Μένω σπίτι, σημαίνει δικαίωμα στην αξιοπρεπή στέγαση

Τις τελευταίες μέρες το Υπουργείο Υγείας έχει λανσάρει την καμπάνια «Μένουμε Σπίτι» σε μια προσπάθεια να περιορίσει τον κοροναϊό.

 Πρό­κει­ται για μια κα­μπά­νια με τε­ρά­στια δια­δι­κτυα­κή επι­τυ­χία. Το σλό­γκαν «Μέ­νου­με Σπίτι» ανα­πα­ρά­γε­ται από εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες αν­θρώ­πους στην Ελ­λά­δα,  που πα­ρο­τρύ­νουν άλ­λους αν­θρώ­πους να επι­δεί­ξουν σο­βα­ρό­τη­τα και υπευ­θυ­νό­τη­τα και να μην πραγ­μα­το­ποιούν άσκο­πες και επι­κίν­δυ­νες εξό­δους. Δια­ση­μό­τη­τες της Showbiz βι­ντε­ο­σκο­πούν μη­νύ­μα­τα στα οποία μας κα­λούν να κά­νου­με γυ­μνα­στι­κή, να αλ­λά­ξου­με τη δια­κό­σμη­ση του σπι­τιού μας, να φτιά­ξου­με μια ζεστή ασφα­λή φωλιά μέχρι να πε­ρά­σει ο κίν­δυ­νος. Συν­δρο­μη­τι­κά κα­νά­λια μας χα­ρί­ζουν δω­ρε­άν ται­νί­ες και σει­ρές. Όλα για να εξα­σφα­λι­στεί μια επι­τυ­χής δια­μο­νή μας στο σπίτι. Το «Μέ­νου­με Σπίτι» δεν είναι  βε­βαί­ως μια ανα­κά­λυ­ψη της ελ­λη­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης ή των εγ­χώ­ριων ΜΜΕ. Σε όλες τις γλώσ­σες του κό­σμου οι άν­θρω­ποι στα κοι­νω­νι­κά δί­κτυα συμ­βου­λεύ­ουν «Μεί­νε­τε Σπίτι.»

Κατερίνα Σεργίδου

Σε αυτές τις συν­θή­κες η αντι­κυ­βερ­νη­τι­κή κρι­τι­κή πάνω στο συ­γκε­κρι­μέ­νο μέτρο δεν είναι μια εύ­κο­λη υπό­θε­ση. Καμία και κα­νείς δεν μπο­ρεί να ισχυ­ρι­στεί ότι το «Μέ­νου­με Σπίτι» είναι μια κακή συμ­βου­λή. Είναι αυ­το­νό­η­τη η υπο­χρέ­ω­ση όλων μας να προ­στα­τεύ­σου­με και να προ­στα­τευ­τού­με. Είναι  αδιαμ­φι­σβή­τη­το ότι η ει­σή­γη­ση  των λοι­μο­ξιο­λό­γων  για πε­ριο­ρι­σμό στο σπίτι απο­τε­λεί ένα ανα­γκαίο βήμα για την ανα­χαί­τι­ση της παν­δη­μί­ας. Από αυτή την άποψη το «Μέ­νου­με Σπίτι» είναι μια ανα­γκαία συμ­βου­λή. Όμως όπως πάντα, έχο­ντας ση­μειώ­σει τα αυ­το­νό­η­τα, με μια απο­δο­μη­τι­κή διά­θε­ση χρειά­ζε­ται να θέ­σου­με δύο ερω­τή­μα­τα για να κα­τα­νο­ή­σου­με τι είναι αυτό που δεν λέ­γε­ται στη συμ­βου­λή «Μέ­νου­με Σπίτι».

Το πρώτο ερώ­τη­μα είναι:  Σε ποιες-ους απευ­θύ­νε­ται το μέτρο; Και το δεύ­τε­ρο ερώ­τη­μα είναι: «Ποιο σπίτι;» Τε­λι­κά τα δύο ερω­τή­μα­τα συ­να­ντιού­νται σε ένα τρίτο «Πώς και Πού να μεί­νου­με;»

