Επιστροφή στη Δραχμή με Μνημόνιο #4 ή με χρεοκοπία;

Επιστροφή στη Δραχμή με Μνημόνιο #4 ή με χρεοκοπία;

Ας υποθέσουμε -εντελώς αντιγεγονικά- ότι την 31η Δεκεμβρίου 2015 ο κ. Πρωθυπουργός στο πρωτοχρονιάτικο διάγγελμά του προς τις Ελληνίδες και τους Έλληνες ανακοίνωνε-πέραν κάθε προσδοκίας και σίγουρα πραξικοπηματικά ή επαναστατικά (αυτό είναι ζήτημα οπτικής γωνίας)- ότι την επόμενη ημέρα, 1η του νέου χρόνου, η Ελλάδα θα εγκατέλειπε το πολυμερές ευρώ και θα το αντικαταστούσε με το δικό της εθνικό νόμισμα, τη Δραχμή με εγχάρακτη τη γλαύκα, το παραδοσιακό σύμβολο της ελληνικής σοφίας.

  • του Κώστα Λαμπρόπουλου | ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ - ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ | red line 

Τι θα συνέβαινε τότε στις νομισματικές δοσοληψίες της νέας και κατά τεκμήριο σοφής πια Ελλάδας με τους φραγκάτους κουτόφραγκους της ζώνης του ευρώ;

Η πρώτη επίπτωση είναι μάλλον εντελώς απροσδόκητη: το τμήμα του υφιστάμενου δημόσιου χρέους ύψους €328,3δις[i] το οποίο διακρατείται από δανειστές, φυσικά και νομικά πρόσωπα, με έδρα την Ελλάδα από εσωτερικό χρέος που ήταν προηγουμένως θα μετατρεπόταν αυτομάτως σε εξωτερικό καθότι είναι συναφθέν σε ένα υφιστάμενο ξένο νόμισμα, το ευρώ (που συνεχίζει να υπάρχει, έστω και προσωρινά αν και τραυματισμένο από το Grexit).

Συνεπώς, το “ταξικό” εργαλείο της πληθωριστικής απομείωσης της πραγματικής αξίας του εσωτερικού δημόσιου χρέους που κάπου στο μυαλό τους έχουν οι υποστηρικτές της επιστροφής σε εθνικό νόμισμα δεν «παίζει», δεν λειτουργεί. Κατ’ αρχήν και κατ’ αρχάς – τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα- η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να εξυπηρετεί τοκοχρεολυτικά σε ευρώ το απορρέον από το υφιστάμενο δημόσιο χρέος εσωτερικό χρέος της.

Η δεύτερη επίπτωση είναι εντελώς αναμενόμενη: η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη -καθότι η ίδια διέκοψε με τη νομισματική μετάλλαξη την αναχρηματοδοτική λειτουργία σε ευρώ όχι μόνο του δημόσιου χρέους αλλά και ολόκληρης της ελληνικής οικονομίας- να εξοφλήσει σε ευρώ τα τοκοχρεολύσια τουλάχιστον του επόμενου έτους, δηλαδή του 2016, μέχρις ότου να διευθετηθούν διαπραγματευτικά οι υφιστάμενες νομισματικές εκκρεμότητες μεταξύ της δραχμικής Ελλάδας και τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.

Ας εξετάσουμε αν η Ελλάδα ήταν σε θέση να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της αυτές.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2016 τα ευρώ που κυκλοφορούσαν στη χώρα ήταν -σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδας- €27,828 δις.

Σύμφωνα με τους ισολογισμούς τους στα ταμεία των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και της Τράπεζας της Ελλάδος[ii] βρίσκονταν €10,751 δις.

Επιπλέον, η Τράπεζα της Ελλάδας διακρατεί αποθέματα χρυσού τρέχουσας αξίας €4,656 δις.

Το σύνολο, λοιπόν, των ρευστών διαθεσίμων σε ευρώ που η κυβέρνηση μπορεί με απόλυτη βεβαιότητα να συγκεντρώσει ανέρχεται σε €15,407 δις.

Απέναντί της η κυβέρνηση έχει χρεολύσια που για το έτος 2016 ανέρχονται (περίπου) σε €31,0 δις[iii].

Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να εξοφλήσει πλήρως το χρέος της που λήγει εντός του 2016. Της λείπουν €15,593 δις χωρίς να υπολογίσουμε και τους τόκους που κατά προσέγγιση εκτιμώνται στα €5,5 δισ.

