Μαύρα σύννεφα πάνω από την πρωτιά του Λούλα στη Βραζιλία

Μαύρα σύννεφα πάνω από την πρωτιά του Λούλα στη Βραζιλία

  • |

Το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία επεφύλασσε μια σχετική παγωμάρα, καθώς διέψευσε τις προβλέψεις και ανοίγει πλέον όλα τα ενδεχόμενα (εκλογικά και εξωκοινοβουλευτικά) στην προσπάθεια του Μπολσονάρο να παραμείνει στην εξουσία.

Πάνος Πέτρου

Η πό­λω­ση με­τα­ξύ Λού­λα-Μπολ­σο­νά­ρο επι­κρά­τη­σε συ­ντρι­πτι­κά στην εκλο­γι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά της βρα­ζι­λιά­νι­κης κοι­νω­νί­ας, πιέ­ζο­ντας ασφυ­κτι­κά διά­φο­ρες από­πει­ρες «τρί­του δρό­μου» (4,16% για την υπο­ψή­φια της κε­ντρο­δε­ξιάς, Σιμόν Τε­μπέτ και 3,04% για τον κε­ντρο­α­ρι­στε­ρό Τσίρο Γκό­μεζ). Και οι δύο βα­σι­κοί διεκ­δι­κη­τές της προ­ε­δρί­ας συ­γκέ­ντρω­σαν αριθ­μό ψήφων που συ­νή­θως δίνει τη νίκη στο… δεύ­τε­ρο γύρο. Δε­κά­δες εκα­τομ­μύ­ρια Βρα­ζι­λιά­νοι συμ­με­ρί­ζο­νταν την προ­ε­κλο­γι­κή πε­ρι­γρα­φή του Βρα­ζι­λιά­νου μαρ­ξι­στή Μαρ­σέ­λο Μπα­ντά­ρο Μάτος: «οι πιο ση­μα­ντι­κές εκλο­γές της ζωής μας».

Ο Λούλα δι­καί­ω­σε όσους προ­έ­βλε­παν ότι «θα προ­κα­λέ­σει τσου­νά­μι». Συ­γκέ­ντρω­σε 57.225.683 ψή­φους -ένα απο­τέ­λε­σμα που ξε­περ­νά συ­ντρι­πτι­κά τις επι­δό­σεις των υπο­ψη­φί­ων του PT τα τε­λευ­ταία 14 χρό­νια (σε πρώτο και δεύ­τε­ρο γύρο) και συ­γκρί­νε­ται μόνο με το σκορ του… ίδιου του Λούλα στο δεύ­τε­ρο γύρο (!) το 2006. Με αυτή την εντυ­πω­σια­κή κι­νη­το­ποί­η­ση, φλέρ­τα­ρε με τη νίκη από τον πρώτο γύρο, αγ­γί­ζο­ντας το 48,43%.

Όμως ο Μπολ­σο­νά­ρο δι­καί­ω­σε όσους επέ­με­ναν ότι «δεν έχει ητ­τη­θεί ακόμα, δεν είναι πο­λι­τι­κό πτώμα που μένει να ταφεί». Και μά­λι­στα με τρόπο που μάλ­λον ούτε αυτοί οι πιο «ψυλ­λια­σμέ­νοι» δεν φα­ντά­ζο­νταν. Ο «Μεσ­σί­ας» της ακρο­δε­ξιάς βγήκε δίχως γρα­τζου­νιά (και λίγο ενι­σχυ­μέ­νος!) από την τα­ρα­χώ­δη θη­τεία του, συ­γκε­ντρώ­νο­ντας 51.070.935 ψή­φους (από 49.277.010 στον πρώτο γύρο του 2018), που με­τα­φρά­ζο­νται σε 43,2%.

Ο Λούλα δια­τη­ρεί το προ­βά­δι­σμα για το δεύ­τε­ρο γύρο, αλλά μετά το σκορ του πρώ­του γύρου, κα­νείς δεν βάζει το χέρι του στη φωτιά. Με όρους τζό­γου, το ματς έχει «ξε­κλει­δώ­σει» και πλέον επι­τρέ­πο­νται πο­ντα­ρί­σμα­τα. Όπως έλεγε ένας άλλος Βρα­ζι­λιά­νος σχο­λια­στής, για την πε­ρί­πτω­ση να χρεια­στεί δεύ­τε­ρος γύρος, «ξε­κι­νά ο πιο μα­κρύς μήνας της ζωής μας».

