1830. Oι Ηνωμένες Πολιτείες αποφάσισαν να μετακινήσουν βίαια προς τα δυτικά 60 χιλιάδες ινδιάνους, που κατοικούσαν στον ποταμό Μισισιπή. Λίγα χρόνια μετά, τους προτείνουν να αγοράσουν τη γη τους. “Αν μολύνετε το κρεβάτι σας, θα πεθάνετε κάποια νύχτα πνιγμένοι στα δικά σας απορρίμματα”, ήταν μία από τις φράσεις του μεγάλου αρχηγού Σιάτλ.
- του Δημήτρη Τσάκνη | Scriptacademy
Ο αρχηγός των ινδιάνων, που ήταν εξαιρετικός ρήτορας, έδωσε στον εκπρόσωπο της κυβέρνησης των ΗΠΑ την εξής μνημειώδη απάντηση: «Θα σκεφτούμε την προσφορά σας, γιατί ξέρουμε ότι αν δεν το κάνουμε, ο λευκός άνθρωπος θα έρθει με τα πύρινα όπλα του και θα πάρει τη γη μας. Πώς μπορείτε ν’ αγοράσετε ή να πουλήσετε τον ουρανό, τη ζεστασιά της γης;
Αυτή η ιδέα μας φαίνεται παράξενη. Εμείς δεν είμαστε ιδιοκτήτες της δροσιάς του αέρα, ούτε του φέγγους του νερού. Πώς λοιπόν θα μπορούσατε να μας το αγοράσετε; Είμαστε ένα τμήμα της γης και αυτή είναι τμήμα του εαυτού μας. Τα μυρωδάτα άνθη είναι αδέλφια μας. Το ελάφι, το άλογο και ο μεγαλοπρεπής αετός, είναι αδέλφια μας. Τα ποτάμια είναι αδέλφια μας, αυτά σβήνουν τη δίψα μας. Τα ποτάμια κουβαλούν τα κανό μας και τρέφουν τα παιδιά μας. Ξέρουμε ότι ο λευκός άνθρωπος δεν καταλαβαίνει τον δικό μας τρόπο ζωής.
Η γη δεν είναι αδελφός του, αλλά εχθρός του. Αφού την κατακτήσει, την εγκαταλείπει και συνεχίζει τον δρόμο του. Αφήνει πίσω του τους τάφους των γονιών του, χωρίς να τον πειράζει. Αρπάζει τη γη από τα παιδιά της, χωρίς να τον πειράζει. Ξεχνάει τον τάφο του πατέρα του και τα δικαιώματα των παιδιών του. Μεταχειρίζεται τη μητέρα του τη γη, τον αδελφό του τον ουρανό, σαν να είναι πράγματα, που μπορεί κανείς να αγοράσει, να ληστέψει και να πουλήσει, σαν να είναι πρόβατα και γυάλινες χάντρες. Η απληστία του θα καταβροχθίσει τη γη και θ’ αφήσει πίσω του μόνο έρημο. Δεν το καταλαβαίνω.
Ο δικός μας τρόπος είναι διαφορετικός από τον δικό σας. Δεν υπάρχει καμιά ήρεμη περιοχή στις πόλεις του λευκού ανθρώπου, κανένα μέρος που να μπορεί να ακουστεί η ανάπτυξη των φύλλων, ή το φτερούγισμα ενός εντόμου. Αλλά ίσως να είναι έτσι, επειδή εγώ είμαι ένας αγριάνθρωπος και δεν μπορώ να καταλάβω τα πράγματα. Ο θόρυβος της πόλης φαίνεται ότι βρίζει τ’ αυτιά.
