2021: ένας «μεταβατικός» χρόνος

2021: ένας «μεταβατικός» χρόνος

  • |

Στις αρχές του φθινοπώρου του 2020 η σκληρή πραγματικότητα της πανδημίας, της οικονομικής κρίσης και των οξυμένων γεωπολιτικών διλημμάτων, έβαλε τέλος στην καθεστωτική αισιοδοξία που δήλωνε ότι ο Κυρ. Μητσοτάκης θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα ηγεμονικό «κέντρο» πολιτικής καθοδήγησης για τον καπιταλισμό στην Ελλάδα.

Την ίδια εποχή εμ­φα­νί­στη­καν στον Τύπο τα πρώτα άρθρα που άνοι­γαν τη συ­ζή­τη­ση προς την κα­τεύ­θυν­ση της πι­θα­νό­τη­τας μιας κυ­βέρ­νη­σης «έκτα­κτης ανά­γκης». Είτε με τη μορφή μιας ση­μα­ντι­κής διεύ­ρυν­σης της κυ­βέρ­νη­σης της ΝΔ, είτε με τη μορφή μιας νέας εκ­δο­χής «κυ­βέρ­νη­σης Πα­πα­δή­μου», είτε ακόμα και με τη μορφή μιας κυ­βέρ­νη­σης «με­γά­λου συ­να­σπι­σμού» με­τα­ξύ ΝΔ και ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, που θα έπρε­πε να διευ­κο­λυν­θεί με την ανά­δει­ξη νέων προ­σω­πι­κο­τή­των (ή και νέων κομ­μα­τι­δί­ων) που θα ανα­λάμ­βα­ναν να λει­τουρ­γή­σουν ως «εν­διά­με­σοι» πα­ρά­γο­ντες πο­λι­τι­κής συ­νο­χής.

Αντώνης Νταβανέλος

Αυτές οι ανα­ζη­τή­σεις μοιά­ζουν να βρί­σκο­νται σε από­στα­ση από τις πο­λι­τι­κές ει­κό­νες που προ­βάλ­λο­νται σή­με­ρα: είτε του κλί­μα­τος κυ­βερ­νη­τι­κής αυ­το­πε­ποί­θη­σης που καλ­λιερ­γεί το επι­τε­λείο Μη­τσο­τά­κη, είτε των συν­θη­κών «σκλη­ρού ροκ» που (τάχα) έχουν εγκα­τα­στα­θεί με­τα­ξύ κυ­βέρ­νη­σης και αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης.

Αν αφή­σει κα­νείς αυτές τις ει­κό­νες να κα­θο­ρί­σουν την άποψή του για τις πο­λι­τι­κές προ­ο­πτι­κές, κιν­δυ­νεύ­ει να κα­τα­λή­ξει σε μια κο­ντό­θω­ρη αντι­με­τώ­πι­ση. Που θα δια­τρέ­χει τον κίν­δυ­νο να αιφ­νι­δια­στεί από τις με­τα­βο­λές που επω­ά­ζο­νται. Γιατί, όπως έλεγε πα­λιό­τε­ρα ο Χαρ. Φλω­ρά­κης, η ση­με­ρι­νή πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση «είναι γκα­στρω­μέ­νη». Και μά­λι­στα ο το­κε­τός εξε­λίσ­σε­ται μέσα σε συν­θή­κες ιδιαι­τέ­ρως αστα­θείς, ευ­με­τά­βλη­τες και επι­κίν­δυ­νες, τόσο στο εσω­τε­ρι­κό της χώρας, όσο και διε­θνώς.

