Προσυμφωνία PSOE και Unidas Podemos: Γεμάτη ασάφειες, παραλείψεις και… επικίνδυνες συγκεκριμενοποιήσεις

Προσυμφωνία PSOE και Unidas Podemos: Γεμάτη ασάφειες, παραλείψεις και… επικίνδυνες συγκεκριμενοποιήσεις

Στις 10 Νοέμβρη πραγματοποιήθηκαν εκ νέου εκλογές στο Ισπανικό Κράτος. Αν και το κόμμα των Σοσιαλιστών βγήκε πρώτο σε ψήφους, για άλλη μια φορά δεν κατορθώνει να συγκεντρώσει την απαραίτητη πλειοψηφία προκειμένου να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Η κυβέρνηση συνεργασίας μοιάζει μονόδρομος για το ισπανικό σύστημα, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο νέων εκλογών.

Χάιμε Παστόρ

Λίγες μέρες μετά τα αποτελέσματα των εκλογών, ο Πέδρο Σάντσες (ηγέτης του PSOE) και ο Πάμπλο Ιγλέσιας ανακοίνωσαν τη συμφωνία τους για συγκυβέρνηση. Η πλειοψηφία του προοδευτικού κόσμου στην Ισπανία και την Ευρώπη δείχνει ανακουφισμένη από αυτή την εξέλιξη. Στο άρθρο που ακολουθεί, ο πολιτικός επιστήμονας Χάιμε Παστόρ, εκδότης του περιοδικού Viento Sur και ιστορικό στέλεχος της ισπανικής οργάνωσης της αριστεράς Anticapitalistas, επισημαίνει τους κινδύνους μιας τέτοιας συνεργασίας. Η συμβολή είναι πολύτιμη ενόψει των επικίνδυνων σταυροδρομιών, στα οποία θα βρεθεί η ισπανική αριστερά το επόμενο διάστημα. Τη μετάφραση έκανε η Κατερίνα Σεργίδου.

Εχθές την Τρίτη [στις 12 Νο­έμ­βρη] το με­ση­μέ­ρι, πλη­ρο­φο­ρη­θή­κα­με την ανα­πά­ντε­χη εί­δη­ση μιας προ-συμ­φω­νί­ας ανά­με­σα στον Πέδρο Σάν­τσες και τον Πά­μπλο Ιγκλέ­σιας για τον  σχη­μα­τι­σμό κυ­βέρ­νη­σης συ­νερ­γα­σί­ας με στόχο την τε­τρα­ε­τή θη­τεία. Μετά από μισό χρόνο δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων και νέων εκλο­γών στις οποί­ες τόσο το κόμμα των Σο­σια­λι­στών όσο και ο σχη­μα­τι­σμός Unidas Podemos υπέ­στη­σαν απώ­λεια ψήφων και βου­λευ­τι­κών εδρών, ήταν λο­γι­κό αυτή η συμ­φω­νία εξ­πρές να προ­κα­λέ­σει μια γε­νι­κευ­μέ­νη έκ­πλη­ξη, ιδιαί­τε­ρα μετά τη δεξιά στρο­φή που έκανε ο ηγέ­της των Σο­σια­λι­στών κατά τη διάρ­κεια της προ­ε­κλο­γι­κής κα­μπά­νιας.

Μία από τις ανα­γνώ­σεις στην οποία αυτή η συμ­φω­νία μας υπο­χρε­ώ­νει να στα­θού­με, είναι μια κα­θα­ρή δή­λω­ση προ­θέ­σε­ων γε­μά­τη γε­νι­κο­λο­γί­ες και ασά­φειες όλως τυ­χαί­ως για κε­ντρι­κά πο­λι­τι­κά ζη­τή­μα­τα για τα οποία  η νέα κυ­βέρ­νη­ση θα πρέ­πει να ανα­πτύ­ξει τις θέ­σεις της.