Και τι ζωή είναι αυτή, όταν ο άνθρωπος δεν μπορεί ν’ ακούσει την μοναχική κραυγή του ερωδιού ή τη νυχτερινή συνομιλία των βατράχων γύρω από το πηγάδι; Αν σας πουλήσουμε τη γη μας, θα πρέπει να θυμάστε, ότι ο αέρας είναι πολύτιμος για μας. Ότι ο αέρας μοιράζεται το πνεύμα του μ’ όλη τη ζωή που συντηρεί. Κι αν σας πουλήσουμε τη γη μας, θα πρέπει να τη διατηρείτε αμόλυντη και ιερή, σαν τόπο όπου ακόμα και ο λευκός άνθρωπος μπορεί να πάει για ν’ απολαύσει τον άνεμο. Θα πρέπει να διδάσκετε στα παιδιά σας αυτά που εμείς έχουμε διδάξει στα δικά μας: ότι η γη είναι η μητέρα μας.
Όλα όσα επηρεάζουν τη γη, επηρεάζουν και τα παιδιά της γης. Όταν οι άνθρωποι φτύνουν στο χώμα, φτύνουν τον εαυτό τους. Δεν ύφανε ο άνθρωπος το δίχτυ της ζωής: είναι μόνο μία κλωστή του. Όλα όσα θα κάνει κανείς στο δίχτυ, θα τα κάνει στον εαυτό του.
Όλα τα πράγματα συνδέονται μεταξύ τους, όπως το αίμα ενώνει μια οικογένεια. Ακόμα και ο λευκός άνθρωπος, που ο Θεός του περπατάει και συζητάει μαζί του, σαν φίλος με φίλο, δεν μπορεί να είναι έξω από την κοινή μοίρα. Ίσως να είμαστε, παρόλα αυτά, αδέλφια.
Ξέρουμε κάτι που ο λευκός άνθρωπος θα το ανακαλύψει κάποια μέρα: ότι ο Θεός μας είναι και Θεός του. Τώρα σκέπτεστε, ίσως, ότι είστε ιδιοκτήτες της γης μας, αλλά δεν μπορείτε να είστε. Αυτός είναι ο Θεός της ανθρωπότητας και το Έλεός του είναι ίδιο και για τον ερυθρόδερμο και για τον λευκό. Αυτή η γη είναι πολύτιμη γι’ Αυτόν και το να τη βλάψει κανείς, σημαίνει ότι υποτιμά πολύ τον Δημιουργό της. Αν μολύνετε το κρεβάτι σας, θα πεθάνετε κάποια νύχτα πνιγμένοι στα δικά σας απορρίμματα».
Ο Σιάτλ έδωσε τ’ όνομα του στην περιοχή ή πήρε ο ίδιος το όνομα της φυλής (Chief Seattle’s) που ζούσε στην περιοχή. Η ομιλία δημοσιεύθηκε το 1887, δηλαδή 33 χρόνια αργότερα από την εκφώνησή της, όταν τοπική εφημερίδα ανακάλυψε αδημοσίευτο υλικό από το αρχείο του δόκτορος Σμιθ, που ήταν ο τότε υπουργός ινδιάνικων υποθέσεων της Ουάσιγκτον και απεσταλμένος στην περιοχή για τις διαπραγματεύσεις. Δηλαδή, έκανε το παζάρεμα της γης. Η ομιλία εκφωνήθηκε στην τοπική διάλεκτο. Μεταφράστηκε στη γλώσσα των Σινούκ και μετά στα αγγλικά. Θεωρείται βέβαιο ότι ο Σμιθ, που κρατούσε σημειώσεις, έχει πειράξει με δικές του προσθήκες το αρχικό κείμενο, χωρίς να το αλλοιώσει στην ουσία του. Φυσικά τότε (το 1887), δεν είχε ξεκινήσει ακόμη η καταστροφή της φύσης και γι’ αυτό το περιεχόμενο της ομιλίας δεν εκτιμήθηκε επαρκώς. Το 1960 το κείμενο «ανακαλύφθηκε» από αρθρογράφους, δημοσιεύθηκε κι έγινε ένα μανιφέστο για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το οικολογικό κίνημα. Εδώ διαβάσατε ένα μικρό απόσπασμα της ομιλίας, που είναι συγκλονιστική, και αποδεικνύει ότι: Δεν χρειάζεται να είναι κανείς άγιος για να καταστεί και χαρακτηριστεί προφητικός.