Συνεχίζοντας να κινούμαστε στο χώρο της επιστημονικής φαντασίας ας υποθέσουμε ότι με κάποιο μαγικό ή αστυνομικό τρόπο η κυβέρνηση επιτυγχάνει να συγκεντρώσει το ποσό των €21,093 δις. που της λείπει:

Α) από τα €18,041 δις. που κυκλοφορούν στην εσωτερική και μαύρη πια αγορά (εισπράξεις εκ των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο που εκτιμώνται[iv]περίπου σε €90,0+ δις.),

Β) ή/και από τα ευρώ που είναι κατατεθειμένα, νόμιμα ή/και παράνομα, σε τράπεζες του εξωτερικού ( περίπου €80,0 δις.),

Γ) ή/και μειώνοντας διοικητικά (άρα και παράνομα) στο μέτρο του αναγκαίου τις εξωτερικές πληρωμές της χώρας για αγαθά, υπηρεσίες και πρωτογενή εισοδήματα (που το 2015 ανέρχονταν αθροιστικά σε €58,213 δις. παράγοντας ένα πλεόνασμα €0,505 δις.).

Τελείωσαν τα βάσανα της κυβέρνησης για το 2016; Δυστυχώς όχι.

Η τρίτη επίπτωση αν και είναι επίσης εντελώς αναμενόμενη δεν έχει παρά μόνο οριακά επισημανθεί και αυτό μόνο από ελάχιστους: η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει δανείσει την Τράπεζα της Ελλάδος με € 113,977 δις. και η Τράπεζα της Ελλάδος έχει με τη σειρά της δανείσει τις τέσσερις συστημικές τράπεζες της χώρας με €38,599 δις.

Πως η κυβέρνηση θα εξοφλήσει αυτό το ποσό εντός του 2016 όταν έχει εν τω μεταξύ στραγγίξει κάθε ευρώ από την επίσημη οικονομία για να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις που απορρέουν από το δημόσιο χρέος;

Το συμπέρασμα που λογικά προκύπτει είναι ότι με τα υφιστάμενα νομισματικά, δημοσιονομικά και εξωτερικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας, η νομισματική μετάλλαξη επιφέρει αυτομάτως τη συνδυασμένη χρεοκοπία τόσο του κράτους όσο και του τραπεζικού συστήματος.

Για να αποφευχθεί αυτή η προοπτική, η όποια κυβέρνηση επιθυμεί να ακολουθήσει μια δραχμική προοπτική οφείλει πριν από τη νομισματική μετάλλαξη να:

Α) αποπληρώσει τουλάχιστον €10,0 δις. εκ του βραχυπρόθεσμου δημόσιου χρέους, δηλαδή να το μειώσει κατά το 1/3. Αυτό, στην καλύτερη περίπτωση μπορεί να επιτευχθεί με κόπους και θυσίες εντός μιας διετούς περιόδου (ισοδύναμο με διετή ετήσια μείωση κατά 9,4% των πληρωμών για εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών).

Β) εξομαλύνει -κι’ αυτό επιτυγχάνεται μόνο συναινετικά με τους δανειστές- το χρονοδιάγραμμα λήξης του δημόσιου χρέους προκειμένου να εξαλείψει την υφιστάμενη υπερσυγκέντρωση σε τίτλους βραχυπρόθεσμης διάρκειας. Επισημαίνεται ότι το 9,5% του συνολικού χρέους διάρκειας 44 ετών λήγει εντός των προσεχούς 12μήνου!!!. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει μια βραχυπρόθεσμη χρονική επικέντρωση τετραπλάσια του τυπικού ετήσιου μέσου όρου εξόφλησης του χρέους (€7,46 δις. το χρόνο)!!!.

Γ) συμφωνήσει έναν τρόπο διαχρονικού διακανονισμού των οφειλών του εγχώριου τραπεζικού συστήματος προς το Ευρωσύστημα.

