Ελεύθεροι και πολιορκημένοι [της Αποκριάς]

Είχε μια φαεινή ιδέα ο Μήτσος, ο οδηγός, να κάνουμε μια παρέκκλιση από την Ιόνια Οδό. Τρομάξαμε να τη βρούμε βγαίνοντας από Πρέβεζα-Φιλιππιάδα. Αλλού γι’ αλλού ο οδηγός, στην ίδια κατάσταση και ο συνοδηγός. Βρέθηκε, ευτυχώς, ένας ευγενέστατος νεαρός ο οποίος προθυμοποιήθηκε να μας βάλει στον ίσιο δρόμο. Ιδρωσε να μας δώσει να καταλάβουμε πού πηγαίνουμε· τελικά κατάφερε να μας «ευθυγραμμίσει». Βρεθήκαμε στο ιερό Μεσολόγγι, αγνοώντας τι ημέρα ήταν, το εορτάσιμον αυτής εννοείται. Μας υποδέχεται η γνωστή επιγραφή: «Κάθε ελεύθερος πολίτης είναι δημότης Μεσολογγίου».

Γιώργος Σταματόπουλος

Βαδίζουμε αμέριμνοι και αδαείς προς το κέντρο της πόλης. Αίφνης τσίκνα μάς πνίγει ευχάριστα. Συνειδητοποιούμε ότι είναι γιορτή. Τσικνοπέμπτη! Κλαρίνα και πλαστικοί φαλλοί στους ωραίους πεζόδρομους. Δεν θυμόμουν αυτούς τους πεζόδρομους πριν από τριάντα χρόνια που είχα επισκεφτεί την πόλη-σύμβολο της αντίστασης και κοιτίδα του φιλελληνισμού. Πανηγύρι. Εξω από τη γελαστική, ανατρεπτική κουλτούρα της Αποκριάς, ουδεμία σχέση έχουσα με το αναποδογύρισμα των αξιών και των εξουσιών, που χαρακτήριζε τις κοινωνίες του Μεσαίωνα, τότε που οι άνθρωποι προσπαθούσαν, μέσα από συντροφίες και κοινότητες-πόλεις, να πάρουν μια ανάσα από την καταπίεση των φεουδαρχών και της άρχουσας τάξης γενικότερα. Το «κάτω» γινόταν, αυθαιρέτως, «πάνω» και ήταν καθολικά αποδεκτό από την κοινωνία και την ίδια την εξουσία, για εκείνες τις λίγες ημέρες της εξέγερσης.

Πίνουμε τσίπουρα στο «Σούσουρο». Λιακάδα. Μπαμπάδες και μαμάδες με τα τέκνα. Ουρλιαχτά. Μουσική στη διαπασών. Λικνίσματα της ψυχής και της μέσης [της σπονδυλικής στήλης]. Αναρωτιόμαστε, κάνοντας μια αυθαίρετη αντιστροφή της πινακίδας εισόδου: Κάθε δημότης Μεσολογγίου είναι ελεύθερος; Διότι οι μεγαλοστομίες των επιγραφών απαιτούν και μια ταπεινοφροσύνη, μια κατάθεση ψυχής [και παραδειγμάτων, διάβολε]. Δεν χωρεί απάντηση εδώ. Καραμούζες, καρνάβαλοι, σερπαντίνες, αλκοόλ, κόκα κόλα: όλα αντάμα, όλα ταιριαστά και απίθανα.

Είχε προηγηθεί μια βραδιά για τον Κρυστάλλη στη Φιλιππιάδα. Ακολούθησε έντονη λογομαχία για το δικαίωμα του συγγραφέα να «παντρεύει» ιστορία και μύθους. Δεν βρέθηκε άκρη, παρότι η συζήτηση έφτασε στα άκρα, ευτυχώς. Την κατάσταση έσωσε, όπως πάντα, ο χορός [και το κλαρίνο βεβαίως, πένθιμο ή χαρούμενο, το ίδιο είναι εξάλλου, λένε όσοι «ξέρουν»].

Απολαμβάνουμε τη σχεδόν χυδαία μουσική στους πεζόδρομους του Μεσολογγίου – άμα θέλαμε ας κάναμε κι αλλιώς. Ζωντανά πρόσωπα πάντως. Εδώ που τα λέμε, λίγο είναι που μας θύμισαν ότι έχουμε Απόκριες; Εάν ο οδηγός δεν είχε αυτή τη φαεινή ιδέα να μπούμε στην «ιερότητα» της πόλης, θα επιστρέφαμε κουμπούρες για τη δοξαστική εορτή της επανάστασης κατά των καθιερωμένων. Το ερώτημα όσων ακόμη σκέφτονται: «Και τώρα, τι κάνουμε;». Ε, τι να κάνουμε. Δ ε ν θ α π ε θ ά ν ο υ μ ε κιόλας. Συνηγορούν στην αποφατική διαπίστωση οι Αποκριές, αυτό το εκφυλισμένο πανηγύρι του λαού. Ποιου λαού; Και η επανάσταση της γελαστικής λαϊκής κουλτούρας εκπίπτει σε εμπόρευμα των εξουσιών που σχεδόν γνωρίζουν τα πάντα – και τα εξολοθρεύουν γελοιοποιώντας τα.

Το ταξίδι είναι που μετράει – και οι νέες γνωριμίες, όταν προκύπτουν από πάθος και ειλικρίνεια [εντιμότητα, ανιδιοτέλεια, κι άλλα, ξέρετε…]. Το νιώσαμε πάλι. Ελεύθεροι αλλά πολιορκημένοι και όχι πολιορκημένοι αλλά ελεύθεροι. Τι νιώθει κανείς…

efsyn.gr