Μια νέα Μεγάλη Ιδέα // του Αντώνη Νταβανέλου

Οι γεωπολιτικοί προσανατολισμοί του Μητσοτάκη

Οι γε­ω­πο­λι­τι­κοί προ­σα­να­το­λι­σμοί της κρα­τι­κής πο­λι­τι­κής έχουν «συ­νέ­χεια», κατ’ ανά­γκη πιο στι­βα­ρή απ’ ό,τι σε κάθε άλλον τομέα. Έτσι, η εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή του Μη­τσο­τά­κη κι­νή­θη­κε στα χρό­νια του πέ­ρα­σαν, και εξα­κο­λου­θεί να κι­νεί­ται και σή­με­ρα, πάνω στις «ράγες» που χά­ρα­ξε για τον ελ­λη­νι­κό κα­πι­τα­λι­σμό η «στρα­τη­γι­κή των υδρο­γο­ναν­θρά­κων» (ΑΟΖ, ενερ­γεια­κοί «διά­δρο­μοι», σε σύν­δε­ση με την ευ­ρω­α­τλα­ντι­κή κυ­ριαρ­χία στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και τις σκο­πι­μό­τη­τες στον ελ­λη­νο­τουρ­κι­κό αντα­γω­νι­σμό…), όπως και η μέ­θο­δος των στρα­τιω­τι­κο­δι­πλω­μα­τι­κών «αξό­νων» (κυ­ρί­ως με το Κρά­τος του Ισ­ρα­ήλ και τη δι­κτα­το­ρία του Σίσι στην Αί­γυ­πτο).

Όμως, μέσα σε αυτήν τη «συ­νέ­χεια» έχει κάθε φορά με­γά­λη ση­μα­σία η με­τα­τό­πι­ση των εμ­φά­σε­ων. Και η κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη, μετά την συμ­φω­νία που υπο­γρά­φη­κε στην Αθήνα στις αρχές Νο­έμ­βρη (βλ. προη­γού­με­νο φύλλο) κι­νεί­ται σή­με­ρα, κυ­ρί­ως μέσω του σχή­μα­τος «3+1» (Ελ­λά­δα-Κύ­προς-Ισ­ρα­ήλ + ΗΠΑ), σε μια όλο και πιο επι­κίν­δυ­νη επι­τά­χυν­ση.

Η διά­θε­ση για ανά­λη­ψη «ρί­σκων» είναι εύ­κο­λα εξη­γή­σι­μη. Όλη η πε­ριο­χή έχει μπει σε πε­ρί­ο­δο μιας πρω­τό­γνω­ρης αστά­θειας (ή, κατά τον συ­στη­μι­κό Τύπο, «ασυμ­με­τρί­ας»). Οι προ­ο­πτι­κές του σχε­δί­ου για το «Με­γά­λο Ισ­ρα­ήλ» στη Μέση Ανα­το­λή και οι πι­θα­νό­τη­τες ενός αμε­ρι­κα­νο­ρω­σι­κού συμ­βι­βα­σμού στην Ου­κρα­νία, δεί­χνουν ότι οι βα­σι­κοί συ­σχε­τι­σμοί δύ­να­μης και επιρ­ρο­ής είναι πλέον σε συν­θή­κες επα­να­χά­ρα­ξης. Και το πει­ρα­τι­κό ρε­σάλ­το του Τραμπ στη Βε­νε­ζου­έ­λα δεν αφή­νει κα­νέ­να πε­ρι­θώ­ριο για αυ­τα­πά­τες ότι αυτή η δια­δι­κα­σία θα στη­ρι­χτεί σε «δευ­τε­ρεύ­ου­σες πο­λυ­τέ­λειες» όπως το Διε­θνές Δί­καιο και άλλα φλη­να­φή­μα­τα.

Μέσα σε αυτό το σκη­νι­κό κι­νού­με­νης άμμου, ο Μη­τσο­τά­κης στη­ρί­ζε­ται σε κά­ποιες βα­σι­κές «στα­θε­ρές».