Συ­ζη­τώ­ντας γύρω από αυτό το ερώ­τη­μα,  μας δί­νε­ται μια πολύ καλή ευ­και­ρία να μι­λή­σου­με  σο­βα­ρά για το ζή­τη­μα του δι­καιώ­μα­τος στην στέγη και των αξιο­πρε­πών συν­θη­κών δια­βί­ω­σης για όλες και για όλους. Μας δί­νε­ται τε­λι­κά η δυ­να­τό­τη­τα να ανα­ρω­τη­θού­με τι απο­τε­λεί ένα σπίτι. Μια τέ­τοια συ­ζή­τη­ση μπο­ρεί να απο­κα­λύ­ψει την υπο­κρι­σία της κυ­βέρ­νη­σης που προ­τεί­νει ένα ανα­γκαίο μέτρο την ίδια στιγ­μή που υπο­σκά­πτει τη δυ­να­τό­τη­τα ενός ση­μα­ντι­κού τμή­μα­τος της κοι­νω­νί­ας να μεί­νει στα αλή­θεια σπίτι, με ή χωρίς παν­δη­μία. Και αυτή είναι μια συ­ζή­τη­ση που δεν μπο­ρεί να γίνει σε κλίμα εθνι­κής συ­ναί­νε­σης ούτε ανα­πα­ρά­γο­ντας τα σύμ­βο­λα της κυ­βερ­νη­τι­κής δια­δι­κτυα­κής κα­μπά­νιας.  Αντί­θε­τα το να θέ­σου­με το ερώ­τη­μα «πώς και πού να μεί­νου­με» απο­τε­λεί μια πραγ­μα­τι­κά υπεύ­θυ­νη στάση απέ­να­ντι στη με­γά­λη πλειο­ψη­φία της κοι­νω­νί­ας.

Πώς να Μεί­νου­με Σπίτι  αυτοί που δεν έχου­με σπίτι;

Η Εθνι­κή Ομο­σπον­δία Δα­νειο­λη­πτών  της Ελ­λά­δας επι­ση­μαί­νει ότι έχει τεθεί σε εφαρ­μο­γή  η  μνη­μο­νια­κή δέ­σμευ­ση για τη διε­νέρ­γεια 140.000 πλει­στη­ρια­σμών πρώ­της και κύ­ριας κα­τοι­κί­ας έως το 2022. Επι­πλέ­ον σύμ­φω­να με στοι­χεία της ομο­σπον­δί­ας 100.000 κα­τοι­κί­ες βρί­σκο­νται ήδη στα χέρια τρα­πε­ζών και 25.000 κα­τοι­κί­ες προ­σφέ­ρο­νται στο airbnb. Επι­ση­μαί­νει επί­σης πως αν  προ­στε­θούν και 120.000 κα­τοι­κί­ες που θα πε­ριέλ­θουν στα χέρια των τρα­πε­ζών και κάθε λογής funds στα επό­με­να χρό­νια, τότε συ­νο­λι­κά 265.000 κα­τοι­κί­ες θα εκλεί­ψουν από την ελ­λη­νι­κή αγορά. Οι πλει­στη­ρια­σμοί όμως δεν γί­νο­νται σε άδεια σπί­τια. Πίσω από αυ­τούς τους αριθ­μούς υπάρ­χουν άν­θρω­ποι που γί­νο­νται άστε­γοι από τη μια μέρα στην άλλη ή που στην κα­λύ­τε­ρη επι­στρέ­φουν στο πα­τρι­κό τους. Την ίδια στιγ­μή χι­λιά­δες άστε­γοι  και  το­ξι­κο­μα­νείς κοι­μού­νται στους δρό­μους, στα πα­γκά­κια, μέσα σε χαρ­τό­κου­τα ή μπαι­νο­βγαί­νουν σε ξε­νώ­νες και κέ­ντρα απε­ξάρ­τη­σης.  Τι ση­μαί­νει λοι­πόν το «Μέ­νου­με Σπίτι» για αυ­τούς;

…αυτοί  που δεν έχου­με χρόνο;

Την ώρα που γρά­φο­νται αυτές οι γραμ­μές λαμ­βά­νο­νται νέα μέτρα που μοιά­ζουν με αυτά μιας επί­τα­ξης της ερ­γα­σί­ας σε και­ρούς πο­λέ­μου.  Ανά­με­σα σε άλλα,  ανα­κοι­νώ­νε­ται η διεύ­ρυν­ση του ωρα­ρί­ου των σου­περ­μάρ­κετ. Οι ερ­γα­ζό­με­νες και οι ερ­γα­ζό­με­νοι σε αυτά,  κα­λού­νται να ερ­γα­στούν ακόμα πιο σκλη­ρά προ­κει­μέ­νου να πε­ριο­ρι­στεί ο ιός και να εξυ­πη­ρε­τη­θεί ο πλη­θυ­σμός που θα κα­τορ­θώ­σει να μεί­νει σπίτι. Στα νο­σο­κο­μεία η κα­τά­στα­ση είναι ακόμα χει­ρό­τε­ρη. Το ια­τρι­κό και νο­ση­λευ­τι­κό προ­σω­πι­κό ερ­γά­ζε­ται σε αντί­ξο­ες συν­θή­κες, μέ­νο­ντας στα νο­σο­κο­μεία. Στους δρό­μους τα δη­μο­τι­κά συ­νερ­γεία κα­θα­ρι­σμού συ­νε­χί­ζουν να είναι εκτε­θει­μέ­να σε μι­κρό­βια χωρίς τον απα­ραί­τη­το προ­στα­τευ­τι­κό εξο­πλι­σμό.  Τι ση­μαί­νει λοι­πόν το «Μέ­νου­με Σπίτι» για αυ­τούς;