Την περίοδο που χρονολογείται η ιστορική γραπτή απάντηση του σοφού ινδιάνου Σιάτλ, η αμερικανική κυβέρνηση έχει ξεκινήσει ήδη τις απαλλοτριώσεις και τις περιχαρακώσεις μεγάλων εδαφικών ζωνών, περιοχών που ανήκαν παραδοσιακά στα γηγενή και πολυάριθμα ινδιάνικα φύλα. Η ομολογουμένως, συγκινητική προφητεία, αποτελεί σημείο τομής και επισφραγίζει την ολοκληρωτική μετάβαση στον σύγχρονο κόσμο με την μορφή που τον γνωρίζουμε σήμερα. Η Αμερική ως νεοσύστατο κράτος, επιχειρεί να επεκταθεί γεωγραφικά, προκειμένου να ικανοποιήσει τις ενεργειακές και βιολογικές ανάγκες του ολοένα και αυξανόμενου πληθυσμού της. Η πλημμυρίδα μεταναστών μπορούσε να τιθασευτεί αποκλειστικά μέσω της εξασφάλισης περισσότερης γης. Η πολιτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα την εκστρατεία για την κατάκτηση της λεγόμενης ‘Άγριας Δύσης’ και φυσικά την εκδίωξη δεκάδων ινδιάνικων φύλων από τις πατρογονικές τους εστίες. Ο ‘νόμος του λευκού’. Οι ινδιάνοι επιχείρησαν να υπερασπιστούν τον παραδοσιακό τρόπο διαβίωσής τους, ο οποίος ύστερα από την συνεχή έλευση αποίκων, έμοιαζε καταδικασμένος. Οι προσωποπαγείς ινδιάνικες συλλογικότητες κατέρρευσαν, οδηγώντας τους ντόπιους πληθυσμούς στην εξαθλίωση και από εκεί είτε στην σκλαβιά, είτε σε πλήρη αφανισμό. Οι αλλεπάλληλες απαλλοτριώσεις γης θορύβησαν τους ερυθρόδερμους, οι οποίοι αποφάσισαν πως έπρεπε να δράσουν ενάντια στην ασύδοτη πολιτική των λευκών.
επόμενο χρόνο και πιο συγκεκριμένα τον Ιούνιο του 1876, έλαβε χώρα, η καταστροφική για τον αμερικανικό στρατό, μάχη του Λιτλ Μπίγκχορν, όπου οι πενιχρές δυνάμεις του αλαζόνα αντισυνταγματάρχη, Τζωρτζ Κάστερ σφαγιάστηκαν από περίπου 1.500 Σιου. Έχουν γραφτεί τόσα πολλά για τον μύθο του γενναίου πλην όμως αλαζόνα Κάστερ, ο οποίος ερωτεύτηκε τον μύθο του και οδήγησε 211 από τους άνδρες που διοικούσε στον θάνατο. Από ιστορικής άποψης, η μάχη του Λιτλ Μπίγκχορν εμφανίζει μία διττή ερμηνεία. Από την μία ενσάρκωσε τον έσχατο ινδιάνικο θρίαμβο, καθώς τα επόμενα έτη, η συντριπτική πληθυσμιακή υπεροχή των λευκών, μεταφράστηκε σε στρατιωτική ισχύ και σκανδαλώδη αφανισμό των γηγενών σε σημείο που να γίνεται ειδική μνεία για γενοκτονία. Αφετέρου έμελλε να αποτελέσει σημείο τομής, καθώς στο εξής, οι ντόπιες φυλές αναγκάστηκαν να υποταχθούν ολοκληρωτικά στις επιταγές της Ουάσινγκτον. Μελετητές εισάγουν και την παράμετρο της χρυσοθηρίας, στους παράγοντες, εκείνους οι οποίοι αποτέλεσαν αποφασιστικής σημασίας, για την εκδίωξη και τον αφανισμό των φυλών. Κλοντάϊκ 1870.