Η πρώτη στα­θε­ρά είναι η συ­στη­μα­τι­κή υπο­στή­ρι­ξη όλων των σχε­δί­ων με­τα­τρο­πής της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου σε «ζώνη» αναμ­φι­σβή­τη­της κυ­ριαρ­χί­ας του ευ­ρω­α­τλα­ντι­σμού και κυ­ρί­ως των ΗΠΑ. Έχο­ντας ήδη στο χέρι τη στρα­τη­γι­κή «ανα­βάθ­μι­ση» των αμε­ρι­κα­νι­κών βά­σε­ων στον ελ­λα­δι­κό χώρο, η Κί­μπερ­λι Γκιλ­φόιλ ζη­τά­ει σή­με­ρα και τα ρέστα: το λι­μά­νι της Ελευ­σί­νας (ως ενερ­γεια­κό, εμπο­ρι­κό, αλλά και στρα­τιω­τι­κό κόμβο), το λι­μά­νι του Βόλου (ως ενερ­γεια­κό και κυ­ρί­ως στρα­τιω­τι­κό κόμβο, σε συ­ντο­νι­σμό με τις να­τοϊ­κές βά­σεις στο Θεσ­σα­λι­κό έδα­φος), το λι­μά­νι της Κα­βά­λας (σε συ­μπλη­ρω­μα­τι­κό ρόλο στην Αλε­ξαν­δρού­πο­λη) και τη με­γέ­θυν­ση της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης σε «τούρ­μπο» αμε­ρι­κα­νο­να­τοϊ­κή ενερ­γεια­κή και στρα­τιω­τι­κή βάση. Έχου­με ισχυ­ρι­στεί ότι αυτή η επέ­κτα­ση, όταν συ­ντε­λε­στεί, εκ των πραγ­μά­των θα θέσει το ζή­τη­μα της ιδιο­κτη­σί­ας στα λι­μά­νια του Πει­ραιά και της Θεσ­σα­λο­νί­κης. Πα­ρό­λο που αυτό το ζή­τη­μα δεν είναι (ακόμα) της ώρας, είναι ευ­διά­κρι­τη η αγω­νία του εγ­χώ­ριου πο­λι­τι­κού προ­σω­πι­κού σχε­τι­κά με το ερώ­τη­μα σε τίνος τη «βάρ­δια» θα σκά­σει αυτή η «στρα­βή»…

Ο Μη­τσο­τά­κης έχει φρο­ντί­σει να δια­μη­νύ­σει, σε όλους τους τό­νους και προς κάθε κα­τεύ­θυν­ση, την πλήρη υπο­στή­ρι­ξη της ση­με­ρι­νής ηγε­σί­ας της ΝΔ σε αυτήν την ογκώ­δη διεύ­ρυν­ση της αμε­ρι­κα­νι­κής «πα­ρου­σί­ας» στο εσω­τε­ρι­κό του ελ­λη­νι­κού κρά­τους. Για να το πούμε με τη γλώσ­σα που χρη­σι­μο­ποί­η­σε η εφη­με­ρί­δα «Το Βήμα» -του ισχυ­ρού με­τα­φο­ρέα αμε­ρι­κα­νι­κού LNG, Βαγ­γέ­λη Μα­ρι­νά­κη…- δια­μη­νύ­ει ότι «σκο­πεύ­ει να το­πο­θε­τη­θεί ως κρί­κος στην αλυ­σί­δα των αμε­ρι­κα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων στην πε­ριο­χή». Αυτή η στάση πα­ρά­γει ήδη πο­λι­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα. Όταν η Γκιλ­φόιλ έφτα­σε στην Αθήνα, το τρα­μπι­κό πα­ρα-κύ­κλω­μα μέσα και γύρω από τη ΝΔ, προ­έ­βλε­πε ότι αυτή θα κάνει παι­χνί­δι κυ­ρί­ως με τις ακρο­δε­ξιές «αντι­πο­λι­τεύ­σεις». Σή­με­ρα, όμως, η Πρε­σβεία «κι­νεί­ται» κυ­ρί­ως με σχέ­σεις που αφο­ρούν το εσω­τε­ρι­κό του κυ­βερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος. Η πι­θα­νο­λο­γού­με­νη ανα­βάθ­μι­ση του Σταύ­ρου Πα­πα­σταύ­ρου (του πιο αμε­ρι­κα­νο­τρα­φούς από τα στε­λέ­χη της ΝΔ) δεί­χνει να επι­βε­βαιώ­νει αυτόν τον ισχυ­ρι­σμό.