Ας στα­χυο­λο­γή­σου­με:

Στο μέ­τω­πο της παν­δη­μί­ας, πριν καν στε­γνώ­σει το με­λά­νι στα πλη­ρω­μέ­νη δη­μο­σιεύ­μα­τα που ανα­κή­ρυσ­σαν το εμ­βό­λιο ως απε­λευ­θέ­ρω­ση από την απει­λή του Covid19, οι με­γά­λες χώρες της Ευ­ρώ­πης, η μία μετά την άλλη, μπαί­νουν ξανά σε με­γά­λη πίεση. Οι αρ­νη­τι­κοί αριθ­μοί εκτο­ξεύ­ο­νται προς τα πάνω, η με­τάλ­λα­ξη του ιού πυ­ρο­δο­τεί ανα­σφά­λεια, ο ΠΟΥ προει­δο­ποιεί για το τρίτο -και πιο φο­νι­κό- κύμα στους μήνες της άνοι­ξης του 2021. Στη Βρε­τα­νία, το Royal London Hospital ανα­κοι­νώ­νει επι­σή­μως ότι ασκεί πλέον «πο­λε­μι­κή ια­τρι­κή», δη­λα­δή αφή­νει εκα­το­ντά­δες ασθε­νείς να πε­θά­νουν ου­σια­στι­κά αβο­ή­θη­τοι.

Στο μέ­τω­πο της οι­κο­νο­μί­ας, οι διε­θνείς θε­σμοί και ορ­γα­νι­σμοί ανα­θε­ω­ρούν προς τα κάτω όλες τις προ­βλέ­ψεις για το 2021 ως έτος διε­θνούς ανά­καμ­ψης και μά­λι­στα με τη μορφή της «ανα­πή­δη­σης» (σε­νά­ριο «ρι­μπά­ουντ»). Υπο­νο­μεύ­ουν έτσι όλη την αρ­χι­τε­κτο­νι­κή της κο­λοσ­σιαί­ας κρα­τι­κής ενί­σχυ­σης των «αγο­ρών» που, όμως, σχε­διά­στη­κε και αι­τιο­λο­γή­θη­κε ως μια σύ­ντο­μη «πα­ρά­καμ­ψη» της ορ­θο­δο­ξί­ας, για να αντι­με­τω­πι­στούν οι έκτα­κτες ανά­γκες της παν­δη­μί­ας. Τα μέτρα δρα­κό­ντειας ενί­σχυ­σης των εξου­σιών του ESM, με στόχο να κα­θο­δη­γή­σει την επι­στρο­φή όλων των χωρών μελών της ΕΕ στην πει­θαρ­χία στο Σύμ­φω­νο Στα­θε­ρό­τη­τας, προ­σω­ρι­νά ανα­στέλ­λο­νται, αλλά όλοι γνω­ρί­ζουν ότι αυτό το «τάιμ άουτ» δεν μπο­ρεί να πα­ρα­τα­θεί για πολύ. Και όπως προει­δο­ποί­η­σε ο Κ. Ση­μί­της, στην επό­με­νη ημέρα «οι υπερ­χρε­ω­μέ­νες χώρες θα βρε­θούν σε εξαι­ρε­τι­κά δυ­σχε­ρή θέση».

Σε αυτό το τοπίο, κα­νείς δεν μπο­ρεί να υπο­τι­μά την ερ­γα­τι­κή και λαϊκή πίεση. Η κυ­βέρ­νη­ση της Αρ­γε­ντι­νής υπο­χρε­ώ­θη­κε να επι­βά­λει ένα νέο (και αρ­κε­τά βαρύ) φόρο πάνω στους πλού­σιους, προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρή­σει μια στοι­χειώ­δη συ­νο­χή και τον πο­λι­τι­κό έλεγ­χο πάνω στην κοι­νω­νία. Αντί­στρο­φα, μπο­ρεί να δια­κρί­νει κα­νείς ιδιαί­τε­ρα απει­λη­τι­κές προ­ε­τοι­μα­σί­ες για την αντι­με­τώ­πι­ση του ερ­γα­τι­κού/λαϊ­κού πα­ρά­γο­ντα: Στην Ισπα­νία, μια με­γά­λη δια­δή­λω­ση (!) των αξιω­μα­τι­κών, προει­δο­ποί­η­σε την κυ­βέρ­νη­ση ότι η συ­νο­χή του Ισπα­νι­κού Κρά­τους ήταν και πα­ρα­μέ­νει υπό­θε­ση του στρα­τού. Στη Γαλ­λία, ο νόμος του Μα­κρόν για τη «συ­νο­λι­κή ασφά­λεια» ανα­θέ­τει στην αστυ­νο­μία και στο στρα­τό (!!) τα κα­θή­κο­ντα αντι­με­τώ­πι­σης «τα­ρα­χών» στα προ­ά­στια και στα ερ­γο­στά­σια, προ­βάλ­λο­ντας σε­νά­ρια απει­λών κατά του γαλ­λι­κού κρά­τους από μια κά­ποια «ισλα­μι­κή διείσ­δυ­ση».