Αν στα παραπάνω προσθέσουμε και τη θεσμική / νομοθετική / δημοκρατική διάστασηπροετοιμασίας της εξόδου (ενημέρωση, δημόσια συζήτηση, δημοψήφισμα, νομοθέτηση, κ.λπ.) αντιλαμβανόμαστε ότι η έξοδος από το ευρώ μάλλον είναι μια περίπλοκη διαδικασία η προετοιμασία και η διαπραγμάτευση της οποίας διαρκεί  τουλάχιστον δύο και πλέον χρόνια και βεβαίως μορφοποιείται καταληκτικά με μια διακρατική συμφωνία με τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης και την κορωνίδα τους, την ΕΚΤ. Ας ονομάσουμε τη συμφωνία αυτή (οιονεί)Μνημόνιο #4(καθότι περιλαμβάνει μόνο δημοσιονομικούς και νομισματικούς στόχους και όχι δημοσιονομικά μέσα και διαρθρωτικά μέτρα αλλά συνοδεύεται με την εφαρμογή πολιτικών δημοσιονομικής λιτότητας για την παραγωγή χρεολυτικών πρωτογενών πλεονασμάτων και επίτευξης συσχετισμένων συναλλαγματικών πλεονασμάτων στο ισοζύγιο πληρωμών, δηλαδή μείωσης εισαγωγών).

Τέλος, και για να μην υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία για το τι μας επιφυλάσσει το μετέπειτα δραχμικό μέλλον πρέπει να υπενθυμιστεί ότι οι πέραν του 2016 πληρωμές σε ευρώ θα προέρχονται όλο και περισσότερο από το τρέχον συναλλαγματικό πλεόνασμα του ισοζυγίου πληρωμών. Το πως θα παραχθεί αυτό το πλεόνασμα στο ισοζύγιο πληρωμών της Ελλάδας και μάλιστα σε μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, αυτό είναι ένα μυστήριο που η συνήθης επιστήμη αδυνατεί να επιλύσει. Ίσως, ο “μαρξισμός”, αν μάλιστα είναι και “επαναστατικός”, να μπορεί …

Τελικά, τι καταφέραμε;

Εν ολίγοις:θελήσαμε να επιστρέψουμε στη δραχμή για να απαλλαγούμε από τα μνημόνια και -πριν ακόμα την αδράξουμε με τα χέρια μας ζωντανή- φορτωθήκαμε ακόμα ένα μνημόνιο,το τέταρτο κατά σειρά, αποκλειστικά ελληνικής, όμως, έμπνευσης και ιδιοκτησίας το οποίο περιλαμβάνει επίσης, επιπλέον των προηγουμένων, και τον τομέα των διεθνών συναλλαγών της χώρας!

Η κατάληξη αυτή είναι αναπόφευκτη όσο:

Α) υπάρχει υπερβάλλουσα συγκέντρωση της αναχρηματοδότησης του δημόσιου χρέουςμε βραχυπρόθεσμους τίτλους, δηλαδή έντοκα γραμμάτια διάρκειας μέχρι ενός έτους,

Β) η λειτουργία του τραπεζικού συστήματος εξαρτάται από τις πράξεις αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ.

Αυτά είναι τα εργαλεία, τα μέσα, οι εκβιασμοί που οι δανειστές χρησιμοποιούν συνεχώς για να πειθαναγκάζουν την κάθε ελληνική κυβέρνηση να υποτάσσεται πλήρως στις επιθυμίες τους, υποδείξεις, εντολές τους. Δεν είναι η διπλόψυχη υπόσταση του κου Τσίπρα και των συνεργατών του υπεύθυνη για την μεταβαρουφάκειο αλλαγή πλεύσης της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και την επακόλουθη συνομολόγηση του Μνημονίου #3 αλλά η έμπρακτη και γι’ αυτό βαθμιαία συνειδητοποίηση εκ μέρους τους ότι η χρεοκοπία του κράτους, των τραπεζών και -κατ’ επέκταση- ολόκληρης της οικονομίας είναι εφικτή -κατά την κρίση του Dr. Schäuble- σε χρόνο dt για κάθε t> 2009.