Η δεύ­τε­ρη στα­θε­ρά του Μη­τσο­τά­κη είναι η χωρίς όρια διεύ­ρυν­ση της στρα­τη­γι­κής συμ­μα­χί­ας με το Κρά­τος του Ισ­ρα­ήλ. Στις εβδο­μά­δες που ακο­λού­θη­σαν την υπο­γρα­φή της συμ­φω­νί­ας των «3+1» για τους ενερ­γεια­κούς και στρα­τιω­τι­κούς «δια­δρό­μους», οι Μη­τσο­τά­κης-Χρι­στο­δου­λί­δης-Νε­τα­νιά­χου φέ­ρο­νται να έχουν υπο­γρά­ψει ένα νέο τρι­με­ρές σχέ­διο «στρα­τιω­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας», το πε­ριε­χό­με­νο του οποί­ου πα­ρα­μέ­νει στο σκο­τά­δι. Η συμ­με­το­χή των ισ­ραη­λι­νών funds στα κον­σόρ­τσιουμ που, υπό την αι­γί­δα των Chevron και Exxon Mobil, θα ανα­λά­βουν τις εξο­ρύ­ξεις στα «οι­κό­πε­δα» του Αι­γαί­ου και της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου είναι προ­κλη­τι­κά ευ­με­γέ­θης και φα­νε­ρή (η πρω­τα­γω­νι­στι­κή «ελ­λη­νι­κή» Energean, είναι εται­ρεία ει­σηγ­μέ­νη στο χρη­μα­τι­στή­ριο του Λον­δί­νουν και του… Τελ Αβίβ!). Στις πολ­λές ελ­λη­νι­κές «νε­ο­φυ­είς» επι­χει­ρή­σεις που φυ­τρώ­νουν πρό­σφα­τα στο πεδίο της πο­λε­μι­κής οι­κο­νο­μί­ας, είναι κοινό μυ­στι­κό η συμ­με­το­χή του Ισ­ρα­ήλ, τόσο με «προ­σφο­ρά» τε­χνο­λο­γί­ας, όσο και με κε­φά­λαια για τη χρη­μα­το­δό­τη­ση της εκ­κί­νη­σης και της ανά­πτυ­ξης των ερ­γα­σιών τους. Αυτά τα πα­ρα­δείγ­μα­τα στε­νών συμ­μα­χι­κών σχέ­σε­ων υπο­δει­κνύ­ουν ότι ο Μη­τσο­τά­κης δεν έχει δι­στά­σει να με­τα­τρέ­ψει τον ελ­λα­δι­κό χώρο σε «εφε­δρι­κή» βάση στή­ρι­ξης του Ισ­ρα­ήλ, την ώρα που αυτό ετοι­μά­ζε­ται για την «τε­λι­κή φάση» της επί­θε­σής του στους Πα­λαι­στί­νιους, και πι­θα­νά στη Μέση Ανα­το­λή γε­νι­κό­τε­ρα.