Ακόμα και στην πε­ρί­πτω­ση τε­λι­κής νίκης του Λούλα, το απο­τέ­λε­σμα του πρώ­του γύρου απο­τε­λεί τε­ρά­στιο πο­λι­τι­κό γε­γο­νός. Ο Βα­λέ­ριο Αρ­κά­ρι έγρα­φε λίγο πριν τις κάλ­πες: «Το κλει­δί είναι αν η ήττα του Μπολ­σο­νά­ρο θα είναι συ­ντρι­πτι­κή ή όχι. Υπάρ­χει δια­φο­ρά ανά­με­σα στις εκλο­γι­κές ήττες και τις πο­λι­τι­κές ήττες. Οι εκλο­γι­κές ήττες είναι πε­ρι­στα­σια­κές, εφή­με­ρες και προ­σω­ρι­νές. Οι πο­λι­τι­κές ήττες είναι σκλη­ρές, σο­βα­ρές και δυ­νη­τι­κά μη-αντι­στρέ­ψι­μες». Όλοι γνώ­ρι­ζαν ότι ακόμα και σε ήττα του Μπολ­σο­νά­ρο, «ο μπολ­σο­να­ρι­σμός δεν θα πάψει να υπάρ­χει ως η δεύ­τε­ρη με­γα­λύ­τε­ρη πο­λι­τι­κή δύ­να­μη της χώρας». Αλλά αυτή η δύ­να­μη απο­δει­κνύ­ε­ται συ­μπα­γής, αν­θε­κτι­κή, με ευ­ρεία κοι­νω­νι­κά ερεί­σμα­τα. Ο μπολ­σο­να­ρι­σμός δεν υπέ­στη «πο­λι­τι­κή ήττα».

Αλλά αυτό δεν αφορά μόνο τις με­σο­πρό­θε­σμες προ­ο­πτι­κές, αλλά -κυ­ριο­λε­κτι­κά- την «επό­με­νη μέρα» στη Βρα­ζι­λία. Είναι γνω­στή από καιρό και έχου­με γρά­ψει εξα­ντλη­τι­κά για την πρό­θε­ση του Μπολ­σο­νά­ρο να αμ­φι­σβη­τή­σει το απο­τέ­λε­σμα σε πε­ρί­πτω­ση ήττας του και να επι­χει­ρή­σει να πα­ρα­μεί­νει στην εξου­σία -με πρα­ξι­κό­πη­μα που μπο­ρεί να μην είναι τόσο «βε­λού­δι­νο» ή «κοι­νο­βου­λευ­τι­κό». (βλ. Η Βρα­ζι­λία με­τα­ξύ κάλ­πης, δια­δη­λώ­σε­ων και απει­λών πρα­ξι­κο­πή­μα­τος)

Πη­γαί­νο­ντας στην κάλπη, για πρώτη φορά άνοι­ξε πα­ρά­θυ­ρο δυ­νη­τι­κού απε­γκλω­βι­σμού του από το αφή­γη­μα της βε­βαιό­τη­τας για «κλεμ­μέ­νη νίκη»: «Αν οι εκλο­γές είναι κα­θα­ρές, κα­νέ­να πρό­βλη­μα. Ας κερ­δί­σει ο κα­λύ­τε­ρος». Αλλά το γε­γο­νός ότι θα υπάρ­ξει δεύ­τε­ρος γύρος, όπως και η από­στα­ση που κα­τα­γρά­φη­κε με­τα­ξύ των δύο υπο­ψη­φί­ων κάνει πιο ισχυ­ρό τον πει­ρα­σμό να το επι­χει­ρή­σει.

Ο στό­χος της εκλο­γι­κής ήττας του Μπολ­σο­νά­ρο πα­ρα­μέ­νει ο άμε­σος και επι­τα­κτι­κός. Αν ο Μπολ­σο­νά­ρο επι­κρα­τή­σει και απέ­να­ντι στον «από μη­χα­νής Λούλα», και αφού έχει με­σο­λα­βή­σει ήδη μια (πολύ τα­ρα­χώ­δης και δύ­σκο­λη) κυ­βερ­νη­τι­κή θη­τεία, το ηθικό των αν­θρώ­πων μας μπο­ρεί να υπο­στεί ένα με­γά­λο πλήγ­μα -αφή­νο­ντας προς στιγ­μήν στην άκρη το τι θα ση­μαί­νει και έμπρα­κτα η πα­ρα­μο­νή του νε­ο­φα­σί­στα στην κυ­βερ­νη­τι­κή εξου­σία για άλλα 4 χρό­νια.

Ταυ­τό­χρο­να, ανα­βαθ­μί­ζε­ται ο στό­χος της ευ­ρύ­τε­ρης πάλης ενά­ντια στον μπολ­σο­να­ρι­σμό και πέρα από τη μέρα της κάλ­πης, ακρι­βώς γιατί αυτά τα κα­θή­κο­ντα μπο­ρεί να έρ­θουν δρα­μα­τι­κά στο προ­σκή­νιο ανε­ξαρ­τή­τως εκλο­γι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος.