Η μεγάλη απορία που εμφανίζεται μεγαλόπρεπα στο προσκήνιο μετά την πειθαναγκαστική μνημονιακή προσαρμογή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είναι η ακόλουθη: πως είναι δυνατόν οι υποστηρικτές της επιστροφής στη δραχμή να μην έχουν ακόμα αντιληφθεί -δηλαδή μετά την άνευ όρων παράδοση του ΣΥΡΙΖΑ ως κινήματος, κόμματος και συγκυβέρνησης- ότι διαδικαστικά η επιστροφή σ’ αυτή διέρχεταιδιαζευκτικά μέσω:

Α) είτε της συναινετικής συμφωνίας με τους δανειστές (οιονεί Μνημόνιο #4),

ή

Β) της ολοκληρωτικής χρεοκοπίας;

Ίσως ορισμένοι από όσους απολαμβάνουν ακόμη (για κάποιο δυσνόητο για τους υπολοίπους λόγο)να κοιτάνε τον καθρέφτη τους και να βλέπουν “επαναστάτες” ισχυριστούν ότι η χρεοκοπία στον καπιταλισμό είναι το αναγκαίο στάδιο προς το σοσιαλισμό και -συνεπώς- δεν τους «χαλάει» καθόλου η χρεοκοπία.

Θα ήθελα να υπενθυμίσω στα αξιαγάπητα κατά τα άλλα αυτά πρόσωπα ότι ο καθρέφτης της μικρής Αλίκης είχε δύο όψεις.Ποια είναι, λοιπόν, η άλλη όψη της χρεοκοπίας;

Προφανώς, είναι ο τόσο μισητός τους ιμπεριαλισμός, εν προκειμένω ευρωπαϊκός.

Πως θα αντιδρούσε ο μισητός ευρωπαϊκός ιμπεριαλισμός σε μια ελληνική χρεοκοπία;

Με αυτό που έχει κατ’ επανάληψη κάνει όχι μόνο σε ανάλογες περιπτώσεις σ’ ολόκληρο τον κόσμο αλλά και στην ίδια την Ελλάδα κατά το παρελθόν: κατ’ ελάχιστο, θα συστήσει μια (πολυμερή και μικτή) Επιτροπή Ελέγχου των Χρηματικών Ροών της Χώρας και Ανάκτησης Διεθνών Περιουσιακών Στοιχείων η οποία:

Α) θα κατάσχει περιουσιακά στοιχεία ελληνικής ιδιοκτησίας στο εξωτερικό (τελικά, τα περίφημα €80,0 δις που είναι κατατεθειμένα, νόμιμα ή/και παράνομα, σε τράπεζες του εξωτερικού, δηλαδή πρακτικά στα κράτη των δανειστών[v], είναι πιθανότερο να καταλήξουν στην τσέπη του Dr. Schäuble παρά στο χρηματοκιβώτιο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους του Υπουργείου Οικονομικών).

Β) θα παρακρατεί ένα ποσοστό επί των συναλλαγματικών εισπράξεων της χώρας έναντι των οφειλών της Ελλάδας και των τόκων τους.

Όσο για το ποιο είναι το -τυπικό- μέγιστο της αντίδρασης του ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού, αυτό σκιαγραφήθηκε στο Redlineστο αμέσως προηγούμενο χρονικά άρθρο μουΜονομερής διαγραφή του χρέους: η επόμενη μέρα[vi]στις 22-08-2016.

 

 

Σημειώσεις:

[i]Στις 30.06.2016.

[ii] Τράπεζα της Ελλάδας: €0,964 δις, AlphaBank: €1,730 δις, EurobankErgasias: €2,205 δις, Εθνική Τράπεζα: €2,208 δις, Τράπεζα Πειραιώς €3,644 δις,

[iii]Λήξεις χρέους Κεντρικής Διοίκησης στις 30/6/2016

Πηγή:

http://www.pdma.gr/index.php/en/public-debt-strategy/public-debt/maturity-profile-en

[iv]http://newpost.gr/tag/%CE%BB%CE%B7%CE%BE%CE%B9%CF%80%CF%81%CF%8C%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%BC%CE%B5%CF%82%20%CE%BF%CF%86%CE%B5%CE%B9%CE%BB%CE%AD%CF%82

[v] Εάν κάποιος πιστεύει ότι η μικρή και ουδέτερη Ελβετία θα αντισταθεί στην πίεση της ΕΚΤ να της μεταφέρει (εξυπακούεται ανωνύμως) υπόλοιπα τραπεζικών λογαριασμών ελληνικής ιδιοκτησίας αν ποτέ αυτή εκδηλωθεί μάλλον δεν έχει συλλάβει πλήρως το νόημα του «μισητού» ιμπεριαλισμού …

[vi]http://redlineagrinio.gr/publications/kostaslampropoulos/19257-monomeris-diagrafi-xreous-epomeni-mera-kosta-lampropoulou