Βολιβία: Από το περσινό πραξικόπημα στις εκλογές του Οκτώβρη

Βολιβία: Από το περσινό πραξικόπημα στις εκλογές του Οκτώβρη

  • |

Στις 18 Οκτώβρη αναμένεται να γίνουν οι εκλογές στη Βολιβία. Θα πρόκειται για μια εκλογική μάχη στην οποία θα «μετρηθούν» σε επίπεδο κάλπης οι συσχετισμοί που διαμορφώθηκαν σε έναν κύκλο σκληρής αντιπαράθεσης τον τελευταίο ένα χρόνο.

Η πτώση του Έβο

Έναν χρόνο πριν, οι κα­ταγ­γε­λί­ες για εκλο­γι­κές πα­ρα­τυ­πί­ες στην νίκη του Έβο Μο­ρά­λες βρή­καν «πά­τη­μα» στη συσ­σω­ρευ­μέ­νη δυ­σα­ρέ­σκεια τμή­μα­τος του πλη­θυ­σμού ενά­ντια στη δια­κυ­βέρ­νη­ση MAS και προ­κά­λε­σαν μα­ζι­κές δια­δη­λώ­σεις που αμ­φι­σβη­τού­σαν την επα­νε­κλο­γή του. Σε αυτές τις δια­δη­λώ­σεις, έκανε τη δυ­να­μι­κή της εμ­φά­νι­ση η (πολύ καλά ορ­γα­νω­μέ­νη στη Βο­λι­βία) ακρο­δε­ξιά, διε­ξά­γο­ντας στους δρό­μους ένα βίαιο «αντι­κομ­μου­νι­στι­κό» και «αντι-ιθα­γε­νι­κό» πο­γκρόμ, στη διάρ­κεια του οποί­ου έλαμ­ψε το άστρο του δια­βό­η­του «μάτσο Κα­μά­τσο». Έπει­τα τη σκυ­τά­λη πήραν η αστυ­νο­μία και ο στρα­τός: η πρώτη προ­σχω­ρώ­ντας μα­ζι­κά στην ακρο­δε­ξιά «ανταρ­σία» και ο δεύ­τε­ρος «ζη­τώ­ντας» από τον Μο­ρά­λες να πα­ραι­τη­θεί. 

Πάνος Πέτρου

Το πρα­ξι­κό­πη­μα ολο­κλη­ρώ­θη­κε με τη συ­γκρό­τη­ση της κυ­βέρ­νη­σης Άνιεζ, μιας συμ­μο­ρί­ας φα­να­τι­κών ρα­τσι­στών. Ακο­λού­θη­σαν οι εβδο­μά­δες της ηρω­ι­κής αντί­στα­σης στο πρα­ξι­κό­πη­μα, όταν το βο­λι­βια­νό κί­νη­μα «θυ­μή­θη­κε» τις συ­γκλο­νι­στι­κές μα­χη­τι­κές του πα­ρα­δό­σεις από την άγρια πε­ρί­ο­δο 2002-05.

Αυτή η απο­φα­σι­στι­κή σύ­γκρου­ση έληξε με έναν εύ­θρα­στο και αμ­φι­λε­γό­με­νο συμ­βι­βα­σμό. Η μα­ζι­κή μα­χη­τι­κή κι­νη­το­ποί­η­ση μπλό­κα­ρε τα σχέ­δια των πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών να ολο­κλη­ρώ­σουν τη νίκη τους εξο­λο­θρεύ­ο­ντας το MAS και τους υπο­χρέ­ω­σε σε ανα­δί­πλω­ση και  διά­λο­γο μαζί του. Στο ίδιο το MAS, υπήρ­ξε δι­σταγ­μός για συ­νέ­χεια/κλι­μά­κω­ση της σύ­γκρου­σης, οπότε απο­δέ­χθη­κε τη λύση του δια­λό­γου. Οι δυ­νά­μεις κα­τα­στο­λής απο­σύρ­θη­καν από τους δρό­μους, οι δια­δη­λώ­σεις στα­μά­τη­σαν, η πρα­ξι­κο­πη­μα­τι­κή κυ­βέρ­νη­ση Άνιεζ ανα­γνω­ρί­στη­κε ως «με­τα­βα­τι­κή» και έγινε δεκτή η επέ­κτα­ση της θη­τεί­ας της ως τον Μάη, όταν και ορί­στη­καν οι εκλο­γές (παρά την αρ­χι­κή της υπό­σχε­ση ότι ανέ­λα­βε μόνο για να ορ­γα­νώ­σει την «άμεση διε­ξα­γω­γή νέων εκλο­γών»).