Το πρώτο ζή­τη­μα σχε­τί­ζε­ται με την Κα­τα­λο­νία, που στο κεί­με­νο συμ­φω­νί­ας ανα­πτύσ­σε­ται στο ση­μείο 9: «Να εγ­γυ­η­θεί τη συμ­βί­ω­ση στην Κα­τα­λο­νία: Η κυ­βέρ­νη­ση της Ισπα­νί­ας θα έχει ως προ­τε­ραιό­τη­τα την εγ­γύ­η­ση της συ­νύ­παρ­ξης στην Κα­τα­λο­νία και την επι­στρο­φή της πο­λι­τι­κής ζωής στην κα­νο­νι­κό­τη­τα. Με αυτό τον στόχο ο διά­λο­γος θα γίνει με όρους κα­νο­νι­κό­τη­τας, ανα­ζη­τώ­ντας τρό­πους  κα­τα­νό­η­σης και συμ­φω­νιών, πάντα μέσα στο πλαί­σιο που ορί­ζει το Σύ­νταγ­μα.  Επί­σης θα εν­δυ­να­μω­θεί το κρά­τος των Αυ­το­νο­μιών για να εξα­σφα­λι­στεί η  κα­τάλ­λη­λη από­δο­ση των δι­καιω­μά­των και των υπη­ρε­σιών, που βρί­σκο­νται εντός των δικών τους δι­καιο­δο­σιών. Εγ­γυώ­μα­στε την ισό­τη­τα για όλους τους Iσπα­νούς».

Όπως γί­νε­ται φα­νε­ρό σε αυτή την πα­ρά­γρα­φο, προ­ϋ­πο­τί­θε­ται η θέση όχι μόνο των σο­σια­λι­στών, αλλά επί­σης και του κόμ­μα­τος της δε­ξιάς και του κόμ­μα­τος των Πο­λι­τών (Ciudadanos) που  βρί­σκε­ται σε απο­σύν­θε­ση: ότι το κα­τα­λα­νι­κό ζή­τη­μα απο­τε­λεί μια σύ­γκρου­ση ανά­με­σα σε Κα­τα­λα­νούς και όχι ανά­με­σα στην πλειο­ψη­φία των Κα­τα­λα­νών και το ισπα­νι­κό κρά­τος. Προ­τεί­νε­ται μά­λι­στα να ανα­ζη­τη­θούν τρό­ποι κα­τα­νό­η­σης και κοι­νοί τόποι πάντα μέσα στο πλαί­σιο που ορί­ζει το Σύ­νταγ­μα», στην οποία πρό­τα­ση προ­στί­θε­ται η τε­λευ­ταία «φρα­σού­λα» ότι εγ­γυό­μα­στε την ισό­τη­τα ανά­με­σα σε όλους τους Ισπα­νούς. Πρό­κει­ται για ψευ­δές επι­χεί­ρη­μα, με στόχο την άρ­νη­ση της εθνι­κής και πο­λι­τι­σμι­κής δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τας που υπάρ­χει μέσα στο ισπα­νι­κό κρά­τος. Καμία κου­βέ­ντα για πο­λύ-εθνι­κό­τη­τα, ούτε για βού­λη­ση να παύ­σει η ποι­νι­κο­ποί­η­ση ή για τις κα­τα­σταλ­τι­κές συ­νέ­πειες που είχε και συ­νε­χί­ζει αυτή να έχει.

To άλλο ζή­τη­μα, που μέσα στην ασά­φειά του απο­σα­φη­νί­ζε­ται, βρί­σκε­ται στο ση­μείο 10, όπου, αν και μιλά για «φο­ρο­λο­γι­κή δι­καιο­σύ­νη» (πώς;), απο­δέ­χε­ται την πει­θαρ­χία στους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης με τον ευ­φη­μι­σμό ενός «ισορ­ρο­πη­μέ­νου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού». «Η αξιο­λό­γη­ση και ο έλεγ­χος των δη­μό­σιων εξό­δων είναι κρί­σι­μος για τη βιω­σι­μό­τη­τα ενός κρά­τους πρό­νοιας, συ­μπα­γούς και αν­θε­κτι­κού».