Πα­τώ­ντας πάνω στους «πυ­λώ­νες» των στε­νών σχέ­σε­ων με τις ΗΠΑ και το Ισ­ρα­ήλ, η κυ­βέρ­νη­ση δεί­χνει να «πα­τά­ει γκάζι» στο νέο φι­λό­δο­ξο σχέ­διο, στις συμ­φω­νί­ες για τον IMEC. Πρό­κει­ται για το «διά­δρο­μο» σύν­δε­σης της Ιν­δί­ας, μέσω Ισ­ρα­ήλ-Κύ­πρου και Ελ­λά­δας, με τις ευ­ρω­παϊ­κές αγο­ρές. Η οι­κο­νο­μι­κή διά­στα­ση του IMEC δεν πρέ­πει να υπο­τι­μη­θεί: η ακρο­δε­ξιά-εθνι­κι­στι­κή κυ­βέρ­νη­ση Μόντι έχει συχνά υπο­γραμ­μί­σει ότι η ση­με­ρι­νή Ινδία «δι­ψά­ει» για εξα­γω­γές προς την Ευ­ρώ­πη και είναι έτοι­μη, προς την κα­τεύ­θυν­ση αυτή, να δια­θέ­σει τα ανα­γκαία κε­φά­λαια για να απο­κτή­σει ένα δικό της «δρόμο με­τα­ξιού» ανά­λο­γο και αντα­γω­νι­στι­κό με εκεί­νον της Κίνας. Όμως είναι φα­νε­ρό ότι η κύρια πλευ­ρά του IMEC θα είναι η στρα­τιω­τι­κή-γε­ω­πο­λι­τι­κή. Πρό­κει­ται για την επέ­κτα­ση της στρα­τιω­τι­κής συμ­μα­χί­ας QUAD (Ιν­δία-Αυ­στρα­λία-Ια­πω­νία-ΗΠΑ) που ήδη λει­τουρ­γεί ως «τόξο ανά­σχε­σης» της Κίνας στα κρί­σι­μα πε­ρά­σμα­τα του Ιν­δο-Ει­ρη­νι­κού. Ο Μη­τσο­τά­κης, δη­λώ­νο­ντας ότι ο IMEC είναι «προ­τε­ραιό­τη­τα» για την ελ­λη­νι­κή εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή, σπεύ­δει να διεκ­δι­κή­σει ρόλο σε ένα σχέ­διο που, πα­ρό­λο που είναι ακόμα στη φάση χά­ρα­ξης, είναι από­λυ­τη προ­τε­ραιό­τη­τα για την αμε­ρι­κα­νι­κή πο­λι­τι­κή.

Αυτός ο ακραιφ­νώς φι­λο­α­με­ρι­κα­νι­κός προ­σα­να­το­λι­σμός μοιά­ζει να είναι σε αντί­φα­ση με την κυ­ρί­ως ευ­ρω­παϊ­κή στρα­τη­γι­κή του ελ­λη­νι­κού κρά­τους, την ώρα που ανοί­γει η από­στα­ση με­τα­ξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ του Τραμπ.

Η δια­χεί­ρι­ση αυτής της αντί­φα­σης γί­νε­ται κυ­ρί­ως μέσα από τα εξο­πλι­στι­κά προ­γράμ­μα­τα και τις συ­να­κό­λου­θες οι­κο­νο­μι­κές σχέ­σεις. Ο Μη­τσο­τά­κης, με τις αγο­ρές των Ραφάλ και των Μπε­λα­ρά, έχει φρο­ντί­σει ήδη να «γλυ­κά­νει» τη Γαλ­λία του Μα­κρόν. Η κα­θυ­στέ­ρη­ση  εντο­πι­ζό­ταν στις σχέ­σεις με την κα­θο­ρι­στι­κή σε δύ­να­μη Γερ­μα­νία. Σε αυτόν τον πα­ρά­γο­ντα «ανα­φέ­ρε­ται» η συμ­φω­νία εκ­συγ­χρο­νι­σμού των 850 τε­θω­ρα­κι­σμέ­νων Leopard που δια­θέ­τει ο ελ­λη­νι­κός στρα­τός, αλλά και η εξαγ­γελ­θεί­σα προ­τί­μη­ση στις προ­μή­θειες από τη γερ­μα­νι­κή αγορά για τις ανά­γκες σε υψη­λής τε­χνο­λο­γί­ας εξο­πλι­σμό των «νε­ο­φυών» ελ­λη­νι­κών επι­χει­ρή­σε­ων του πο­λε­μι­κού τομέα. Υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι οι προ­ϋ­πο­λο­γι­σμέ­νες δα­πά­νες για τους ελ­λη­νι­κούς εξο­πλι­σμούς στα αμέ­σως επό­με­να χρό­νια ξε­περ­νούν τα 30 δισ. ευρώ, ο Μη­τσο­τά­κης μπο­ρεί να υπό­σχε­ται ότι θα τους κρα­τή­σει όλους χα­ρού­με­νους. Η βελ­τί­ω­ση έγινε αμέ­σως αι­σθη­τή: τόσο με τις δη­λώ­σεις του Γερ­μα­νού πρέ­σβη στην Αθήνα, αλλά και με την ανα­με­νό­με­νη επί­σκε­ψη του Γερ­μα­νού υπουρ­γού Άμυ­νας, Μπό­ρις Πι­στό­ριους, όσο και με την άμεση υπο­στή­ρι­ξη της Γερ­μα­νί­ας στην εκλο­γή του Κυρ. Πιερ­ρα­κά­κη στη θέση του προ­έ­δρου στο Γιού­ρο­γκρουπ.