Στο δρόμο για τις κάλ­πες

Στο διά­στη­μα που ακο­λού­θη­σε, η «με­τα­βα­τι­κή» Άνιεζ αξιο­ποί­η­σε τον έλεγ­χο του κρά­τους για να επι­βά­λει τε­τε­λε­σμέ­να: αλ­λα­γές διοι­κή­σε­ων στο κρά­τος και στις ένο­πλες δυ­νά­μεις, δια­σφά­λι­ση ατι­μω­ρη­σί­ας στους κα­τα­σταλ­τι­κούς μη­χα­νι­σμούς, βή­μα­τα αντι­στρο­φής της εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής Μο­ρά­λες, «δου­λειές» με επι­χει­ρη­μα­τί­ες κ.ο.κ.

Εν τω με­τα­ξύ, στο MAS εκ­δη­λώ­θη­κε μια αντι­πα­ρά­θε­ση γύρω από τις κομ­μα­τι­κές υπο­ψη­φιό­τη­τες στην κάλπη. Η από­φα­ση των κοι­νω­νι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων βάσης ήταν ένα ιθα­γε­νι­κό δί­δυ­μο: ο Ντα­βίντ Τσο­κε­χουάν­κα ως πρό­ε­δρος (πρώην υπ. Εξω­τε­ρι­κών και γ.γ. της ALBA, με πα­ρελ­θόν στα κι­νή­μα­τα) και ο Αντρό­νι­κο Ρο­ντρί­γκεζ ως αντι­πρό­ε­δρος (νεαρό στέ­λε­χος των «κο­κα­λέ­ρος» που έπαι­ξε πρω­τα­γω­νι­στι­κό ρόλο στην αντί­στα­ση στο πρα­ξι­κό­πη­μα και έκανε λόγο για «ανά­γκη αυ­το­κρι­τι­κής» στο MAS). Αυτή η από­φα­ση ανα­τρά­πη­κε από την εξό­ρι­στη ηγε­σία στο Μπου­έ­νος Άιρες, με τον Μο­ρά­λες να προ­τεί­νει ως αντι­πρό­ε­δρο τον Τσο­κε­χουάν­κα, επι­φυ­λάσ­σο­ντας τη θέση του προ­έ­δρου στον Λουίς Αλ­μπέρ­το Άρτσε Κα­τα­κό­ρα (σπου­δαγ­μέ­νος στο εξω­τε­ρι­κό, υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών από το 2006 και γνω­στός ως εκ­πρό­σω­πος της «πραγ­μα­τι­στι­κής» πτέ­ρυ­γας του MAS). Η επι­λο­γή Κα­τα­κό­ρα επι­κρί­θη­κε από τις ορ­γα­νώ­σεις βάσης, αλλά η επι­βο­λή της από τον Μο­ρά­λες έγινε δεκτή «στο όνομα της ενό­τη­τας».

Η παν­δη­μία ως ευ­και­ρία

Το ξέ­σπα­σμα της παν­δη­μί­ας την άνοι­ξη οδή­γη­σε στην συ­ναι­νε­τι­κή από­φα­ση για ανα­βο­λή των εκλο­γών. Το ελεγ­χό­με­νο από την πλειο­ψη­φία του MAS κοι­νο­βού­λιο ζή­τη­σε αυτές να γί­νουν «μέσα στους επό­με­νους 3 μήνες». Η Άνιεζ αγνό­η­σε αυτήν την από­φα­ση, ορί­ζο­ντας τις εκλο­γές για το Σε­πτέμ­βρη. Στη διάρ­κεια του κα­λο­και­ριού, πάνω σε μια «πρό­βλε­ψη» για κο­ρύ­φω­ση της διά­δο­σης του ιού, οι εκλο­γές με­τα­φέρ­θη­καν και πάλι για τις 20 Οκτώ­βρη. Η κα­χυ­πο­ψία απέ­να­ντι στην Άνιεζ είναι απο­λύ­τως δι­καιο­λο­γη­μέ­νη. Η επι­βο­λή lockdown υπήρ­ξε δρα­κό­ντεια (έξο­δος από το σπίτι μια φορά τη βδο­μά­δα) και συ­νο­δεύ­τη­κε από μια ποι­νι­κο­ποί­η­ση της «πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης» που θε­ω­ρή­θη­κε στο­χο­ποί­η­ση κάθε αντι­κυ­βερ­νη­τι­κής φωνής. Η προ­ώ­θη­ση διώ­ξε­ων ενα­ντί­ον του Μο­ρά­λες και στε­λε­χών του MAS, καθώς και η δια­χεί­ρι­ση των κρα­τι­κών πόρων για τις συ­νέ­πειες του lockdown δη­μιούρ­γη­σαν στην Άνιεζ τον πει­ρα­σμό να πα­ρα­τεί­νει διαρ­κώς τη θη­τεία της και να ανα­βά­λει την εκλο­γι­κή ανα­μέ­τρη­ση -κα­θώς το MAS, παρά την κρίση του, πα­ρα­μέ­νει το πιο μα­ζι­κό κι ορ­γα­νω­μέ­νο κόμμα στη Βο­λι­βία. Η Διε­θνής Αμνη­στία και το Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο Αν­θρω­πί­νων Δι­καιω­μά­των έχουν κάνει μια σειρά κα­ταγ­γε­λιών για τα «πο­λι­τι­κά κί­νη­τρα» των δι­κα­στι­κών διώ­ξε­ων κατά στε­λε­χών του MAS.