Όλα τα πα­ρα­πά­νω (του­λά­χι­στον στο παρόν άρθρο) πα­ρα­τί­θε­νται ως πα­ρα­δείγ­μα­τα των πιέ­σε­ων που ανα­πτύσ­σο­νται από τη συ­γκυ­ρία μέσα στις κυ­ρί­αρ­χες τά­ξεις, σε σχέση με το ζή­τη­μα της ισχυ­ρής πο­λι­τι­κής ηγε­σί­ας.

Αντ’ αυτού τι έχου­με στην Ελ­λά­δα;

Μετά τη ση­μα­ντι­κή πο­λι­τι­κή και εκλο­γι­κή νίκη του 2019, το κόμμα της πα­ρα­δο­σια­κής Δε­ξιάς υπό την ηγε­σία του Κυρ. Μη­τσο­τά­κη έχει μπει στη δια­δι­κα­σία μιας στα­θε­ρής διά­βρω­σης. Στις δη­μο­σκο­πή­σεις αυτής της επο­χής, το μόνο στοι­χείο που έχει πο­λι­τι­κή ση­μα­σία είναι η δια­πί­στω­ση ότι η ΝΔ χάνει από μέ­τρη­ση σε μέ­τρη­ση ένα πο­σο­στό της επιρ­ρο­ής της (γύρω στο 3%) που με­τα­κο­μί­ζει προς την αδιευ­κρί­νι­στη ψήφο. Την ίδια στιγ­μή, ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ χάνει επί­σης ένα ανά­λο­γο (και ελα­φρώς με­γα­λύ­τε­ρο!) πο­σο­στό της επιρ­ρο­ής του προς την ίδια κα­τεύ­θυν­ση. Είναι η ανά­δει­ξη της από­συρ­σης της εμπι­στο­σύ­νης απέ­να­ντι στις «με­γά­λες» πο­λι­τι­κές ηγε­σί­ες. Είναι το φαι­νό­με­νο που, όπως πάντα, προει­δο­ποιεί για επερ­χό­με­νες πο­λι­τι­κές κρί­σεις και ανα­δια­τά­ξεις του πο­λι­τι­κού σκη­νι­κού.

Σε αυτή τη δια­πί­στω­ση λο­γο­δο­τούν πιο συ­γκε­κρι­μέ­νες πο­λι­τι­κές «κι­νή­σεις», που -για την ώρα- δια­κρί­νο­νται μόνο μέσα από την προ­σε­κτι­κή ανά­γνω­ση του «βα­θιού» πο­λι­τι­κού ρε­πορ­τάζ. Η συ­νο­χή της Δε­ξιάς, όπως δια­μορ­φώ­θη­κε μετά την εκλο­γι­κή νίκη του 2019, δεν πρέ­πει να θε­ω­ρεί­ται δε­δο­μέ­νη. Η πτέ­ρυ­γα του Αντ. Σα­μα­ρά γί­νε­ται πιο απαι­τη­τι­κή. Ο Κ. Κα­ρα­μαν­λής που δή­λω­νε «εμπι­στο­σύ­νη στον Κυ­ριά­κο», τώρα δια­μη­νύ­ει ότι πρέ­πει «να αφε­θεί ο νι­κη­τής του 2019 να ολο­κλη­ρώ­σει την τε­τρα­ε­τία του δι­καιού­ται». Στον επερ­χό­με­νο ανα­σχη­μα­τι­σμό θα πά­ρου­με μια γεύση από τις διερ­γα­σί­ες και τους συ­σχε­τι­σμούς μέσα στη Δεξιά σχε­τι­κά με την επό­με­νη μέρα.

Στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ κλι­μα­κώ­νο­νται οι πιέ­σεις πάνω στον Αλ. Τσί­πρα για «να απο­δεί­ξει τα ηγε­τι­κά προ­σό­ντα του». Δη­λα­δή, να ξε­κα­θα­ρί­σει αν τε­λι­κά θα γεί­ρει απο­φα­σι­στι­κά προς την «κυ­βερ­νη­σι­μό­τη­τα» (ανα­βαθ­μί­ζο­ντας τις πο­λι­τι­κές και τα πρό­σω­πα της «Προ­ο­δευ­τι­κής Συμ­μα­χί­ας») ή αν θα επι­λέ­ξει να δια­τη­ρή­σει τα φύλλα συκής που είναι απα­ραί­τη­τα για να κυ­κλο­φο­ρεί ένα κομ­μα­τι­κό δυ­να­μι­κό ως τμήμα μιας κά­ποιας «ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς».

Οι επό­με­νες εκλο­γές θα γί­νουν με απλή ανα­λο­γι­κή. Η κα­τά­στα­ση του τρί­του κόμ­μα­τος μπο­ρεί να απο­δει­χθεί κρί­σι­μη για το σχη­μα­τι­σμό της επό­με­νης κυ­βέρ­νη­σης. Ίσως η κα­λύ­τε­ρη απει­κό­νι­ση της ση­με­ρι­νής πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας είναι η χα­ο­τι­κή κα­τά­στα­ση στο ΚΙΝΑΛ της Φώφης Γεν­νη­μα­τά. Με τον Αν­δρέα Λο­βέρ­δο να δη­λώ­νει έτοι­μος να γίνει «σε­ρί­φης» της Δε­ξιάς σαν τον Χρυ­σο­χο­ΐ­δη, και τον Γ. Πα­παν­δρέ­ου να κι­νεί­ται προς την «προ­ο­δευ­τι­κή» δια­κυ­βέρ­νη­ση μαζί με τον Τσί­πρα. Και ταυ­τό­χρο­να, ένα κύμα «τυ­χαί­ων» δη­μο­σιευ­μά­των να φέ­ρουν τον Π. Μό­ρα­λη (γόνο πα­ρα­δο­σια­κού πα­σο­κι­κού τζα­κιού, αλλά και δή­μαρ­χο υπό την αι­γί­δα του Β. Μα­ρι­νά­κη…) ως πρό­θυ­μο για να ηγη­θεί σε μια νέα προ­σπά­θεια της κε­ντρο­α­ρι­στε­ράς, που θα είναι ανοι­χτή για συ­γκυ­βέρ­νη­ση με τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ ή και για κυ­βέρ­νη­ση «Εθνι­κής Σω­τη­ρί­ας», αν τούτο κα­τα­στεί ανα­γκαίο…