Η υπο­στή­ρι­ξη της ντό­πιας κυ­ρί­αρ­χης τάξης σε αυτόν το γε­νι­κό προ­σα­να­το­λι­σμό είναι εν­θου­σιώ­δης. Στους το­μείς της ενέρ­γειας, των αγω­γών, της ναυ­τι­κής με­τα­φο­ράς LNG, αλλά και της πο­λε­μι­κής βιο­μη­χα­νί­ας, οι κα­πι­τα­λι­στές δια­βλέ­πουν την προ­ο­πτι­κή ανά­δει­ξης μιας νέας γε­νιάς «εθνι­κών πρω­τα­θλη­τών»: δη­λα­δή επι­χει­ρή­σε­ων και συ­νερ­γα­τι­κών Ομί­λων, ισχυ­ρών στην εσω­τε­ρι­κή αγορά και στη στενή «γει­το­νιά» των Βαλ­κα­νί­ων, αλλά και με πι­θα­νό­τη­τες ακόμα και για διε­θνείς ρό­λους. Γι’ αυτό, παρά τις αμ­φι­βο­λί­ες για τη στα­θε­ρό­τη­τα των πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξε­ων, στους πα­ρα­πά­νω το­μείς γί­νε­ται ήδη ένα πάρτι επεν­δύ­σε­ων, αλλά και άγριος δια­γκω­νι­σμός για το ποιος θα πρω­το­προ­λά­βει να κα­το­χυ­ρώ­σει θέ­σεις. Οι κάθε λογής Μυ­τι­λη­ναί­οι που δη­λώ­νουν συ­γκι­νη­μέ­νοι από τη στρο­φή προς την συμ­φι­λί­ω­ση με την ιδέα να δούμε ξανά «νέα παι­διά, μέσα σε φέ­ρε­τρα κα­λυμ­μέ­να με την ελ­λη­νι­κή ση­μαία», ακο­λου­θούν κυ­νι­κά και με ακραία συ­νέ­πεια τη μυ­ρω­διά του κέρ­δους.

Αυτή η νέα «Με­γά­λη Ιδέα» έχει (όπως και η προ­κά­το­χός της, στις αρχές του 20ού αιώνα) ένα αδύ­να­μο, αλλά πάντα επι­κίν­δυ­νο, ση­μείο.

Τα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά

Μια τρίτη στα­θε­ρά στην εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή του Μη­τσο­τά­κη (όπως και των προ­κα­τό­χων του) είναι η στενή σύν­δε­ση της ταύ­τι­σης με τις αμε­ρι­κα­νι­κές επι­διώ­ξεις στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, όπως και της στε­νής συμ­μα­χι­κής σχέ­σης με το Ισ­ρα­ήλ, με την προ­σπά­θεια δη­μιουρ­γί­ας «πλε­ο­νε­κτή­μα­τος» στα καυτά ζη­τή­μα­τα του ελ­λη­νο­τουρ­κι­κού αντα­γω­νι­σμού.