Επι­πλέ­ον, η κυ­βέρ­νη­ση Άνιεζ δεν χάνει χρόνο όσο πα­ρα­τεί­νε­ται η θη­τεία της. Στα τέλη του κα­λο­και­ριού, ανα­κοι­νώ­θη­κε η στρο­φή της Βο­λι­βί­ας σε πο­λι­τι­κή «πο­λέ­μου κατά των ναρ­κω­τι­κών» («Βο­λι­βία Ελεύ­θε­ρη από Ναρ­κω­τι­κά»), που στρέ­φε­ται στην οι­κο­νο­μι­κή εξό­ντω­ση ή και την ανοι­χτή κα­τα­στο­λή των «κο­κα­λέ­ρος» καλ­λιερ­γη­τών, που κα­τη­γο­ρού­νται συλ­λή­βδην ως «ναρ­κο-τρο­μο­κρά­τες». Εγκα­τα­λεί­πε­ται βίαια η πο­λι­τι­κή Μο­ρά­λες («Κοι­νο­τι­κός Έλεγ­χος της Κόκας») η οποία έδινε έμ­φα­ση στη στή­ρι­ξη και τον απο­φα­σι­στι­κό ρόλο των κοι­νο­τή­των, την εν­θάρ­ρυν­ση της αβλα­βούς καλ­λιέρ­γειας και χρή­σης της κόκας, την απο­σύν­δε­ση με το διε­θνές εμπό­ριο, που είχε χαι­ρε­τι­στεί στο πα­ρελ­θόν ως «βέλ­τι­στη πρα­κτι­κή» από διε­θνείς θε­σμι­κούς φο­ρείς και ΜΜΕ.

Μια νέα σύ­γκρου­ση

Είναι όλοι αυτοί οι λόγοι, που πυ­ρο­δό­τη­σαν μια νέα αντι­πα­ρά­θε­ση στο δρόμο στη διάρ­κεια του Αυ­γού­στου. Η ανα­κοί­νω­ση της νέας ανα­βο­λής των εκλο­γών (η Άνιεζ θα συ­μπλη­ρώ­σει «αι­σί­ως» έναν χρόνο θη­τεί­ας αντί για λίγες εβδο­μά­δες) πυ­ρο­δό­τη­σε με­γά­λες δια­δη­λώ­σεις που συ­νο­δεύ­τη­καν από απο­κλει­σμούς με­γά­λων δρό­μων. Με τη συμ­με­το­χή ιθα­γε­νι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων και της ερ­γα­τι­κής συ­νο­μο­σπον­δί­ας COB, δε­κά­δες δρό­μοι απο­κλεί­στη­καν για 2 εβδο­μά­δες. Αξί­ζει να ανα­φερ­θεί ότι στην κι­νη­το­ποί­η­ση «ενο­ποι­ή­θη­καν» ιθα­γε­νι­κές ορ­γα­νώ­σεις που πρό­σκει­νται στο MAS μαζί με άλλες που είναι επι­κρι­τι­κές απέ­να­ντί του, ενώ και η COB που έπαι­ξε κε­ντρι­κό ρόλο στο κά­λε­σμα κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων έχει πάρει ανοι­χτά απο­στά­σεις από τον Μο­ρά­λες τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Αξί­ζει επί­σης να ση­μειω­θεί ότι πλάι στο αί­τη­μα για μη-ανα­βο­λή των εκλο­γών, εμ­φα­νί­στη­κε και το αί­τη­μα για άμεση πα­ραί­τη­ση της Άνιεζ.

