στι­κές ιδέες είναι «απαρ­χαιω­μέ­νες και αντι­δη­μο­φι­λείς». Σή­με­ρα αυτό το μή­νυ­μα επι­χει­ρεί­ται να αντι­στρα­φεί από τη Δεξιά, που πιά­νε­ται από τα απο­τε­λέ­σμα­τα στο βορρά για να πει «επι­τέ­λους κα­τά­λα­βαν κι εκεί ότι η απερ­γία των αν­θρα­κω­ρύ­χων τέ­λειω­σε» κι από τους μπλε­ρι­κούς που «σταυ­ρώ­νουν» τους κορ­μπι­νί­στας αρ­θρο­γρα­φώ­ντας πυκνά για «τον τρόπο να προ­χω­ρή­σου­με» –με στρο­φή δεξιά.

Ως απά­ντη­ση στις δε­ξιές κρι­τι­κές αξί­ζει να στα­θού­με λίγο στην αριθ­μη­τι­κή. Η «ιστο­ρι­κή ήττα δε­κα­ε­τιών» αφορά τον αριθ­μό εδρών (με τις ιδιο­μορ­φί­ες του εκλο­γι­κού συ­στή­μα­τος). Με όρους κοι­νω­νι­κής απή­χη­σης, ο Κόρ­μπιν κέρ­δι­σε και φέτος πε­ρισ­σό­τε­ρες ψή­φους από όσες «πα­ρέ­δω­σε» στο κόμμα ο Τόνι Μπλερ το 2005 και κυ­ρί­ως έφτα­σε το Ερ­γα­τι­κό Κόμμα στα 600.000 μέλη, έναν αριθ­μό που συ­να­γω­νί­ζε­ται την πο­λι­τι­κο­ποι­η­μέ­νη εποχή της δε­κα­ε­τί­ας του ’70 και μά­λι­στα σε μια εποχή που ο κα­νό­νας είναι η «απο­ψί­λω­ση» όλων των πο­λι­τι­κών κομ­μά­των… Το ζή­τη­μα είναι το πώς αξιο­ποι­ή­θη­κε αυτή η δυ­να­μι­κή και πώς ο συμ­φι­λιω­τι­σμός απέ­να­ντι στον «μπλε­ρι­σμό» (που αφού σα­μπό­τα­ρε την προ­σπά­θεια, σή­με­ρα ζητά τα ρέστα) την ακύ­ρω­σε.

Η επό­με­νη μέρα

Ο διε­θνής κα­πι­τα­λι­σμός προς το παρόν δεί­χνει ανα­κου­φι­σμέ­νος που λήγει το «δράμα», όπως μαρ­τυ­ρούν τα χρη­μα­τι­στή­ρια και οι τί­τλοι των οι­κο­νο­μι­κών φύλ­λων. Όσοι στην Αρι­στε­ρά βλέ­πουν στη νίκη Τζόν­σον μια κά­ποια «αντι­κα­θε­στω­τι­κή» εξέ­λι­ξη, ας δια­βά­σουν τί­τλους όπως «ένα σί­γου­ρο  Μπρέ­ξιτ είναι κα­λύ­τε­ρο από την αβε­βαιό­τη­τα κά­ποιου σο­σια­λι­σμού» ή «να χα­ρού­με που το τσίρ­κο τε­λεί­ω­σε, κι ας πα­ρα­μέ­νει ο κλό­ουν στη σκηνή». Αλλά τα δύ­σκο­λα της «επό­με­νης μέρας» είναι μπρο­στά για όλους…

Το κοι­νω­νι­κό εκλο­γι­κό μπλοκ που συ­γκρό­τη­σε ο Μπό­ρις Τζόν­σον είναι εύ­θρα­στο. Όταν κα­τα­κά­τσει ο κουρ­νια­χτός του Brexit, ο Μπό­ρις θα έχει να αντι­με­τω­πί­σει και τα σκλη­ρά δι­λήμ­μα­τα της «επό­με­νης μέρας» για τον βρε­τα­νι­κό κα­πι­τα­λι­σμό και τη δια­πί­στω­ση τμή­μα­τος της εκλο­γι­κής του βάσης ότι το Brexit δεν είναι φάρ­μα­κο δια πάσα νόσο και πι­θα­νές εσω­κομ­μα­τι­κές αντι­δρά­σεις σε επό­με­νες «στρο­φές».