Στα τε­λευ­ταία χρό­νια, όταν ήταν ανα­με­νο­μέ­νη η επέ­κτα­ση της «φω­τιάς» στη Μέση Ανα­το­λή, η Τουρ­κία άλ­λα­ξε τη δι­πλω­μα­τι­κή στρα­τη­γι­κή αλλά και το Πο­λε­μι­κό Δόγμα της. Η «πο­λυ­διά­στα­τη» εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή των κυ­βερ­νή­σε­ων Ερ­ντο­γάν πε­ρι­λαμ­βά­νει την εκτί­μη­ση ότι οι κα­θο­ρι­στι­κές εξε­λί­ξεις θα συμ­βούν στα ανα­το­λι­κά και νότια σύ­νο­ρά της και τη συ­να­κό­λου­θη υπο­βάθ­μι­ση του «εν­δια­φέ­ρο­ντος» για τα ζη­τή­μα­τα στα δυ­τι­κά. Αυτή η «στρο­φή» έχει τη στρα­τιω­τι­κή διά­στα­σή της: μετά το 2016, ο κύ­ριος όγκος των μά­χι­μων δυ­νά­με­ων του τουρ­κι­κού στρα­τού έχει με­τα­φερ­θεί στις πε­ριο­χές εγ­γύ­τη­τας με το Ισ­ρα­ήλ και το Ιράν.

Αυτή ήταν η πραγ­μα­τι­κή βάση του «τάιμ άουτ» στην έντα­ση του ελ­λη­νο­τουρ­κι­κού αντα­γω­νι­σμού για κυ­ριαρ­χία στο Αι­γαίο και στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, που ονο­μά­στη­κε «ήρεμα νερά».

Αυτή η πε­ρί­ο­δος μοιά­ζει να ανα­κό­πτε­ται. Στα μέσα του Δε­κέμ­βρη υπήρ­ξε ξανά, μετά από καιρό, μια πρώτη εμπλο­κή οπλι­σμέ­νων μα­χη­τι­κών αε­ρο­σκα­φών στο διε­θνή ενα­έ­ριο χώρο στο Αι­γαίο.

Η ελ­λη­νι­κή δι­πλω­μα­τία ισχυ­ρί­ζε­ται ότι επι­θυ­μεί τη δια­τή­ρη­ση της συν­θή­κης «ήρεμα νερά». Όμως τη συν­δυά­ζει με αυτό που ο Τύπος ονο­μά­ζει «άσκη­ση των κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των, επί του πε­δί­ου».

Πρό­κει­ται για την προ­σπά­θεια να επι­βλη­θούν μο­νο­με­ρώς (υπο­λο­γί­ζο­ντας πάντα στις πλά­τες των ΗΠΑ και του Ισ­ρα­ήλ) ως εφαρ­μο­σμέ­να κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα, τα μέ­γι­στα όρια που δίνει ως «δυ­νη­τι­κά» κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα το Διε­θνές Δί­καιο, πάντα όμως υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση των Διε­θνών Συν­θη­κών και των συ­γκε­κρι­μέ­νων συμ­φω­νιών οριο­θέ­τη­σης με­τα­ξύ των αντι­τι­θέ­με­νων πλευ­ρών. Τα «καυτά» ζη­τή­μα­τα αυτής της δια­φο­ράς είναι γνω­στά: το εύρος των χω­ρι­κών υδά­των και συ­να­κό­λου­θα του εθνι­κού ενα­έ­ριου χώρου, το εύρος των «θα­λάσ­σιων ζωνών» (υφα­λο­κρη­πί­δα, ΑΟΖ), το κα­θε­στώς κυ­ριαρ­χί­ας επί των ακα­τοί­κη­των βρα­χο­νη­σί­δων που άφησε άλυτο η συν­θή­κη της Λο­ζά­νης, αλλά και το ζή­τη­μα του εξο­πλι­σμού των νη­σιών που η Λο­ζά­νη όρισε ως απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μέ­να, για να υπο­γραμ­μί­σει την «προ­στα­γή» για κα­θε­στώς «ελεύ­θε­ρης διε­θνούς ναυ­σι­πλο­ΐ­ας» στο Αι­γαίο.

Η τάση μο­νο­με­ρούς επι­βο­λής «λύ­σε­ων» σε κά­ποια από αυτά τα ζη­τή­μα­τα, προ­ω­θεί­ται ξανά με πλά­για βή­μα­τα από την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά, επι­λέ­γο­ντας ση­μεία όπου είναι πιο φα­νε­ρή η υπο­στή­ρι­ξη από τις ΗΠΑ και το Ισ­ρα­ήλ.