Συ­νο­ψί­ζο­ντας, γί­νο­νται εμ­μέ­σως απο­δε­κτοί οι νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ροι πε­ριο­ρι­σμοί λι­τό­τη­τας, χωρίς καμία ανα­φο­ρά στην κα­τάρ­γη­ση του άρ­θρου 135 του Συ­ντάγ­μα­τος, του οποί­ου η με­ταρ­ρύθ­μι­ση το Σε­πτέμ­βρη του 2011 θε­σμο­θέ­τη­σε  την υπα­κοή στη χρε­ο­κρα­τία.

Είναι αλή­θεια ότι σε άλλα ση­μεία γί­νε­ται λόγος για «πάλη ενά­ντια στην ερ­γα­σια­κή ανα­σφά­λεια» (χωρίς όμως την ακύ­ρω­ση των δύο τε­λευ­ταί­ων ερ­γα­τι­κών με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων του κόμ­μα­τος των σο­σια­λι­στών και της δε­ξιάς), τη «θω­ρά­κι­ση των συ­ντά­ξε­ων», τη «στέγη ως δι­καί­ω­μα και όχι μόνο ως εμπό­ρευ­μα» (πώς;) τον  «αγώνα ενά­ντια στην κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή» (αν και στο ση­μείο 1 γί­νε­ται λόγος για ενί­σχυ­ση της ανά­πτυ­ξης), το «δι­καί­ω­μα σε έναν αξιο­πρε­πή θά­να­το», την «Ισπα­νία ως χώρα μνή­μης και αξιο­πρέ­πειας» για «φε­μι­νι­στι­κές  πο­λι­τι­κές» ή «τη στή­ρι­ξη μιας Ισπα­νί­ας που ερη­μώ­νει», όμως, όπως μπο­ρεί να γίνει κα­τα­νοη­τό, όλα αυτά λέ­γο­νται χωρίς καμία συ­γκε­κρι­με­νο­ποί­η­ση και με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κές πα­ρα­λεί­ψεις, όπως είναι η απου­σία ανα­φο­ράς στην αλ­λα­γή των με­τα­να­στευ­τι­κών πο­λι­τι­κών θα­νά­του στη Με­σό­γειο, το κλεί­σι­μο των κέ­ντρων κρά­τη­σης ή η ακύ­ρω­ση του νό­μου-«φί­μω­τρο», πα­λιού και νέου, σε αντί­θε­ση με τα ση­μεία 9 και 10 που ήδη ανα­φέρ­θη­καν και που κα­θι­στούν τον σκλη­ρό πυ­ρή­να της πο­λι­τι­κής που το PSOE θέλει να συ­νε­χί­σει, για να δια­σφα­λί­σει την ηγε­μο­νία του στην πι­θα­νή νέα κυ­βέρ­νη­ση.

Κάτι που μένει να φανεί, αφού πρέ­πει πρώτα να εξα­σφα­λι­στούν οι απα­ραί­τη­τες ψήφοι για τη δια­δι­κα­σία ψήφου εμπι­στο­σύ­νης του­λά­χι­στον σε έναν δεύ­τε­ρο γύρο, με απλή πλειο­ψη­φία.

