Γιατί η Ολλανδία επιλέγει άλλη στρατηγική αντιμετώπισης του κορωνοϊού;

«Ανοσία της αγέλης» ή αντικρουόμενες πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις στη χώρα της σχεδόν πλήρους ιδιωτικοποιημένης υγείας και πρόνοιας;

Νωρίς σή­με­ρα (18/3), απο­σα­φη­νί­στη­κε η μέχρι νε­ω­τέ­ρας αλ­λα­γής ή δια­τα­γής, στρα­τη­γι­κή της Ολ­λαν­δί­ας για την αντι­με­τώ­πι­ση του κο­ρω­νοϊ­ού. Η στρα­τη­γι­κή αυτή υπα­γο­ρεύ­ε­ται από πολ­λούς, άλ­λο­τε αντι­κρουό­με­νους και άλ­λο­τε συ­μπο­ρευό­με­νους πα­ρά­γο­ντες στην πο­λι­τι­κή και οι­κο­νο­μι­κή ζωή. Κα­ταρ­χάς από τον πιο κρί­σι­μο στη συ­γκυ­ρία : Η δη­μό­σια υγεία, όπως τέλος πά­ντων την ξέ­ρου­με στην Ελ­λά­δα ή σε άλλα κράτη, δεν υφί­στα­ται στην Ολ­λαν­δία.

Γιάννης Νικολόπουλος

Τα νο­ση­λευ­τι­κά ιδρύ­μα­τα που υπά­γο­νται στη διοι­κη­τι­κή και μόνο επο­πτεία του κρά­τους, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, είναι απο­κε­ντρω­μέ­νες διευ­θύν­σεις και εγκα­τα­στά­σεις, πα­ρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών υγεί­ας με διοι­κη­τι­κή δομή και συμ­βού­λιο, που λο­γο­δο­τούν πρώτα στις απο­κε­ντρω­μέ­νες, μη­τρο­πο­λι­τι­κές διοι­κή­σεις των δήμων και κα­τό­πιν στις ιδιω­τι­κές ασφα­λι­στι­κές εται­ρεί­ες , στις οποί­ες ανή­κει το σύ­νο­λο, το σύ­νο­λο επα­να­λαμ­βά­νω της ασφά­λι­σης υγεί­ας, πρό­νοιας και σύ­ντα­ξης στη χώρα. (είναι όλες πολύ γνω­στές και στην Ελ­λά­δα, δεν χρειά­ζε­ται να τους κά­νου­με σή­με­ρα δια­φή­μι­ση).

Οι ερ­γο­δό­τες και οι ερ­γα­ζό­με­νοι στην Ολ­λαν­δία δεν κα­τα­βάλ­λουν ει­σφο­ρές, πχ σε ένα ΙΚΑ, αλλά σε επι­χει­ρη­μα­τι­κά, κλα­δι­κά, ομοιο­ε­παγ­γελ­μα­τι­κά ή ακόμη και ατο­μι­κά συμ­βό­λαια, τα οποία μά­λι­στα έχουν ήδη υπο­στεί από το 2010, του­λά­χι­στον 15 αυ­ξή­σεις ει­σφο­ρών με «στο­χευ­μέ­νες» ανα­προ­σαρ­μο­γές στις αντί­στοι­χες πα­ρο­χές, συ­νή­θως προς τα κάτω και έπει­τα από πολ­λές «εξε­τά­σεις συ­νέ­πειας».  Τέ­τοια συμ­βό­λαια σύ­ντα­ξης και υγεί­ας διέ­πουν και το κα­θε­στώς ει­σφο­ρών και στο κρά­τος, κε­ντρι­κό, απο­κε­ντρω­μέ­νο, αυ­το­διοι­κη­τι­κό και τους υπαλ­λή­λους του. Ήδη υπήρ­χε μια συ­ζή­τη­ση, που κό­πη­κε προς το παρόν μα­χαί­ρι, αν ο κο­ρω­νο­ϊ­ός ήταν «ικανή και έκτα­κτη συν­θή­κη» να αυ­ξη­θούν έτι πε­ραι­τέ­ρω αυτές οι ει­σφο­ρές, ει­δι­κά ανά­με­σα στους ερ­γα­ζό­με­νους, που θα μπο­ρού­σε να νο­σή­σουν ή ήδη νο­σούν. Οι αντι­δρά­σεις ήταν κα­θο­λι­κές, όπως και εκεί­νες σε διά­φο­ρες πε­ρί­ερ­γες συ­ζη­τή­σεις να τερ­μα­τι­στούν προς ώρας οι κα­τα­βο­λές τα­κτι­κής μι­σθο­δο­σί­ας και να αντι­κα­τα­στα­θούν με επι­δό­μα­τα ει­δι­κής άδειας ασθε­νεί­ας – τη­λε­ερ­γα­σί­ας – μια συ­γκε­χυ­μέ­νη και ερ­μα­φρό­δι­τη κα­τά­στα­ση σχι­ζο­φρε­νι­κή θα έλεγα και άκρως εκ­με­ταλ­λευ­τι­κή. Αυτή η συ­ζή­τη­ση αφο­ρού­σε και το κρά­τος και τις επι­χει­ρή­σεις, ας ση­μειω­θεί.