Η πο­λυ­δια­φη­μι­σμέ­νη ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση Ελ­λά­δας-Κύ­πρου-Ισ­ρα­ήλ, η γνω­στή «επι­χεί­ρη­ση κα­λώ­διο», προ­ϋ­πο­θέ­τει έρευ­νες και πρά­ξεις οι­κο­νο­μι­κής εκ­με­τάλ­λευ­σης –δη­λα­δή πρά­ξης άσκη­σης κυ­ριαρ­χί­ας…– επί διε­θνών υδά­των, χωρίς την έγκρι­ση ή την ανοχή πα­ρα­κεί­με­νης χώρας, δη­λα­δή της Τουρ­κί­ας.

Η επι­χεί­ρη­ση μο­νο­με­ρούς οριο­θέ­τη­σης «θα­λάσ­σιων πάρ­κων» στο Αι­γαίο, με πρό­σχη­μα την πά­τα­ξη της πα­ρά­νο­μης αλιεί­ας και την προ­στα­σία των θα­λάσ­σιων οι­κο­συ­στη­μά­των, προ­σπα­θεί να επε­κτεί­νει την άσκη­ση κυ­ριαρ­χί­ας του ελ­λη­νι­κού κρά­τους σε με­γά­λες πε­ριο­χές διε­θνών υδά­των. Μια ματιά στο χάρτη που πε­ρι­γρά­φει τα όρια του «πάρ­κου» Νότιο Αι­γαίο-1, αρκεί για να κα­τα­λά­βει κα­νείς το πόσο ξε­περ­νά τα όρια των χω­ρι­κών υδά­των, αλλά κυ­ρί­ως το πώς προ­σπα­θεί να εγκα­τα­στή­σει μια «τάπα» ελέγ­χου όλων των πι­θα­νών πε­ρα­σμά­των δια μέσου των νό­τιων Κυ­κλά­δων, κα­θι­στώ­ντας την «ελεύ­θε­ρη ναυ­σι­πλο­ΐα» κυ­ριο­λε­κτι­κά ανέκ­δο­το. Για να μην αφή­σει καμιά αμ­φι­βο­λία για τους πραγ­μα­τι­κούς στό­χους του ελ­λη­νι­κού κρά­τους στην επι­χεί­ρη­ση «πάρκα», ο Κι­κί­λιας ανα­κοί­νω­σε τη δη­μιουρ­γία ενός συ­στή­μα­τος ηλε­κτρο­νι­κής επο­πτεί­ας των θα­λάσ­σιων πάρ­κων σχε­τι­κά με τις «με­τα­να­στευ­τι­κές ροές» (!), την ασφά­λεια σε ναυ­σι­πλο­ΐα (!!) και τις… εξο­ρύ­ξεις (μέσα σε, υπο­τί­θε­ται, πάρκα προ­στα­σί­ας του θα­λάσ­σιου πε­ρι­βάλ­λο­ντος!). Τα στοι­χεία θα είναι δια­θέ­σι­μα, σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο, τόσο για το Λι­με­νι­κό και τη Frontex, όσο και για το ελ­λη­νι­κό υπουρ­γείο… Εθνι­κής Άμυ­νας. Τα «πάρκα» θα είναι στρα­τιω­τι­κά επο­πτευό­με­νες πε­ριο­χές.

Σε αυτές τις κου­το­πο­νη­ριές, η Τουρ­κία αντι­δρά, για την ώρα, επι­κα­λού­με­νη το… Διε­θνές Δί­καιο. Ο Ερ­ντο­γάν δή­λω­σε ότι το ελ­λη­νι­κό κρά­τος «πα­ρα­νο­μεί» και προει­δο­ποί­η­σε ότι η Τουρ­κία δεν θα ανε­χθεί «τε­τε­λε­σμέ­να, αρ­πα­κτι­κές πρα­κτι­κές ή πει­ρα­τεία…». Η αντί­δρα­ση είναι κυ­ρί­ως φρα­στι­κή, αφή­νο­ντας ανοι­χτό το πε­ρι­θώ­ριο στη δι­πλω­μα­τία –αλλά και στην επερ­χό­με­νη συ­νά­ντη­ση Μη­τσο­τά­κη-Ερ­ντο­γάν στην Άγκυ­ρα– να απο­κα­τα­στή­σει τις συν­θή­κες των «ήρε­μων νερών».