Επι­πλέ­ον, ο εθνι­κι­σμός του Τζόν­σον υπήρ­ξε απο­κλει­στι­κά «αγ­γλι­κό» φαι­νό­με­νο. Μπο­ρεί εκεί να λει­τούρ­γη­σε, αλλά πυ­ρο­δο­τεί φυ­γό­κε­ντρες τά­σεις στο Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο. Στη Σκο­τία, το SNP θριάμ­βευ­σε (48 στις 59 έδρες με αύ­ξη­ση πο­σο­στών και ψήφων) και η επι­κε­φα­λής του Στάρ­τζε­ον ανοί­γει τη συ­ζή­τη­ση για νέο δη­μο­ψή­φι­σμα ανε­ξαρ­τη­σί­ας με πιο επι­θε­τι­κούς όρους: «Δεν το ζη­τά­με από το Λον­δί­νο, απαι­τού­με να απο­φα­σί­σου­με». Ο σκο­τσέ­ζι­κος εθνι­κι­σμός υπήρ­ξε πά­ντο­τε «πο­λι­τι­κός»: Γεν­νή­θη­κε (ως μα­ζι­κό φαι­νό­με­νο του­λά­χι­στον) στα χρό­νια της Θά­τσερ, ως αντί­δρα­ση στο γε­γο­νός ότι η Σκο­τία ψή­φι­ζε πλειο­ψη­φι­κά Ερ­γα­τι­κούς, αλλά κα­τέ­λη­γε με κυ­βέρ­νη­ση Συ­ντη­ρη­τι­κών λόγω της ψήφου στην Αγ­γλία. Σή­με­ρα αυτή η αντί­φα­ση (με τη σα­ρω­τι­κή κυ­ριαρ­χία του SNP με ένα πρό­γραμ­μα δια­με­τρι­κά αντί­θε­το από αυτό του Τζόν­σον και στο Brexit, αλλά και γε­νι­κό­τε­ρα) φτά­νει σε πα­ρο­ξυ­σμό. Στη Β. Ιρ­λαν­δία, στο φόντο της συ­ζή­τη­σης για «σκλη­ρά σύ­νο­ρα» στο ιρ­λαν­δι­κό νησί μετά το Brexit, για πρώτη φορά τα κόμ­μα­τα που υπο­στη­ρί­ζουν ενιαία Ιρ­λαν­δία (Σιν Φέιν και Σο­σιαλ­δη­μο­κρά­τες) υπερ­κέ­ρα­σαν το DUP (οπα­δοί του Ηνω­μέ­νου Βα­σι­λεί­ου). Πρό­κει­ται για με­γά­λες προ­κλή­σεις που μπο­ρεί να κά­νουν τη «Μικρά Αγ­γλία» (όρος που χρη­σι­μο­ποιεί­ται για να πε­ρι­γρά­ψει τις δια­θέ­σεις ενός απο­μο­νω­τι­κού ρεύ­μα­τος του αγ­γλι­κού εθνι­κι­σμού) πραγ­μα­τι­κό­τη­τα…