Το 2021 θα είναι μια «συ­νέ­χεια» του 2020. Θα είναι μια χρο­νιά πα­ρα­τε­τα­μέ­νης πί­ε­σης της παν­δη­μί­ας, μια χρο­νιά βα­θέ­μα­τος της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης. Μια χρο­νιά όπου η «απε­λευ­θε­ρω­μέ­νη» απλη­στία των κα­πι­τα­λι­στών θα απει­λεί με κλι­μά­κω­ση των κοι­νω­νι­κών ανι­σο­τή­των, ενώ η κυ­βερ­νη­τι­κή δια­χεί­ρι­ση όλων των πα­ρα­πά­νω πα­ρα­γό­ντων θα απει­λεί όλο και πιο βά­ναυ­σα τις δη­μο­κρα­τι­κές ελευ­θε­ρί­ες. Όμως η «συ­νέ­χεια» μέσα σε ένα τέ­τοιο ζο­φε­ρό τοπίο, και πολύ πε­ρισ­σό­τε­ροι οι «κλι­μα­κώ­σεις» μέσα σε αυτό, ενέ­χουν ένα ση­μα­ντι­κό κίν­δυ­νο για τους από πάνω: το φαι­νό­με­νο του «ρι­μπά­ουντ», στην οι­κο­νο­μία μπο­ρεί εύ­κο­λα να απο­κλει­στεί από τις προ­βλέ­ψεις, αλλά δεν μπο­ρεί κα­θό­λου να απο­κλει­στεί στο πεδίο των κοι­νω­νι­κών και πο­λι­τι­κών αγώ­νων. Το τι θα κάνει η ορ­γα­νω­μέ­νη πο­λι­τι­κή Αρι­στε­ρά, το ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα και οι κοι­νω­νι­κές αντι­στά­σεις μέσα στο 2021, θα είναι ο κα­θο­ρι­στι­κός πα­ρά­γο­ντας για τις ανα­δια­τά­ξεις όλων των συ­σχε­τι­σμών δύ­να­μης, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξε­ων.

Σε αυτόν το «με­τα­βα­τι­κό» χρόνο που έρ­χε­ται, οφεί­λου­με να δρά­σου­με με όλες μας τις δυ­νά­μεις έχο­ντας επί­γνω­ση ότι οι αντί­πα­λοί μας είναι κατά πολύ λι­γό­τε­ρο ισχυ­ροί απ’ ό,τι κα­μώ­νο­νται ότι είναι…

 

Ανα­σχη­μα­τι­σμός-ανε­μο­γκά­στρι
Ο ανα­σχη­μα­τι­σμός της κυ­βέρ­νη­σης Μη­τσο­τά­κη απο­δεί­χτη­κε σκέτο ανε­μο­γκά­στρι.

Με την πα­ρα­μο­νή στην υπουρ­γι­κή κα­ρέ­κλα των Αδ. Γε­ωρ­γιά­δη, Κι­κί­λια, Κε­ρα­μέ­ως, Χρυ­σο­χο­ΐ­δη, Σταϊ­κού­ρα κ.ο.κ., ο Μη­τσο­τά­κης δη­λώ­νει ότι θα επι­χει­ρή­σει να αντι­με­τω­πί­σει τις με­γά­λες προ­κλή­σεις του 2021 με το σχήμα που απέ­τυ­χε πα­τα­γω­δώς μπρο­στά στις δο­κι­μα­σί­ες της παν­δη­μί­ας και της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης κατά το 2020.

Δεν πρό­κει­ται για αυ­το­πε­ποί­θη­ση και για στα­θε­ρό­τη­τα, αλλά για αδυ­να­μία να στη­ρί­ξουν πο­λι­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες διεύ­ρυν­σης. Δια­τη­ρώ­ντας ου­σια­στι­κά τον ίδιο κυ­βερ­νη­τι­κό σχη­μα­τι­σμό, ο Μη­τσο­τά­κης στέλ­νει το «μή­νυ­μα» ότι πρυ­τά­νευ­σε το κρι­τή­ριο της δια­τή­ρη­σης της κομ­μα­τι­κής συ­νο­χής της ΝΔ, σε μια πε­ρί­ο­δο που η κα­τα­φυ­γή στις κάλ­πες γί­νε­ται όλο και πιο πι­θα­νή.