Μετά τα απο­τε­λέ­σμα­τα που αντι­στοι­χούν σε συ­γκε­κρι­μέ­νους αριθ­μούς κοι­νο­βου­λευ­τι­κών εδρών, τα βλέμ­μα­τα στρέ­φο­νται τώρα στην Εσκέρ­ρα Ρε­που­μπλι­κά­να [Σ.τ.Μ: σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κή κα­τα­λα­νι­κή δύ­να­μη υπέρ της ανε­ξαρ­τη­σί­ας], η οποία το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα επέ­δει­ξε δια­θε­σι­μό­τη­τα για διά­λο­γο με το PSOE, αν και μέχρι στιγ­μής χωρίς επι­τυ­χία. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, ούτε η συ­νέ­χι­ση μιας κα­τα­σταλ­τι­κής πο­λι­τι­κής, ούτε οι επι­κεί­με­νες νέες εκλο­γές στην Κα­τα­λο­νία την Άνοι­ξη, αφή­νουν πολλά πε­ρι­θώ­ρια για μα­νού­βρες στην ηγε­σία της Εσκέρ­ρα Ρε­που­μπλι­κά­να, ιδιαί­τε­ρα όταν αυτή βρί­σκε­ται σε ανοι­χτό αντα­γω­νι­σμό με το Junts Pel Si [Σ.τ.Μ: το κόμμα του Πουι­τζ­ντε­μόντ, δεξιά υπέρ της αυ­το­νο­μί­ας]  και την CUP [ρι­ζο­σπα­στι­κός αρι­στε­ρός σχη­μα­τι­σμός συ­νε­λευ­σια­κής δομής], τα οποία είναι δια­τε­θει­μέ­να να ψη­φί­σουν ΟΧΙ στη δια­δι­κα­σία ψήφου εμπι­στο­σύ­νη.

Η αντί­δρα­ση λοι­πόν της Εσκέρ­ρα Ρε­που­μπλι­κά­να απέ­να­ντι σε αυτή την προ-συμ­φω­νία ήταν η απαί­τη­ση στη­σί­μα­τος ένα τρα­πε­ζιού δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων και ενός  δια­λό­γου ανά­με­σα σε ίσους σε κρα­τι­κό επί­πε­δο, στο οποίο θα μπο­ρού­σαν να συ­ζη­τη­θούν όλα, όπως για πα­ρά­δειγ­μα, η ανα­γνώ­ρι­ση ότι το κα­τα­λα­νι­κό ζή­τη­μα είναι μία πο­λι­τι­κή σύ­γκρου­ση και ότι πρέ­πει να λυθεί πο­λι­τι­κά και όχι δι­κα­στι­κά και επί­σης να γίνει συ­ζή­τη­ση γύρω από το δι­καί­ω­μα της αυ­το­διά­θε­σης. Πρό­κει­ται για ζη­τή­μα­τα που υπερ­βαί­νουν τα καλά λόγια και που δύ­σκο­λα θα απο­δε­χτεί ο Πέδρο Σάν­τσες, πα­ρό­λο που δεν απο­κλεί­ε­ται να δούμε κά­ποια απο­κλι­μά­κω­ση του ζη­τή­μα­τος τις επό­με­νες εβδο­μά­δες. Το βα­σι­κό του επι­χεί­ρη­μα πά­ντως, πι­θα­νό­τα­τα θα είναι η κρι­τι­κή στην Εσκέρ­ρα Ρε­που­μπλι­κά­να για το τι θα ση­μαί­νει να ψη­φί­σει αρ­νη­τι­κά στη δια­δι­κα­σία ψήφου εμπι­στο­σύ­νης, μαζί με το VOX, το δεξιό κόμμα (PP) και το κόμμα των Πο­λι­τών. Με αυτό θα επι­χει­ρή­σει να  πε­τύ­χει τε­λι­κά την αποχή της.

Όσον αφορά το PP, που απο­τε­λεί την άλλη εναλ­λα­κτι­κή συμ­μα­χία για την οποία πιέ­ζουν οι με­γά­λες οι­κο­νο­μι­κές δυ­νά­μεις και το βαθύ κρά­τος, δεν μας εκ­πλήσ­σει η ορ­γι­σμέ­νη αντί­δρα­σή του απέ­να­ντι σε αυτή τη συμ­φω­νία. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, παρά τις δια­κη­ρύ­ξεις του αρ­χη­γού τους ο οποί­ος απορ­ρί­πτει οποια­δή­πο­τε δυ­να­τό­τη­τα συμ­φω­νί­ας, πε­ρι­μέ­νουν το κά­λε­σμα του Σάν­τσες, ώστε να θέ­σουν τους όρους τους για μία πι­θα­νή αποχή, για λό­γους αντί­λη­ψης της έν­νοιας του κρά­τους,  ούτως ώστε να απο­φευ­χθεί μία νέα εκλο­γι­κή δια­δι­κα­σία. Όσον αφορά το ακρο­δε­ξιό κόμμα VOX, δεν χρειά­ζε­ται να πούμε πολλά για την αντί­δρα­σή του. Καλεί σε πό­λε­μο ενά­ντια στη συμ­μα­χία του PSOE με τον κο­μου­νι­σμό και τον μπο­λι­βα­ρια­νι­σμό.

