Θωμάς Μόσχος, γεωπόνος, τεχνικός σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας
Ενα νέο πρόσωπο, με αγάπη στην πρωτογενή παραγωγή, φρέσκες ιδέες, σκληρή δουλειά, πολιτική ανησυχία και συνδικαλιστική τόλμη, ανατρέπει τα στερεότυπα για το αγροτικό κίνημα και εμπνέει ελπίδα για τη ριζική ανανέωσή του.
Γιάννης Κιμπουρόπουλος
«Ρε μ***α, αυτοί οι δυο είναι χειρότεροι κι από σένα!» Μ’ αυτά τα λόγια υποδέχτηκε, πριν από είκοσι και κάτι χρόνια, τον Δημήτρη Μόσχο ο διευθυντής του Λυκείου όπου φοιτούσαν οι γιοι του. Τον κάλεσε για «παρατηρήσεις» επί της συμπεριφοράς τους. Κατά σύμπτωση, ο διευθυντής ήταν καθηγητής και του πατέρα. Κατά σύμπτωση, επίσης, τα παιδιά είχαν υποπέσει σε παρόμοιο με του πατέρα τους ατόπημα: είχαν… αποκλίνουσα πολιτική δραστηριότητα, διακινούσαν έντυπα στους συμμαθητές τους και τα συναφή. Μήπως, όμως, αυτό το «ντεζαβού» δεν ήταν σύμπτωση;
Ο Θωμάς Μόσχος, που ξεχώρισε με τον τεκμηριωμένο, διόλου ξύλινο, μαχητικό λόγο του στη διάρκεια της αγροτικής «εξέγερσης», και ο αδελφός του Χρήστος μοιάζουν σαν δυο σταγόνες νερό. Δίδυμοι ομοζυγωτικοί, ακόμη και στο στιλ ελάχιστα ξεχωρίζουν, σε σημείο που σε ρεπορτάζ των ΜΜΕ οι φωτογραφίες τους να μπερδεύονται. Οι γονείς, Δημήτρης και Φιλαρέτη, δεν τους μπερδεύουν, βέβαια. Ξέρουν κάθε λεπτομέρεια στο σώμα τους. Το ίδιο οι σύζυγοι, τα παιδιά τους -από δύο έχουν-, κι ας είναι μικρά, από ενός έως επτά ετών.
Στην Πολυκάρπη Καστοριάς και στην απέναντι Φωτεινή, αναπτύσσεται για έναν αιώνα και πλέον το «δέντρο» της οικογένειας Μόσχου. Η φάρμα, με αιγοπρόβατα, τυροκομείο, χωράφια για σπορά και βοσκή, έχει εξελιχθεί σε σύγχρονη, καθετοποιημένη μονάδα. Με τη διαρκώς αναπτυσσόμενη τεχνογνωσία των διδύμων έχει καταφέρει να αποσπά βραβεία για τα προϊόντα της -όπως το πρόβειο γιαούρτι τους ή το τυρί «κανιάκι», που έχει «πατεντάρει» ο Θωμάς- σε εγχώριες και διεθνείς εκθέσεις και κυρίως να τα βλέπει στα ράφια «ντελικατέσεν» να γίνονται ανάρπαστα.
Ο Θωμάς και ο Χρήστος εκπροσωπούν την πέμπτη γενιά κτηνοτρόφων της «ρίζας» Μόσχου. Γεννημένοι το 1987, μεγάλωσαν στις στάνες και στα χωράφια της Πολυκάρπης, όπου επέστρεψε ο σπουδαγμένος μηχανολόγος πατέρας τους. Στην αρχή εκτρέφοντας αγελάδες και ύστερα, όταν η γαλακτοβιομηχανία «επιτέθηκε» μέσω της χαμηλής τιμής στις μικρές μονάδες, στρεφόμενος στα αιγοπρόβατα. Τα παιδιά ρουφούσαν από νήπια την κτηνοτροφική γνώση. «Ηταν μόλις πέντε χρόνων όταν μας λαχτάρισαν οδηγώντας ένα τρακτέρ!» θυμάται ο Δ. Μόσχος.
Οι δίδυμοι δεν ταλαντεύτηκαν ποτέ για το «τι θα κάνουν όταν μεγαλώσουν». Οταν τέλειωσαν το Λύκειο και τα αποτελέσματα των πανελλαδικών δεν τους οδηγούσαν στις σχολές επιλογής τους, είπαν στους γονείς τους: «Εμείς πάμε μια βόλτα στη Σόφια». Γύρισαν και ανακοίνωσαν ότι γράφτηκαν στη Σχολή Δασοπονίας του Πανεπιστημίου Σόφιας. Επειτα από έναν χρόνο εκμάθησης της βουλγαρικής γλώσσας, γράφτηκαν στη Γεωπονική ο Θωμάς, στην Κτηνιατρική ο Χρήστος – πιθανότατα υπήρχε κάποιος συνεννοημένος καταμερισμός εργασίας μεταξύ τους.