Μέχρι σή­με­ρα, σχε­δόν όλοι οι «εμπει­ρο­γνώ­μο­νες» δια­πραγ­μα­τευ­τές του ελ­λη­νι­κού κρά­τους στους διε­θνείς Ορ­γα­νι­σμούς, προει­δο­ποιούν ότι το Διε­θνές Δί­καιο δεν αφή­νει πραγ­μα­τι­κά πε­ρι­θώ­ρια για τους «μα­ξι­μα­λι­στι­κούς στό­χους» που προ­βάλ­λο­νται σχε­τι­κά με την κυ­ριαρ­χία στο Αι­γαίο και πε­ρισ­σό­τε­ρο στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Εδώ ση­μειώ­νε­ται μια επι­κίν­δυ­νη εξέ­λι­ξη. Οι δη­λώ­σεις Πλεύ­ρη-Γε­ωρ­γιά­δη, που χα­ρα­κτή­ρι­σαν το Διε­θνές Δι­κα­στή­ριο της Χάγης σαν μια επι­κίν­δυ­νη κομ­μου­νι­στι­κή σφη­κο­φω­λιά που πρέ­πει να πα­ρα­καμ­φθεί, δεν πρέ­πει να «δια­βα­στούν» σαν μια ακόμα ακρο­δε­ξιά «γρα­φι­κό­τη­τα». Είναι μια πρώτη ανα­γνω­ρι­στι­κή από­πει­ρα τρα­μπι­κής στρο­φής προς τις πο­λι­τι­κές ισχύ­ος, σαν τις μο­να­δι­κές «κα­τάλ­λη­λες» με­θό­δους επί­λυ­σης δια­φο­ρών στις τρέ­χου­σες συν­θή­κες.

Όσοι σκέ­φτο­νται έτσι είναι απο­λύ­τως επι­κίν­δυ­νοι. Παρά τα κο­λοσ­σιαία εξο­πλι­στι­κά προ­γράμ­μα­τα των τε­λευ­ταί­ων χρό­νων, το δια­βό­η­το «πο­λε­μι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα» απέ­χει πολύ από το να έχει κρι­θεί υπέρ του ελ­λη­νι­κού κρά­τους. Στην πρό­σφα­τη δη­μο­σί­ευ­ση των στοι­χεί­ων σχε­τι­κά με τις 100 με­γα­λύ­τε­ρες πο­λε­μι­κές βιο­μη­χα­νί­ες στον κόσμο, η Τουρ­κία δια­θέ­τει τρεις, και μά­λι­στα ανερ­χό­με­νες, μέσα σε αυτή τη διε­θνή κα­τά­τα­ξη των πα­ρα­γω­γών όπλων. Ακόμα κι αν υπο­θέ­σει κα­νείς την υπο­στή­ρι­ξη των ΗΠΑ και του Ισ­ρα­ήλ ως δε­δο­μέ­νη, μια ένο­πλη ανα­μέ­τρη­ση με την Τουρ­κία θα είναι κα­τα­στρο­φι­κή για τους ερ­γα­ζό­με­νους και τις λαϊ­κές μάζες και στις δυο όχθες του Αι­γαί­ου.

Η υπε­ρά­σπι­ση της ει­ρή­νης, μαζί με έναν αυ­θε­ντι­κό αντι­ι­μπε­ρια­λι­σμό που θα απαι­τεί ρήξη με το ΝΑΤΟ, τους Αμε­ρι­κα­νούς και το Ισ­ρα­ήλ, έχουν ήδη γίνει ένα απο­φα­σι­στι­κό ση­μείο του «προ­γράμ­μα­τος» πάλης για την ανα­τρο­πή της αντι­δρα­στι­κής νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης κυ­βέρ­νη­σης του Μη­τσο­τά­κη.

https://rproject.gr/article/mia-nea-megali-idea