Ανοίγει συνεχώς η ψαλίδα μεταξύ μισθών-κερδών

Ανοίγει συνεχώς η ψαλίδα μεταξύ μισθών-κερδών

  • |

Σχολιασμός των στοιχείων από την έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ

Σύμ­φω­να με το και­νούρ­γιο Δελ­τίο Οι­κο­νο­μι­κών Εξε­λί­ξε­ων του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ (τ. 13, Νο­έμ­βρης 2022), η αύ­ξη­ση των τιμών σε βα­σι­κά αγαθά (ενέρ­γεια και τρό­φι­μα), δεν εκτι­νάσ­σουν μόνο τον πλη­θω­ρι­σμό (ανήλ­θε στο 12,1% τον Σε­πτέμ­βριο), αλλά το πιο ση­μα­ντι­κό είναι ότι έχει ση­μα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στα πολύ χα­μη­λά ει­σο­δή­μα­τα, τα οποία λαμ­βά­νουν μη­νιαίο ει­σό­δη­μα μι­κρό­τε­ρο των 750 ευρώ, επι­φέ­ρο­ντας έτσι μια απώ­λεια της αγο­ρα­στι­κής τους δύ­να­μης έως και 40%. Μά­λι­στα, οι συν­θή­κες δια­βί­ω­σης γί­νο­νται ακόμη χει­ρό­τε­ρες για εκεί­νους που ερ­γά­ζο­νται με άτυ­πες μορ­φές ερ­γα­σί­ας.

Δημήτρης Κατσορίδας

Σύμ­φω­να με το ΙΝΕ, ο συν­δυα­σμός της πραγ­μα­τι­κής μεί­ω­σης των μι­σθών και της σχε­τι­κής στα­σι­μό­τη­τας της απα­σχό­λη­σης με­τα­βάλ­λει τη δια­νο­μή του ει­σο­δή­μα­τος σε βάρος της ερ­γα­σί­ας. Τα στοι­χεία (βλ. Διά­γραμ­μα στο τέλος) απο­τυ­πώ­νουν την πτω­τι­κή τάση του με­ρι­δί­ου των μι­σθών στο εθνι­κό ει­σό­δη­μα και την αντί­στοι­χη αυ­ξη­τι­κή πο­ρεία του με­ρι­δί­ου του κέρ­δους μετά το 2019. Με εξαί­ρε­ση το β’ τρί­μη­νο του 2020, το με­ρί­διο των μι­σθών μειώ­νε­ται στα­θε­ρά πριν ακόμη την εμ­φά­νι­ση του πλη­θω­ρι­σμού. Αντι­θέ­τως, από το α’ τρί­μη­νο του 2020 και μετά, το με­ρί­διο του κέρ­δους αυ­ξά­νε­ται στα­θε­ρά. Η τάση αυτή στη δια­νο­μή του ει­σο­δή­μα­τος ανα­δει­κνύ­ει την όξυν­ση της ανι­σό­τη­τας στην κα­τα­νο­μή της ευ­η­με­ρί­ας και τις επι­σφα­λείς συν­θή­κες στην αγορά ερ­γα­σί­ας στην Ελ­λά­δα.

Η ανι­σό­τη­τα πλη­θω­ρι­σμού επι­δει­νώ­νει την ήδη υψηλή ει­σο­δη­μα­τι­κή ανι­σό­τη­τα και την ανι­σό­τη­τα πλού­του. Συ­γκε­κρι­μέ­να, το 2019, η ανι­σό­τη­τα ει­σο­δή­μα­τος με­τα­ξύ του φτω­χό­τε­ρου 20% και του πλου­σιό­τε­ρου 20% του πλη­θυ­σμού στην Ελ­λά­δα αυ­ξή­θη­κε και εντά­θη­κε το 2020 κατά τη διάρ­κεια του πρώ­του κύ­μα­τος παν­δη­μί­ας. Οι αι­τί­ες αυτής της αύ­ξη­σης πι­θα­νό­τα­τα δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται μόνο στις επι­πτώ­σεις της παν­δη­μί­ας, όπως επι­ση­μαί­νει το ΙΝΕ, αλλά θα πρέ­πει να συ­νε­ξε­τα­στούν με την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα της ει­σο­δη­μα­τι­κής, της φο­ρο­λο­γι­κής και της κοι­νω­νι­κής πο­λι­τι­κής.