…αυτοί που το σπίτι μας δεν είναι σπίτι;

Χι­λιά­δες νοι­κο­κυ­ριά δεν έχουν πρό­σβα­ση σε ηλε­κτρι­κό ρεύμα λόγω της αδυ­να­μί­ας πλη­ρω­μής των λο­γα­ρια­σμών της ΔΕΗ. Εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες άν­θρω­ποι ζουν σε υπό­γεια που δεν έχουν φως, που δεν αε­ρί­ζο­νται καλά, χωρίς θέρ­μαν­ση, ζεστό νερό, και κα­τάλ­λη­λη τροφή. Δεν είναι λίγες οι πε­ρι­πτώ­σεις που σε μικρά δια­με­ρί­σμα­τα στρι­μώ­χνο­νται πολ­λοί άν­θρω­ποι για να μοι­ρα­στούν το νοίκι.   Πολλά από αυτά τα σπί­τια δεν είναι κα­τάλ­λη­λα επι­πλω­μέ­να και πολ­λές φορές οι άν­θρω­ποι που δια­μέ­νουν σε αυτά,  ζουν απο­κλει­σμέ­νοι,  με ελ­λι­πή πλη­ρο­φό­ρη­ση αφού δεν δια­θέ­τουν τη­λέ­φω­νο ή ίντερ­νετ. Τι ση­μαί­νει λοι­πόν το «Μέ­νου­με Σπίτι» για αυ­τούς;

…αυτοί που ζούμε Χωρίς Βο­ή­θεια;

Χι­λιά­δες άν­θρω­ποι ζουν χωρίς βο­ή­θεια και φρο­ντί­δα. Ηλι­κιω­μέ­νοι, ανά­πη­ροι, χρό­νια ασθε­νείς μέ­νουν σπίτι χωρίς συ­ντρο­φιά ή πρό­σβα­ση σε ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κή πε­ρί­θαλ­ψη. Σε συν­θή­κες που το πρό­γραμ­μα Βο­ή­θεια στο Σπίτι έχει υπο­στεί μνη­μο­νια­κές πε­ρι­κο­πές το να μεί­νουν στο σπίτι δεν τους προ­στα­τεύ­ει  αν δεν έχουν την κα­τάλ­λη­λη φρο­ντί­δα. Τι ση­μαί­νει λοι­πόν το «Μέ­νου­με Σπίτι» για αυ­τούς;

…αυτές που κιν­δυ­νεύ­ου­με στο σπίτι;

Η έμ­φυ­λη βία είναι η πρώτη αιτία θα­νά­του για τις γυ­ναί­κες πα­γκό­σμια. Για πολ­λές γυ­ναί­κες η βία στο σπίτι, ο ξυ­λο­δαρ­μός, η λε­κτι­κή βία, οι απει­λές,  είναι η σκλη­ρή κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα. Κά­ποιες φορές η κλι­μά­κω­ση της βίας φτά­νει μέχρι το βια­σμό και τη γυ­ναι­κο­κτο­νία. Πολ­λές φορές η ερ­γα­σία εκτός σπι­τιού απο­τε­λεί ανάσα για τις γυ­ναί­κες που επι­θυ­μούν να φύ­γουν από το σπίτι για να γλυ­τώ­σουν από την κα­κο­ποί­η­ση κάθε εί­δους. Αλλά ακόμα και στις πε­ρι­πτώ­σεις που οι γυ­ναί­κες δεν υφί­στα­νται κα­κο­ποί­η­ση σε συν­θή­κες παν­δη­μί­ας ζουν με το άγχος να μην νο­σή­σουν προ­κει­μέ­νου να είναι σε θέση να φρο­ντί­σουν τα πιο αδύ­να­μα μέλη των οι­κο­γε­νειών τους. Και όμως είναι οι πρώ­τες που θα στρι­μω­χτούν εκτε­θει­μέ­νες στις ουρές των σου­περ­μάρ­κετ  και των φαρ­μα­κεί­ων.  Τι ση­μαί­νει λοι­πόν το «Μέ­νου­με Σπίτι» για αυτές;

…αυτοί που φύ­γα­με από το σπίτι;