Σε αυτό το πλαί­σιο, και οι για­τροί δρουν ταυ­τό­χρο­να ως εξω­τε­ρι­κοί, ια­τρι­κοί συ­νερ­γά­τες των ασφα­λι­στι­κών εται­ρειών και σε πρώτο επί­πε­δο, ως προς τις πα­ρε­χό­με­νες υπη­ρε­σί­ες πρώ­της φρο­ντί­δας, ως οι­κο­γε­νεια­κοί ή δη­μο­τι­κοί για­τροί στην εκά­στο­τε γει­το­νιά ή τον χώρο ερ­γα­σί­ας, ευ­θύ­νης τους. Και αυτοί, οι οι­κο­γε­νεια­κοί για­τροί ή για­τροί ερ­γα­σί­ας είναι εκεί­νοι που έχουν ση­κώ­σει το μέχρι στιγ­μής βάρος για τη δια­πί­στω­ση της νόσου και την με­τέ­πει­τα πα­ρα­πο­μπή και απο­στο­λή πε­ρι­στα­τι­κών είτε στο νο­σο­κο­μείο, λαμ­βά­νο­ντας μέτρα «σφρα­γί­σμα­τος» του πε­ρι­στα­τι­κού είτε σε κατ’ οίκον, επο­πτευό­με­νη νο­ση­λεία σε πε­ρι­πτώ­σεις χα­μη­λών συμ­πτω­μά­των.

Στην κε­ντρι­κή κυ­βέρ­νη­ση Ρούτε και λόγω νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων ιδε­ο­λη­ψιών ίσως, απέ­με­νε να απο­σα­φη­νί­σει αν θα προ­χω­ρού­σε σε γε­νι­κό λου­κέ­το και απα­γό­ρευ­ση των οι­κο­νο­μι­κών και πα­ρα­γω­γι­κών δρα­στη­ριο­τή­των με σχε­τι­κό νόμο στο κοι­νο­βού­λιο ή στην τα­κτι­κή που ούτως ή άλλως ακο­λου­θεί να αφή­σει τις σχε­τι­κές, κρί­σι­μες απο­φά­σεις στην απο­κέ­ντρω­ση σε ευ­ρεία έν­νοια – στους το­πι­κούς δή­μους, τα συμ­βού­λια γο­νέ­ων που έχουν βα­ρύ­νο­ντα ρόλο στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των σχο­λεί­ων, στους επι­χει­ρη­μα­τί­ες και τις ερ­γο­δο­τι­κές ενώ­σεις και φυ­σι­κά εν προ­κει­μέ­νω στις ασφα­λι­στι­κές εται­ρεί­ες. Η κυ­βέρ­νη­ση Ρούτε επέ­λε­ξε να απο­στα­σιο­ποι­η­θεί και να αφή­σει στη δια­κρι­τι­κή ευ­χέ­ρεια των επι­μέ­ρους πα­ρα­γό­ντων της πο­λι­τι­κής και οι­κο­νο­μι­κής ζωής της χώρας να πά­ρουν επι­τό­πιες απο­φά­σεις, ανά­λο­γα με την εξέ­λι­ξη της νόσου. Γι’ αυτό και ανά­λο­γα με τις πό­λεις εξά­πλω­σης του ιού (Ρό­τερ­νταμ, Χάγη, Αϊ­ντ­χό­φεν, Άμ­στερ­νταμ, Τί­μπουργκ, Μπρέ­ντα, Άρνεμ, κτλ) υπάρ­χει και δια­φο­ρε­τι­κή τα­κτι­κή. Το γε­νι­κό λου­κέ­το ξορ­κί­ζε­ται ως εξαι­ρε­τι­κά επι­βλα­βές και αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κό για την οι­κο­νο­μία, που ούτως ή άλλως λει­τουρ­γεί σε πάρα πολύ υψηλό πο­σο­στό σε συν­θή­κες ηλε­κτρο­νι­κού και μόνο εμπο­ρί­ου και επέ­κτα­σης του τομέα των τα­χυ­με­τα­φο­ρών ακόμη και στις επα­φές του πο­λί­τη ή του με­τα­νά­στη με το κρά­τος (κυ­ρί­ως την αυ­το­διοί­κη­ση).