Οι πο­λι­τι­κές «ει­δή­σεις» του ανα­σχη­μα­τι­σμού είναι ελά­χι­στες. Τη θέση του (κά­πο­τε δια­τε­λέ­σα­ντος Γραμ­μα­τέα της ΚΝΕ) Τ. Θε­ο­δω­ρι­κά­κου στο Υπ. Εσω­τε­ρι­κών, ανέ­λα­βε ο (κά­πο­τε δια­τε­λέ­σας συ­νο­δοι­πό­ρος του Μι­χα­λο­λιά­κου στη Νε­ο­λαία του Πα­πα­δό­που­λου) Μάκης Βο­ρί­δης. Η ανα­βάθ­μι­ση του Βο­ρί­δη είναι τμήμα της ενί­σχυ­σης της σα­μα­ρι­κής ακρο­δε­ξιάς στη νέα κυ­βερ­νη­τι­κή σύν­θε­ση –η Σοφία Βούλ­τε­ψη στο Υπ. Με­τα­νά­στευ­σης και Ασύ­λου (!), αλλά και ο Θ. Πλεύ­ρης ανα­πλη­ρω­τής κοι­νο­βου­λευ­τι­κός εκ­πρό­σω­πος… Ταυ­τό­χρο­να στο Υπ. Ερ­γα­σί­ας ο Γ. Βρού­τσης, της «λαϊ­κής Δε­ξιάς» που δεν χώ­νευε εύ­κο­λα την πο­λι­τι­κή ιδιω­τι­κο­ποί­η­σης του ασφα­λι­στι­κού, δίνει τη θέση του στον Βρυ­ξελ­λο-ανα­θρεμ­μέ­νο Κωστή Χα­τζη­δά­κη, που υπήρ­ξε πα­ρα­δο­σια­κά αγα­πη­μέ­νο παιδί των «αγο­ρών».

Οι πε­ρισ­σό­τε­ρες ει­δή­σεις αφο­ρούν αυτά που δεν έγι­ναν στον ανα­σχη­μα­τι­σμό. Δεν υπήρ­ξε καμιά ση­μα­ντι­κή «με­τα­γρα­φή», δεν ση­μειώ­θη­κε κα­νέ­να ση­μα­ντι­κό «άνοιγ­μα». Η ανα­βάθ­μι­ση 2-3 «πο­τα­μί­σιων» δίπλα στους άλ­λους γιά­πη­δες που πλαι­σιώ­νουν τον Μη­τσο­τά­κη, δεν έχει καμιά γε­νι­κό­τε­ρη ση­μα­σία. Για όσους πα­ρα­κο­λου­θούν τα εσω­τε­ρι­κά της «δε­ξιάς πο­λυ­κα­τοι­κί­ας», η ενί­σχυ­ση της σα­μα­ρι­κής ακρο­δε­ξιάς υπο­γραμ­μί­ζε­ται από την πε­ραι­τέ­ρω απο­δυ­νά­μω­ση της κα­ρα­μαν­λι­κής πτέ­ρυ­γας. Που έχασε τη θέση του Γ. Κου­μου­τσά­κου και δεν πήρε τί­πο­τα από τα υπε­σχη­μέ­να (Ρουσ­σό­που­λος, Καϊ­ρί­δης κ.ά.). Ο Μη­τσο­τά­κης θα χρεια­στεί σύ­ντο­μα τους κα­ρα­μαν­λι­κούς –όταν πχ φτά­σει η ώρα των απο­φά­σε­ων για τον ελ­λη­νο­τουρ­κι­κό «διά­λο­γο»– αλλά, για την ώρα, η πτέ­ρυ­γα αυτή ακόμα πλη­ρώ­νει τις «ομα­λές» σχέ­σεις που δια­τή­ρη­σε με τον Αλ. Τσί­πρα.

Έχου­με μπρο­στά μας μια κυ­βέρ­νη­ση που θα συ­νε­χί­σει την ίδια πο­λι­τι­κή, πα­τώ­ντας γκάζι για την επι­βο­λή των αντερ­γα­τι­κών νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων αντι­με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων (με φα­νε­ρή πλέον την έμ­φα­ση στο ασφα­λι­στι­κό). Αυτή η κυ­βέρ­νη­ση δεν θα πέσει σαν ώριμο φρού­το. Θα χρεια­στεί ορ­γα­νω­μέ­νη πάλη για να τη ρί­ξου­με. Και αυτό θα γί­νε­ται όλο και πιο κα­θα­ρό στις ημέ­ρες μετά τον ανα­σχη­μα­τι­σμό.

/rproject.gr

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.