«Το να πιστεύει κανείς ότι η ζωή μπορεί να γίνει όλο λογική και φιλοσοφία είναι χαρακτηριστικό ανθρώπου ελάχιστα λογικού και φιλοσοφημένου… Ο άνθρωπος στη συνείδησή του και εν αγνοία του καλλιεργεί, αντίθετα από κάθε λογική, ορισμένες ψευδαισθήσεις, που είναι απαραίτητες για την ηρεμία της ψυχής του και χωρίς τις οποίες δεν μπορεί να ζήσει». Τέτοια γράφει ο Τζιάκομο Λεοπάρντι (1798-1837), ένας από τους σπουδαιότερους Ιταλούς ποιητές και φιλόσοφους, τον οποίο ο Νίτσε θεωρούσε αδελφή ψυχή του και πίστευε μάλιστα ότι ήταν μαζί με τον Πίνδαρο ο μεγαλύτερος ποιητής και το ιδανικό του σύγχρονου λογοτέχνη. Οπως σημειώνει η μεταφράστρια Κατερίνα Βασιλικού ( Στοχασμοί, εκδ. Ροές) «η διαφορά του Λεοπάρντι από τους Γάλλους εγκυκλοπαιδιστές του Διαφωτισμού είναι ότι εκείνοι χρησιμοποίησαν τον εμπειρισμό σε μια αισιόδοξη και προοδευτική ενατένιση του μέλλοντος, ενώ ο ίδιος κατέληγε στον πεσιμισμό».
Γιώργος Σταματόπουλος
Για τον Ιταλό στοχαστή «οι καλύτεροι και ευγενέστεροι είναι πάντοτε οι πιο μισητοί, επειδή είναι ειλικρινείς και λένε τα πράγματα με το όνομά τους -αυτό συνιστά ασυγχώρητο λάθος για το ανθρώπινο γένος».
Ποιος διαβάζει τέτοια σήμερα, όπως π.χ. ότι «στη συζήτηση δεν αισθανόμαστε έντονη και διαρκή ευχαρίστηση παρά μόνον όσο μπορούμε να μιλάμε για τον εαυτό μας, για ό,τι μας ενδιαφέρει ή κάπως μας αγγίζει» ή ετούτο: «Η κοινή διαπίστωση ότι η ζωή μοιάζει με θεατρική παράσταση επιβεβαιώνεται κυρίως από το ότι οι άνθρωποι αλλιώς μιλούν και διαφορετικά ενεργούν: πρόκειται για μια κωμωδία στην οποία όλοι σήμερα είναι ηθοποιοί, γιατί όλοι μιλούν την ίδια γλώσσα, ενώ κανείς σχεδόν δεν είναι θεατής, αφού όλη αυτή η φλυαρία ξεγελά πια μόνο τα παιδιά και τους ανόητους».
Ας διαβάσουμε κάτι για την απάτη στα γράμματα: «Κανένα επάγγελμα δεν είναι πιο άχαρο από αυτό των γραμμάτων. Κι ωστόσο η απάτη έχει τέτοια δύναμη πάνω στον κόσμο, ώστε με τη βοήθειά της τα γράμματα μπορούν να γίνουν κι αυτά μια επικερδής ασχολία. Η απάτη είναι η ψυχή της κοινωνικής ζωής, η τέχνη χωρίς την οποία καμία άλλη τέχνη ούτε κανένα άλλο ταλέντο δεν είναι τέλεια, αν κρίνουμε από την επίδρασή τους στο ανθρώπινο πνεύμα. Αν συγκρίνει κανείς την τύχη δύο ανθρώπων εκ των οποίων ο πρώτος είναι προικισμένος με αληθινή αξία και ο άλλος απολαμβάνει μια ψεύτικη δόξα, θα πει ότι ο δεύτερος είναι πιο ευτυχισμένος και σχεδόν πάντα πιο πλούσιος από τον αντίπαλό του.
Η απάτη διαπρέπει και θριαμβεύει μέσα στο ψέμα, αλλά και χωρίς την απάτη, η αλήθεια από μόνη της είναι ανίσχυρη. Αυτό, κατ’ εμέ, δεν οφείλεται σε κάποια κακή τάση του γένους μας, αλλά στο ότι η αλήθεια είναι πάντοτε υπερβολικά απλή και φτωχή για να μπορέσει να ικανοποιήσει τους ανθρώπους, οι οποίοι, για να διασκεδάσουν ή να συγκινηθούν, αποζητούν αυταπάτες και ψέματα: πρέπει να τους υπόσχεται κανείς περισσότερα και καλύτερα απ ό,τι μπορεί ποτέ να τους δώσει».
Εως εδώ. Παλιοκαλόκαιρο.
efsyn.gr