Η κυ­βέρ­νη­ση Ρούτε υπήρ­ξε σε ένα βαθμό συ­νε­πής με την τα­κτι­κή που το με­το­χι­κό της κομ­μά­τι ψή­φι­σε σε ό, τι αφορά το λι­μά­νι του Ρό­τερ­νταμ, το οποίο συν­διοι­κεί­ται με τη μη­τρο­πο­λι­τι­κή διοί­κη­ση του ομώ­νυ­μου δήμου, έχο­ντας πάντα υπό­ψιν ότι σχε­δόν τί­πο­τα δεν κι­νεί­ται ή δεν γί­νε­ται χωρίς την έγκρι­ση εται­ρειών όπως η Shell – αντί να επι­βά­λει γε­νι­κό λου­κέ­το στο λι­μά­νι ή του­λά­χι­στον να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τον υφι­στά­με­νο υγειο­νο­μι­κό σταθ­μό- τι σταθ­μό!; Κα­νο­νι­κό νο­σο­κο­μείο με τα ελ­λα­δι­κά δε­δο­μέ­να –  και να δη­μιουρ­γή­σει μια υγειο­νο­μι­κή ζώνη στην  πε­ριο­χή του λι­μα­νιού, επέ­λε­ξε να αφή­σει την εξέ­λι­ξη της νόσου να ενερ­γο­ποι­ή­σει τα πρω­τό­κολ­λα ασφα­λεί­ας στις γει­το­νι­κές πό­λεις, εφό­σον αυτό έκρι­ναν οι υπό­λοι­ποι πα­ρά­γο­ντες της κοι­νω­νι­κής ζωής (δήμος, επι­τρο­πές σχο­λεί­ων, ερ­γο­δο­τι­κές ενώ­σεις, επι­χει­ρή­σεις). Και έτσι ει­σήλ­θε και ο κο­ρω­νο­ϊ­ός στην Ολ­λαν­δία παρά τις πάρα πολ­λές, αρ­χι­κές και σω­στές, κατά τη γνώμη μου φωνές, να στε­γα­νο­ποι­η­θεί υγειο­νο­μι­κά το λι­μά­νι του Ρό­τερ­νταμ. Και όχι μόνο αυτό, αν δούμε την εξέ­λι­ξη της νόσου στα σύ­νο­ρα με το Βέλ­γιο ή στο αε­ρο­δρό­μιο του Άμ­στερ­νταμ.

Αυτή τη στιγ­μή, λοι­πόν, δεν είναι απλώς θέμα «ανο­σί­ας της αγέ­λης», αν και αυτό επι­μέ­νει να εμ­φα­νί­ζει η κυ­βέρ­νη­ση, όσο ζή­τη­μα απο­κε­ντρω­μέ­νης και «επί τόπου» εκτί­μη­σης των πραγ­μά­των, όπου πχ τα πε­ρισ­σό­τε­ρα σχο­λεία έπει­τα από τις σχε­τι­κές απο­φά­σεις γο­νέ­ων και δα­σκά­λων, κλεί­νουν αμέ­σως μόλις εμ­φα­νι­στεί ένα κρού­σμα σε παιδί.

Από ΄κει και έπει­τα, υπάρ­χει η σαφής εκτί­μη­ση 1ον, ότι ο κο­ρω­νο­ϊ­ός δεν είναι υπό­θε­ση που θα λήξει σε με­ρι­κές εβδο­μά­δες ή μήνες, επο­μέ­νως δεν μπο­ρεί ούτε η ολ­λαν­δι­κή οι­κο­νο­μία ούτε η ολ­λαν­δι­κή πο­λι­τι­κή να «ρι­σκά­ρει» τη στα­θε­ρή όσο και αναι­μι­κή για τα πα­λιό­τε­ρα δε­δο­μέ­να ανά­πτυ­ξη του 1,8-1,6% τρέ­χο­ντος έτους, 2ον, ότι η γε­νι­κά καλή ποιό­τη­τα ζωής και η εγ­γύ­τη­τα – προ­σο­χή, η εγ­γύ­τη­τα, όχι απα­ραί­τη­τα η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα στις πα­ρού­σες συν­θή­κες – και η σχε­τι­κή τα­χύ­τη­τα πα­ρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών υγεί­ας σε επί­πε­δο γει­το­νιάς ή δη­μο­τι­κού δια­με­ρί­σμα­τος θα συμ­βά­λει στην αντι­με­τώ­πι­ση του κο­ρω­νοϊ­ού, 3ον, ότι σύ­ντο­μα θα υπάρ­ξει κά­ποια θε­ρα­πεία, κά­ποιο φάρ­μα­κο, κά­ποιο εμ­βό­λιο από τις έρευ­νες που πυ­ρε­τω­δώς διε­ξά­γει το Ιν­στι­τού­το Ια­τρι­κής Έρευ­νας και Βιοη­θι­κής στην Ου­τρέ­χτη και 4ον, ότι ο όποιος αριθ­μός κρου­σμά­των ή θα­νά­των θα είναι «δια­χει­ρί­σι­μος» από κάθε άποψη (κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας, «επι­κοι­νω­νί­ας», όσο μα­κά­βριο και αν το δια­βά­ζε­τε…) και ότι σε κάθε πε­ρί­πτω­ση η καρ­κι­νι­κής δομής λο­γι­κή οδη­γεί ξανά στο 1ον, δη­λα­δή ότι ο κο­ρω­νο­ϊ­ός δεν είναι θέμα με­ρι­κών εβδο­μά­δων ή μηνών αλλά θέμα του­λά­χι­στον ενός ή δύο ετών. Ίσως και πα­ρα­πά­νω αν δεν βρε­θεί σύ­ντο­μα θε­ρα­πεία και εφό­σον δεν υπάρ­ξουν ανε­πι­θύ­μη­τες με­ταλ­λά­ξεις του ιού.