Η κυ­βέρ­νη­ση φο­βή­θη­κε τη με­τω­πι­κή σύ­γκρου­ση και δεν ει­σά­κου­σε τις φωνές των «σκλη­ρών» για κα­τα­στο­λή των δια­δη­λώ­σε­ων, αλλά σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις ανέ­λα­βαν πρω­το­βου­λία οι ακρο­δε­ξιές συμ­μο­ρί­ες, με απο­τέ­λε­σμα συ­γκρού­σεις σε κά­ποια μπλό­κα. Η από­φα­ση του Εκλο­γι­κού Δι­κα­στη­ρί­ου για διε­ξα­γω­γή των εκλο­γών στις 18 Οκτώ­βρη οδή­γη­σε σε άδοξο τερ­μα­τι­σμό των κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων. Άλλοι εκτί­μη­σαν ότι ητ­τή­θη­κε η προ­σπά­θεια μετά την ορι­στι­κή γνω­μο­δό­τη­ση, ενώ άλλοι ικα­νο­ποι­ή­θη­καν από τη δέ­σμευ­ση ότι «είναι ορι­στι­κό ότι τότε θα γί­νουν όντως». Είχε με­σο­λα­βή­σει βέ­βαια και η έκ­κλη­ση Μο­ρά­λες για τερ­μα­τι­σμό των κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων, επι­κα­λού­με­νος το φά­ντα­σμα «προ­βο­κά­τσιας που θα μας σύρει σε νέο κύκλο βίας» και ζη­τώ­ντας όλη η ενέρ­γεια να κα­τευ­θυν­θεί στην επί­τευ­ξη «εκλο­γι­κής πλειο­ψη­φί­ας».

Η Άνιεζ δεν έχασε άλλη μια ευ­και­ρία να επι­τε­θεί. Απο­δί­δει -πα­ντε­λώς αστή­ρι­κτα- στα μπλό­κα την έλ­λει­ψη ανα­πνευ­στή­ρων σε κά­ποια νο­σο­κο­μεία και απει­λεί να πα­ρα­πέμ­ψει στη Χάγη στε­λέ­χη των κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων (και τον Μο­ρά­λες) για… «εγκλή­μα­τα κατά της αν­θρω­πό­τη­τας»!

Στην τε­λι­κή ευ­θεία

Σε όλες τις δη­μο­σκο­πή­σεις, ο Άρτσε Κα­τα­κό­ρα προη­γεί­ται, με τον Κάρ­λος Μέσα (ο ητ­τη­μέ­νος του πε­ρα­σμέ­νου Οκτώ­βρη, που κά­λε­σε στις δια­δη­λώ­σεις αλλά δια­φο­ρο­ποι­ή­θη­κε -δια­κρι­τι­κά- από τις αγριό­τη­τες κατά τη διάρ­κεια του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος και θε­ω­ρεί­ται η «με­τριο­πα­θής κε­ντρο­δε­ξιά») στη δεύ­τε­ρη θέση. Η Άνιεζ αντα­γω­νι­ζό­ταν τον Κα­μά­τσο για την τρίτη θέση και την «εξαρ­γύ­ρω­ση» του ρόλου που έπαι­ξε ο κα­θέ­νας (η μεν στο κρά­τος και ο δε στο δρόμο) κατά τη διάρ­κεια του «αντι-ιθα­γε­νι­κού αγώνα». Άλλοι υπο­ψή­φιοι (ο «κε­ντρώ­ος» Κι­ρό­γα, ο ευαγ­γε­λι­στής δε­ξιός Τσι Χιουν Τσουνγκ) συ­γκε­ντρώ­νουν μικρά πο­σο­στά, αλλά συμ­βά­λουν στον κα­τα­κερ­μα­τι­σμό των αντι­πά­λων του MAS.

Ο στό­χος του MAS είναι η δια­τή­ρη­ση της πλειο­ψη­φί­ας στη Βουλή και η νίκη στις προ­ε­δρι­κές από τον πρώτο γύρο (πάνω από 40% και του­λά­χι­στον 10 μο­νά­δες δια­φο­ρά από τον δεύ­τε­ρο). Το γε­γο­νός ότι αυτό το σε­νά­ριο συ­γκέ­ντρω­νε πι­θα­νό­τη­τες (λόγω του κα­τα­κερ­μα­τι­σμού της Δε­ξιάς) οδή­γη­σε την Άνιεζ να απο­συρ­θεί τε­λι­κά από την κούρ­σα στην τε­λι­κή ευ­θεία, ζη­τώ­ντας «ενο­ποί­η­ση της αντι-MAS ψήφου», αλλά χωρίς να διευ­κρι­νί­σει αν πρι­μο­δο­τεί τον Μέσα (για να ψα­λι­δί­σει τη δια­φο­ρά από τον Άρτσε) ή τον Κα­μάρ­γκο (για να ανα­δει­χθεί αυτός βα­σι­κός αντί­πα­λος του Άρτσε σε πι­θα­νό δεύ­τε­ρο γύρο). Όλα τα σε­νά­ρια για τις 18 Οκτώ­βρη είναι ανοι­χτά, χωρίς να απο­κλεί­ε­ται η ίδια η εκλο­γι­κή μάχη να απο­τε­λέ­σει το πρε­λού­διο μιας νέας απο­φα­σι­στι­κής σύ­γκρου­σης (αμ­φι­σβή­τη­ση του απο­τε­λέ­σμα­τος, κι­νη­το­ποί­η­ση στο δρόμο ή των κρα­τι­κών μη­χα­νι­σμών κ.ο.κ.)…

/rproject.gr

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.