Στο ίδιο πλαί­σιο πρέ­πει να συ­νε­ξε­τα­στεί και η ανι­σό­τη­τα πλού­του. Το φτω­χό­τε­ρο 40% του πλη­θυ­σμού κα­τέ­χει όλο και μι­κρό­τε­ρο μέρος του συ­νο­λι­κού πλού­του (4,5% το 2019 από 6,5% το 2009), ενώ το αντί­στοι­χο με­ρί­διο του πλου­σιό­τε­ρου 10% του πλη­θυ­σμού φαί­νε­ται στα­θε­ρά υψη­λό­τε­ρο από την προ οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης πε­ρί­ο­δο (41,3% του 2019 ένα­ντι 38,8% το 2009). Η διπλή αυτή ανι­σό­τη­τα, από την πλευ­ρά των ει­σο­δη­μά­των και του πλού­του και από την πλευ­ρά της πλη­θω­ρι­στι­κής δα­πά­νης, επι­δει­νώ­νει τις κοι­νω­νι­κές συν­θή­κες δια­βί­ω­σης μιας ση­μα­ντι­κής με­ρί­δας των πο­λι­τών, υπο­σκά­πτο­ντας την κοι­νω­νι­κή συ­νο­χή.

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη, η έρευ­να του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, αυτό το συ­νε­χές άνοιγ­μα της ψα­λί­δας, προ­τεί­νει μια σειρά από ανα­γκαί­ες πα­ρεμ­βά­σεις, οι οποί­ες στο­χεύ­ουν στην προ­στα­σία της αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης των μι­σθω­τών και των πιο ευά­λω­των κοι­νω­νι­κών ομά­δων, όπως είναι η άμεση και επαρ­κής αύ­ξη­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού, η επα­να­ρύθ­μι­ση των ερ­γα­σια­κών σχέ­σε­ων και η κά­λυ­ψη της προ­στα­σί­ας των ερ­γα­ζο­μέ­νων με κλα­δι­κές συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις ερ­γα­σί­ας, ο αυ­στη­ρός έλεγ­χος του τρό­που δια­μόρ­φω­σης των τιμών και των πε­ρι­θω­ρί­ων κέρ­δους των εται­ρειών ενέρ­γειας με ταυ­τό­χρο­νη πά­τα­ξη της κερ­δο­σκο­πί­ας σε όλες τις επι­χει­ρή­σεις βα­σι­κών κλά­δων πα­ρα­γω­γής και εμπο­ρί­ας βα­σι­κών αγα­θών δια­τρο­φής, η επι­τά­χυν­ση των δια­δι­κα­σιών πρά­σι­νου και ενερ­γεια­κού με­τα­σχη­μα­τι­σμού του πα­ρα­γω­γι­κού υπο­δείγ­μα­τος της οι­κο­νο­μί­ας με αύ­ξη­ση των δη­μό­σιων επεν­δύ­σε­ων, κ.λπ.

Μαζί με αυτά, θα πρό­σθε­τα ότι το ερ­γα­τι­κό-συν­δι­κα­λι­στι­κό κί­νη­μα θα μπο­ρού­σε να διεκ­δι­κή­σει την εφαρ­μο­γή ενός Βα­σι­κού Εγ­γυ­η­μέ­νου Ει­σο­δή­μα­τος, καθώς επί­σης της Αυ­τό­μα­της Τι­μα­ριθ­μι­κής Ανα­προ­σαρ­μο­γής (ΑΤΑ) σε μι­σθούς, συ­ντά­ξεις και επι­δό­μα­τα ανερ­γί­ας, ως ένα βα­σι­κό μέσο προ­στα­σί­ας των ερ­γα­ζο­μέ­νων και πί­ε­σης απέ­να­ντι στην κερ­δο­σκο­πία. Έτσι, όσο θα αυ­ξά­νο­νται οι τιμές των προ­ϊ­ό­ντων θα αυ­ξά­νο­νται και οι μι­σθοί.

Όπως έχου­με επι­ση­μά­νει αλλού (βλ. https://​rproject.​gr/​article/​ata-​sto-​kyma-​ayxiseon, 17-3-2022), η ει­σο­δη­μα­τι­κή πο­λι­τι­κή για κάθε τάξη αντι­με­τω­πί­ζε­ται δια­φο­ρε­τι­κά. Άλλες είναι οι επι­λο­γές για τον κόσμο της ερ­γα­σί­ας και άλλες για το κε­φά­λαιο. Άρα, η δια­τύ­πω­ση των προ­α­να­φερ­θέ­ντων αι­τη­μά­των από τους «από κάτω», είναι οι δικές τους επι­λο­γές για να αντι­με­τω­πί­σουν με επι­θε­τι­κό τρόπο την κρίση.

Με­ρί­δια μι­σθών και κερ­δών στο ΑΕΠ (2019-2022)

Πηγή: ΕΛ­ΣΤΑΤ (επε­ξερ­γα­σία ΙΝΕ-ΓΣΕΕ)

Ση­μεί­ω­ση: Στοι­χεία με επο­χι­κή διόρ­θω­ση.

rproject.gr

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.