Αυτά υπα­γο­ρεύ­ουν τη μέχρι στιγ­μής στρα­τη­γι­κή της κυ­βέρ­νη­σης Ρούτε, όχι χωρίς αντι­δρά­σεις όχι χωρίς θυ­ελ­λώ­δεις αντι­πα­ρα­θέ­σεις, που ου­σια­στι­κά ξε­κι­νούν από τη βάση και την απο­κέ­ντρω­ση των ου­σια­στι­κών απο­φά­σε­ων πχ σε σχο­λεία ή επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης και λια­νι­κού εμπο­ρί­ου ή τις υπαί­θριες αγο­ρές λου­λου­διών.

Κακά τα ψέ­μα­τα, ο κο­ρω­νο­ϊ­ός δο­κι­μά­ζει ποι­κι­λο­τρό­πως κάθε κοι­νω­νία, κάθε εξου­σία και κάθε κυ­βέρ­νη­ση στην εποχή του κρι­σια­κού κα­πι­τα­λι­σμού. Προ­σω­πι­κά, επι­μέ­νω ότι και οι δυο στρα­τη­γι­κές (γε­νι­κό λου­κέ­το, ανο­σία της αγέ­λης) είναι ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κές σε βάθος χρό­νου. Θεωρώ ότι για οι­κο­νο­μι­κούς ή κοι­νω­νι­κούς λό­γους πί­ε­σης θα πα­λιν­δρο­μούν οι κυ­βερ­νή­σεις και στην Ελ­λά­δα, και στην Αγ­γλία και την Ολ­λαν­δία πότε στη μία και πότε στην άλλη κα­τά­στα­ση και στρα­τη­γι­κή- χωρίς πραγ­μα­τι­κό αντί­κρι­σμα.

Ου­σια­στι­κά, και κατά την τα­πει­νή και… ανει­δί­κευ­τη γνώμη μου, θα έπρε­πε να υπάρ­χει μια μει­κτή κα­τά­στα­ση ανά­λο­γα με την το­πι­κή, τη χω­ρι­κή εξέ­λι­ξη της εξά­πλω­σης, με έμ­φα­ση στην υγειο­νο­μι­κή ανα­χαί­τι­ση και φρο­ντί­δα των πι­θα­νών ή υπαρ­κτών ασθε­νών στις πύλες ει­σό­δου, στα λι­μά­νια και τα αε­ρο­δρό­μια και την επι­τό­που απο­κέ­ντρω­ση όχι μόνο των απο­φά­σε­ων όπως γί­νε­ται στην Ολ­λαν­δία, αλλά του συ­στή­μα­τος υγεί­ας μιας χώρας – είναι μια παν­δη­μία που απαι­τεί το δη­μό­σιο σύ­στη­μα υγεί­ας να βγει από τα νο­σο­κο­μεία όπως τα ξέ­ρου­με σή­με­ρα και να δια­μορ­φώ­σει νο­σο­κο­μεία και ΜΕΘ όσο πιο κοντά και σε ανα­πό­φευ­κτες συν­θή­κες κα­ρα­ντί­νας στους ασθε­νείς και τις οι­κο­γέ­νειες τους.

Αυτή είναι η ση­με­ρι­νή κα­τά­στα­ση που βέ­βαια πα­ρα­μέ­νει εξαι­ρε­τι­κά ρευ­στή και κλυ­δω­νι­ζό­με­νη στα κύ­μα­τα του κο­ρω­νοϊ­ού και της κοι­νω­νι­κής δυ­σα­ρέ­σκειας και στην Ολ­λαν­δία και πα­ντού στην Ευ­ρώ­πη. (Aς ση­μειω­θεί ότι η Ολ­λαν­δία μετρά αυτή τη στιγ­μή, 48 νε­κρούς και 2.051 κρού­σμα­τα).

rproject.gr/