Στο Ερ­γα­τι­κό Κόμμα ανοί­γει η συ­ζή­τη­ση της δια­δο­χής. Ό,τι κι αν ακο­λου­θή­σει, δεν θα πρό­κει­ται για τον «κορ­μπι­νι­σμό» του 2015-2017. Κάθε άλλη υπο­ψη­φιό­τη­τα (ακόμα κι όσες φέ­ρο­νται να έχουν το «χρί­σμα») θα είναι μια εκ­δο­χή της λε­γό­με­νης «σοφτ αρι­στε­ράς» του κόμ­μα­τος, που στη­ρί­ζει προ­ο­δευ­τι­κές οι­κο­νο­μι­κές πο­λι­τι­κές, αλλά δια­φο­ρο­ποιεί­ται πο­λι­τι­κά και συμ­βο­λι­κά από όσα εξέ­φρα­ζε ο Κόρ­μπιν (στο κομ­βι­κό ζή­τη­μα της αντι­ι­μπε­ρια­λι­στι­κής εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής, αλλά και στο «στίγ­μα» του αν­θρώ­που που ξό­δε­ψε δε­κα­ε­τί­ες της ζωής του ως ενερ­γό μέλος σε όλα τα κι­νή­μα­τα). Το πα­ρά­δο­ξο ενός αρι­στε­ρού ρι­ζο­σπά­στη επι­κε­φα­λής ενός κόμ­μα­τος που πέ­ρα­σε από μια βαθιά σο­σιαλ­φι­λε­λεύ­θε­ρη με­τάλ­λα­ξη δεί­χνει να παίρ­νει τέλος.

Αρι­στε­ρά

Στην κοι­νω­νία, η δυ­να­τό­τη­τα για μα­ζι­κή απή­χη­ση μιας ρι­ζο­σπα­στι­κής πο­λι­τι­κής, που απο­κα­λύ­φθη­κε το 2015-2017 δεν εξαϋ­λώ­θη­κε. Σε πιο «στενό», ορ­γα­νω­μέ­νο επί­πε­δο, οι χι­λιά­δες κορ­μπι­νί­στας συ­νε­χί­ζουν να υπάρ­χουν. Σε αντί­θε­ση με την τε­λευ­ταία φορά που υπήρ­ξε αρι­στε­ρή ηγε­σία στους Ερ­γα­τι­κούς που προ­σέλ­κυ­σε ρι­ζο­σπά­στες στο σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κό κόμμα (επί Μάικλ Φουτ, στις αρχές της δε­κα­ε­τί­ας του ’80), δεν πρό­κει­ται για αγω­νι­στές που απο­γοη­τεύ­τη­καν από την εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κή δράση και «στρά­φη­καν δεξιά», στον εκλο­γι­κό δρόμο. Πρό­κει­ται για μέχρι πρό­τι­νος αδρα­νείς νέους ακτι­βι­στές, που πο­λι­τι­κο­ποι­ή­θη­καν για πρώτη φορά «προς τα αρι­στε­ρά», δο­κι­μά­ζο­ντας κατ’ αρχήν τον εκλο­γι­κό δρόμο. Είναι μια μί­νι­μουμ «εγ­γύ­η­ση» ότι μπο­ρεί να πα­ρα­μεί­νουν ενερ­γοί και να συ­νε­χί­σουν να ανα­ζη­τούν τρό­πους να δρά­σουν, μετά τη διά­ψευ­ση της εκλο­γι­κής μάχης του Δε­κέμ­βρη. Η θη­τεία Τζόν­σον (που ξε­κί­νη­σε με αντι­δε­ξιές δια­δη­λώ­σεις την επο­μέ­νη των εκλο­γών) θα προ­σφέ­ρει πολ­λές ευ­και­ρί­ες να επι­χει­ρή­σουν να κά­νουν πο­λι­τι­κή «στο δρόμο». Η πέραν των Ερ­γα­τι­κών αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή Αρι­στε­ρά οφεί­λει να βρει τρό­πους να συν­δε­θεί με αυτό το ρεύμα, στην ορ­γά­νω­ση των αντι­στά­σε­ων που είναι πιο ανα­γκαί­ες από ποτέ στη Βρε­τα­νία του Μπό­ρις Τζόν­σον…

rproject.gr/