Τέλειωσαν «στην ώρα τους», ο Θωμάς πήρε υποτροφία για Γερμανία, όπου έμεινε αρκετούς μήνες, και ίσως συνέχιζε εκεί την καριέρα του αν ο πατέρας του, ο Δημήτρης, δεν τον έκανε κοινωνό της στροφής από την αγελαδοτροφία στην αιγοπροβατοτροφία.
Ισως πάλι αυτή η στροφή στην οικογενειακή μονάδα ήταν απλώς το πρόσχημα για να γυρίσει πίσω χωρίς δεύτερη κουβέντα. «Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, μου φαινόταν αδιανόητο να ζήσω κάπου εκτός από αυτόν τον τόπο», εκμυστηρεύεται ο Θωμάς. Γι’ αυτό θεώρησε αναγκαίο να συμπληρώσει τις γνώσεις του στη Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων.
Η Πολυκάρπη, η γειτονική Φωτεινή, η Καστοριά, η λίμνη της, το Βίτσι και ο Γράμμος βορειότερα, βουνά απάτητα ή τραυματικά χαραγμένα από τη νεότερη ιστορία της χώρας, είναι το ευρύτερο ενδιαίτημα του Θωμά, της οικογένειας Μόσχου, με τις ουλές από τραύματα του Εμφυλίου -για την ακρίβεια, τραύματα των ηττημένων και διωγμένων του Εμφυλίου- ορατές στις νεότερες γενιές. Δεκάδες οικογένειες από χωριά της περιοχής, που είχαν στηρίξει τον Δημοκρατικό Στρατό ή απλώς μιλούσαν τα «ντόπικα», τα σλαβομακεδόνικα, αναγκάστηκαν να περάσουν το 1949 στη σημερινή Βόρεια Μακεδονία και στη Βουλγαρία.
Οσοι μείναν πίσω και είχαν την ελάχιστη υποψία σχέσης με τους «κομμουνιστοσυμμορίτες» πέρασαν σκληρά με το μετεμφυλιακό καθεστώς, τη χούντα ή τη μεταπολιτευτική «εθνική συμφιλίωση». Οι νεότερες γενιές αυτής της ρευστής και επιτηρούμενης γκρίζας ζώνης στα βόρεια σύνορα της χώρας είχαν δύο επιλογές: να περάσουν στην πλευρά του φόβου και της σιωπής ή στην πλευρά της παρρησίας και της δημιουργίας.
Χωρίς αμφιβολία, ο Θωμάς όπως και ο αδελφός του και όλη η οικογένεια επέλεξαν τη δεύτερη πλευρά. Το διαπίστωσαν χιλιάδες Ελληνες που είδαν τον Θωμά Μόσχο -τεχνικό σύμβουλο του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, πρόεδρο του Αγροτικού Συλλόγου Καστοριάς «Μακεδνός», μέλος της Ομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Αγροτικών Συλλόγων ECVC κ.ά.- να αποστομώνει σε τηλεοπτικά πάνελ «ξερόλες» βουλευτές που δεν ήξεραν να απαριθμήσουν «έξι προϊόντα ΠΟΠ». Το διαπίστωσαν όταν τον είδαν έξω από το Μαξίμου, μετά τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό, να αποφεύγει κάθε αστική ευγένεια και εξωραϊσμό. «Για την κτηνοτροφία, δεν θα μπορούσε να πάει χειρότερα η συνάντηση. Απέτυχαν να απαντήσουν σε όλες μας τις ερωτήσεις. Είχαμε τα ίδια γνωστά παραμύθια», είπε ο Θωμάς.
Δηλώνει απογοητευμένος από το πολιτικό προσωπικό της χώρας, το τρομακτικά χαμηλό επίπεδό του, παρότι προσβλέπει στην πολιτική – έχει διατελέσει υποψήφιος, όπως και ο αδελφός του Χρήστος, με το ΜέΡΑ25. Οταν τον ρωτάει κανείς αν είναι αισιόδοξος, απαντά: «Αν δεν ήμουν αισιόδοξος, δεν θα ήμουν αγρότης». Καταλαβαίνουμε τι εννοεί για μια δραστηριότητα που εξαρτάται από τα στοιχεία της φύσης και τα… στοιχειά της πολιτικής.
Από πού πηγάζει η αισιοδοξία του; Ισως από τα διαβάσματά του. Η φιλοσοφία είναι αγαπημένο του καταφύγιο. Λιαντίνης, από τους σύγχρονους Ελληνες, Μάρκος Αυρήλιος, ο αγαπημένος του από τους κλασικούς. Μας φαίνεται ταιριαστό. «Φοβάται κανένας την αλλαγή; Αλλά τι μπορεί να γίνει χωρίς αλλαγή;» έλεγε ο μέγας Στωικός. Και ο Θωμάς είναι -μέχρι στιγμής- ένας ελπιδοφόρος φορέας της.
Γιατί τον επιλέξαμε
Γιατί με το που απέκτησε πρόσβαση στον δημόσιο χώρο απέδειξε πως η συνάντηση νιότης, γνώσης και τόλμης μάς γεμίζει ελπίδες.
https://www.efsyn.gr/politiki/prosopiki-ypothesi/498458_o-epimonos-ktinotrofos
Σχόλια (0)