Στην «γε­νι­κή πρόβα» των δρό­μων στις 7 Σε­πτέμ­βρη, ο Μπολ­σο­νά­ρο έκανε μια επί­δει­ξη δύ­να­μης που του επέ­τρε­ψε να χτί­σει κι άλλο τον μύθο της («κλεμ­μέ­νης») νίκης του: «Πώς γί­νε­ται να έχουν νι­κή­σει τε­λι­κά αυτοί που δεν μπο­ρούν να κι­νη­το­ποι­ή­σουν τέ­τοια πλήθη στους δρό­μους;». Ασφα­λώς οι προ­ε­κλο­γι­κές ομι­λί­ες του Λούλα συ­γκέ­ντρω­ναν με­γά­λα πλήθη -αλλά η από­πει­ρα ευ­ρύ­τε­ρης «κι­νη­μα­τι­κής απά­ντη­σης» στις απει­λές πρα­ξι­κο­πή­μα­τος το Σε­πτέμ­βρη προ­σέλ­κυ­σε κυ­ρί­ως τις (ευ­ρεί­ες) πρω­το­πο­ρί­ες και άνοι­ξε μια εν­δο-αρι­στε­ρή συ­ζή­τη­ση για την «αδυ­να­μία μα­ζι­κών κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων» (με την έν­νοια της κλί­μα­κας που μπο­ρεί να απαι­τή­σουν οι και­ροί). Δεν είναι εδώ ο χώρος και ο χρό­νος για την πα­ρου­σί­α­ση αυτού του (κατά τα άλλα πολύ εν­δια­φέ­ρο­ντος και ευ­ρύ­τε­ρης αξίας) προ­βλη­μα­τι­σμού. Το ζή­τη­μα είναι η προ­σπά­θεια να ξε­πε­ρα­στούν τα (υπο­κει­με­νι­κά και αντι­κει­με­νι­κά) εμπό­δια που έχουν εντο­πί­σει οι συ­ντρό­φισ­σες και οι σύ­ντρο­φοί μας.

Με όρους εκλο­γι­κής τα­κτι­κής, το απο­τέ­λε­σμα «κα­τα­λή­γει» και τον διά­λο­γο στο PSOL. Ο γρά­φων ανή­κει σε όσους έδει­χναν «επι­φυ­λα­κτι­κή κα­τα­νό­η­ση» στην επι­λο­γή απο­φυ­γής της αυ­τό­νο­μης κα­θό­δου. [βλ. Ο Μπολ­σο­νά­ρο, ο Λούλα και η αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή Αρι­στε­ρά] Οφεί­λου­με να ση­μειώ­σου­με ότι απο­δεί­χθη­καν βά­σι­μες οι δύο βα­σι­κές εκτι­μή­σεις όσων επέ­με­ναν σε αυτό. Αφε­νός, ότι «ο Μπολ­σο­νά­ρο δεν έχει ητ­τη­θεί» και ότι το πο­λω­μέ­νο τοπίο δεν επι­τρέ­πει καν να αξιο­ποι­η­θεί η «πο­λυ­τέ­λεια» του δεύ­τε­ρου γύρου. Αφε­τέ­ρου, ότι η επι­λο­γή να στα­θεί κα­νείς έξω από το «τσου­νά­μι που θα προ­κα­λέ­σει ο Λούλα στις ερ­γα­το­γει­το­νιές» θα είχε ποινή την εξα­φά­νι­ση. Τα τρία ψη­φο­δέλ­τια άλλων δυ­νά­με­ων της (ζω­η­ρής και σχε­τι­κά ρι­ζω­μέ­νης) ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς που επέ­λε­ξαν αυτό το δρόμο, χρειά­ζε­ται να αθροι­στούν (!) για να φτά­σουν το… 0,1%.

Αλλά ο ρόλος των δυ­νά­με­ων της αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής Αρι­στε­ράς θα είναι ανα­ντι­κα­τά­στα­τος στον εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κό αγώνα -που δι­στά­ζει να στη­ρί­ξει η ηγε­σία του PT όλο το προη­γού­με­νο διά­στη­μα. Όπως κα­τα­λή­γει προ­ε­κλο­γι­κό άρθρο του Αρ­κά­ρι:

«Σε αυτές τις συν­θή­κες [έμπρα­κτης άρ­νη­σης του απο­τε­λέ­σμα­τος] η μα­ζι­κή κι­νη­το­ποί­η­ση θα είναι ανα­ντι­κα­τά­στα­της ση­μα­σί­ας. Τε­λι­κά, αυτή θα είναι ο απο­φα­σι­στι­κός πα­ρά­γο­ντας… Ο ρόλος της Αρι­στε­ράς σε αυτό το τρο­με­ρό αλλά προ­βλε­πό­με­νο σε­νά­ριο θα είναι ζω­τι­κός. Μα­κά­ρι να ήταν εφι­κτή μια νίκη στον πρώτο γύρο και μια [κυ­βερ­νη­τι­κή] με­τά­βα­ση χωρίς τρο­μα­κτι­κές ανα­τα­ρά­ξεις. Αλλά δεν είναι. Χρεια­ζό­μα­στε σχέ­διο Α, και σχέ­διο Β, και -κα­λού κα­κού- ακόμα και σχέ­διο Γ. Ας ετοι­μα­ζό­μα­στε για το χει­ρό­τε­ρο σε­νά­ριο. Δεν μπο­ρού­με να αφή­σου­με να γλι­στρή­σει μέσα από τα χέρια μας η νίκη στην κάλπη. Πολ­λοί άν­θρω­ποι υπέ­φε­ραν πολλά για να γίνει εφι­κτή».

//rproject.gr

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.