H απαγόρευση των αποκριάτικων εκδηλώσεων, όχι όμως και θεατρικών παραστάσεων ή ποδοσφαιρικών αγώνων, ίσως μας προβληματίσει για τον σκοπό της τέλεσης αυτών – εδώ μας ενδιαφέρουν οι πρώτες, κυρίως ο εμπορικός τους χαρακτήρας, ο εκφυλισμός του ανατρεπτικού τους χαρακτήρα και του λαϊκού, επαναστατικού ρόλου του γέλιου και της πλατιάς συμμετοχής του λαού. Δεν υπάρχει πια καρναβαλική αίσθηση του κόσμου: τα πάνω έρχονται κάτω, παρωδίες, διακωμωδήσεις, βεβηλώσεις, υποβιβασμοί, γελωτοποιοί, άσεμνες εκφράσεις.
Γιώργος Σταματόπουλος
Δεν υπάρχει πλέον γέννηση και ανανέωση λαού και εξουσίας, ευθυμία, ενθουσιασμός, αμφιθυμία, οικουμενικότητα. Η ριζοσπαστικότητα του καρναβαλισμού αρχίζει να φθίνει από τον Μεσαίωνα και εντεύθεν, αρχίζει να ξεχνιέται ή να στερείται κάθε κοσμοθεωρητικό βάθος και ανατατική δύναμη. Δεν εξυμνείται η απελευθερωτική δύναμη του γέλιου και δεν γίνεται καμία νύξη στην αναγεννητική του δύναμη – κι έτσι (Μιχαήλ Μπαχτίν) «χάνει τον εύθυμο και χαρούμενο τόνο του».
Κάποτε το γέλιο έχτιζε τον δικό του κόσμο απέναντι στον επίσημο κόσμο, τη δική του εκκλησία απέναντι στην επίσημη εκκλησία, το δικό του κράτος απέναντι στο επίσημο κράτος. «Για ένα σύντομο χρονικό διάστημα η ζωή έβγαινε έξω από τα συνηθισμένα, νομιμοποιημένα και καθορισμένα όρια και εισερχόταν στη σφαίρα της ουτοπικής ελευθερίας. Το ίδιο το εφήμερο αυτής της ελευθερίας απλώς ενίσχυε τη φανταστικότητα και την ουτοπική ριζοσπαστικότητα, που δημιουργούσαν στη γιορταστική ατμόσφαιρα των εικόνων».
Οι γιορτές βέβαια είναι απαραίτητες και δεν πρέπει να εγκλωβίζονται στα ημερολόγια αλλά να διαχέονται σε περισσότερο χρόνο, να μην αποκόπτονται από την καθημερινή ζωή αλλά να καλούν ακόμη και τον ήλιο να παίζει στον ουρανό αλλά και μαζί μας. Εκδιώκουν την απαισιόδοξη αντίληψη του κόσμου και φέρνουν στο προσκήνιο τις αόρατες [φυλακισμένες] δυνάμεις του σώματος και του πνεύματος. Οι γιορτές και όχι ο εκφυλισμός τους, όχι ο ξεπεσμός τους σε χυδαία εμπορική εκμετάλλευση.
Αυτό, θα πει κανείς, είναι το τίμημα του μαζικού αλλά τόσο μοναχικού υλικού πολιτισμού μας. Ο κόσμος περιπίπτει στη λήθη, θέλει δεν θέλει· δεν φταίει ακριβώς ο ίδιος για τη φθίνουσα πορεία αυτού του πολιτισμού, έχει ευθύνες όμως γιατί δεν τον έχει εσωτερικεύσει [εάν ποτέ συναντήθηκε μαζί του βεβαίως].
Είναι και η Εκκλησία που ξινίζει τα μούτρα [αλλά δεν μπορεί να κάνει κι αλλιώς] με αυτές τις ειδωλολατρικές τελετές. Στο απόγειο σχεδόν του υλικού πολιτισμού πολλά συντελούν στο να μη θυμόμαστε τον ασταμάτητο αγώνα των λαϊκών τάξεων απέναντι σε στυγερές και δολοφονικές εξουσίες, την προσπάθεια να απελευθερωθεί το ανθρώπινο σώμα από ταπεινώσεις και υποδουλώσεις και κάθε λογής φριχτά βασανιστήρια που υφίσταντο από ανθρώπους της Εκκλησίας και της κάθε αιμοβόρας [γιατί αλλιώς δεν μπορεί να κρατηθεί] εξουσίας..
Το καρναβάλι ήταν ο ίδιος ο λαός επί περίπου χίλια χρόνια [έως τον Μεσαίωνα] – σήμερα εξακολουθεί να είναι ο λαός, αλλά ματαιωμένος λαός, αλλοτριωμένος, πειθαρχημένος, πειθήνιος. Βέβαια η εμπορικότητα των εορτών δεν παύει, αρκεί όμως να προβληματιστεί κανείς, έστω για λίγο.
.efsyn.gr/