Εκα­τομ­μύ­ρια προ­σφύ­γισ­σες και πρό­σφυ­γες εγκα­τέ­λει­ψαν τα σπί­τια τους λόγω πο­λέ­μου τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Όσες γλύ­τω­σαν από τον πνιγ­μό, το κρύο, τις φα­σι­στι­κές επι­θέ­σεις, τις ασθέ­νειες, τις πυρ­κα­γιές, τους βομ­βαρ­δι­σμούς, την πείνα έφτα­σαν στην Ελ­λά­δα και πε­τά­χτη­καν στα άθλια στρα­τό­πε­δα συ­γκέ­ντρω­σης. Το σπίτι τους είναι κάτι βρώ­μι­κες σκι­σμέ­νες σκη­νές, κάτι κο­ντέι­νερ ή πα­ρα­πήγ­μα­τα. Καμιά φορά δεν έχουν ούτε αυτό. Δεν έχουν πόρ­τες, πα­ρά­θυ­ρα, κρε­βά­τι, μπά­νιο. Το λόγκο του Υπουρ­γεί­ου Υγεί­ας  που συ­νο­δεύ­ει το σλό­γκαν «Μέ­νου­με Σπίτι», με το ροζ σπι­τά­κι και τα πρά­σι­να δέ­ντρα που το πε­ρι­στοι­χί­ζουν δεν ση­μαί­νει τί­πο­τε για αυ­τούς. Τα παι­διά τους αντί για σπι­τά­κια ζω­γρα­φί­ζουν βάρ­κες και νερό. Τι ση­μαί­νει λοι­πόν το «Μέ­νου­με σπίτι» για αυ­τούς;

Τι είναι ένα σπίτι;

Το σπίτι δεν είναι πάντα ένας ασφα­λής προ­στα­τευ­μέ­νος χώρος. Για πολ­λές και πολ­λούς το σπίτι είναι απου­σία, είναι υπό­γειο, είναι πα­ρά­πηγ­μα, είναι απλή­ρω­το νοίκι και έξωση, είναι κομ­μέ­νο ρεύμα, είναι κα­κο­ποί­η­ση, είναι μο­να­ξιά. Ένα σπίτι  δεν είναι μόνο ένας κλει­στός οριο­θε­τη­μέ­νος χώρος φτιαγ­μέ­νος από  τσι­μέ­ντο και τού­βλα. Το σπίτι είναι δι­καί­ω­μα, είναι αξιο­πρε­πής συν­θή­κη δια­βί­ω­σης, είναι ασφά­λεια, χώρος ξε­κού­ρα­σης, ύπνου, ανα­ψυ­χής και τρο­φής. Για πολ­λές και πολ­λούς από εμάς σε συν­θή­κες παν­δη­μί­ας το «Μέ­νου­με Σπίτι» είναι μια ανα­γκαία συν­θή­κη που ελ­πί­ζου­με να μην κρα­τή­σει πολύ. Για εκα­τομ­μύ­ρια αν­θρώ­πους όμως, το «Μέ­νου­με Σπίτι» δεν απο­τε­λεί εναλ­λα­κτι­κή. Οι κυ­βερ­νώ­ντες θα μπο­ρού­σαν να δο­κι­μά­σουν σε συν­θή­κες παν­δη­μί­ας να μεί­νουν για λίγες ώρες σε ένα σπίτι χωρίς ρεύμα, σε ένα υπό­γειο, με το φόβο της έξω­σης, ή σε μια σκηνή στη Μόρια με τα παι­διά τους πει­να­σμέ­να στην αγκα­λιά. Ή θα μπο­ρού­σαν να προ­σκα­λέ­σουν σπίτι τους για λίγες ώρες όλους τους αν­θρώ­πους που δεν μπο­ρούν να Μεί­νουν Σπίτι. Και το «Μέ­νου­με Σπίτι ΤΟΥΣ» άλ­λω­στε δεν ακού­γε­ται κακή ιδέα.

Δεν μας κα­θη­συ­χά­ζει λοι­πόν η κα­μπά­νια του Υπουρ­γεί­ου Υγεί­ας. Θέ­λου­με  μια κοι­νω­νία όπου το «Μέ­νου­με Σπίτι»,  σε συν­θή­κες παν­δη­μί­ας ή μη,  θα ση­μαί­νει ότι όλες και όλοι ανε­ξαρ­τή­τως κα­τα­γω­γής, θρη­σκεί­ας, ει­σο­δή­μα­τος θα έχου­με κα­τοι­κί­ες με αξιο­πρε­πείς συν­θή­κες δια­βί­ω­σης. Σε συν­θή­κες παν­δη­μί­ας προ­στα­τευό­μα­στε και προ­στα­τεύ­ου­με τους γύρω μας ακο­λου­θώ­ντας όλα τα ανα­γκαία μέτρα,  όμως δεν μπο­ρού­με να κα­θί­σου­με στα αυγά μας , εφη­συ­χα­σμέ­νοι στα σπί­τια μας,  όταν έστω και ένα παιδί στις Μό­ριες του κό­σμου,  απόψε δεν έχει σπίτι να μεί­νει.

*Η φωτό επάνω είναι από το πρω­το­σέ­λι­δο του πε­ριο­δι­κού “Σχε­δία”

/rproject.gr