Σε αντί­θε­ση, στις γραμ­μές του κό­σμου της αρι­στε­ράς είναι λο­γι­κό να επι­κρα­τεί ένα αί­σθη­μα ανα­κού­φι­σης, ρε­α­λι­σμού και με­τριο­πα­θούς ελ­πί­δας για αλ­λα­γή, πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο ως φρένο στην απει­λή που απο­τε­λεί η άνο­δος του VOX, αλλά και το εν­δε­χό­με­νο μιας συμ­φω­νί­ας με το PP. Παρ’ όλα αυτά συ­νε­χί­ζου­με να πι­στεύ­ου­με ότι ούτε η φύση του PSOE ως του πρώ­του κα­θε­στω­τι­κού κόμ­μα­τος, αλλά ούτε και οι χει­ρό­τε­ροι συ­σχε­τι­σμοί δυ­νά­με­ων που έχουν αυτή τη στιγ­μή οι Unidas Podemos μετά τα εκλο­γι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα, μας επι­τρέ­πουν να σκε­φτού­με ότι σε πε­ρί­πτω­ση που σχη­μα­τι­στεί κυ­βέρ­νη­ση (θα είναι εφι­κτή η συμ­βί­ω­ση ανά­με­σα στον Πά­μπλο Ιγλέ­σιας ως αντι­προ­έ­δρου, με την Νά­ντια Καλ­βί­νο, την εκλε­κτή της ΕΕ, επί­σης για την αντι­προ­ε­δρία;), θα υπάρ­ξει ση­μα­ντι­κή αλ­λα­γή στις δύο προ­κλή­σεις με τις οποί­ες βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πο το κα­θε­στώς: τη δη­μο­κρα­τι­κή λύση της σύ­γκρου­σης κα­τα­λα­νι­κού-ισπα­νι­κού και την ανυ­πα­κοή στις προ­στα­γές της νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης λι­τό­τη­τας.

Θα επι­μεί­νου­με λοι­πόν στις πι­θα­νές συ­γκε­κρι­με­νο­ποι­ή­σεις αυτής της προ-συμ­φω­νί­ας, που θα δο­θούν τις επό­με­νες εβδο­μά­δες, επι­μέ­νο­ντάς από τη μεριά μας στους κιν­δύ­νους που δια­τρέ­χει η εί­σο­δος μιας μειο­ψη­φί­ας στην κυ­βέρ­νη­ση, των Unidas Podemos, που βρί­σκε­ται υπο­τε­λής σε έναν ανα­πτυσ­σό­με­νο υπερ-αρ­χη­γι­σμό και με μια κομ­μα­τι­κή δομή απο­δυ­να­μω­μέ­νη, που δεν θα μπο­ρέ­σει να απο­τε­λέ­σει αντί­βα­ρο στον σε εξέ­λι­ξη με­τα­σχη­μα­τι­σμό και που, πολύ φο­βά­μαι, θα είναι δύ­σκο­λα ανα­στρέ­ψι­μος.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, θα πρέ­πει να θυ­μό­μα­στε ότι είναι ένα πράγ­μα να σχη­μα­τί­ζεις κυ­βέρ­νη­ση και άλλο να κυ­βερ­νάς στο πλαί­σιο συ­σχε­τι­σμών δυ­νά­με­ων που δια­μορ­φώ­νο­νται στη Βουλή και στη Γε­ρου­σία και πάνω από όλα μέσα στους συ­στη­μι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς εντός των οποί­ων θα εξε­λι­χθεί η κοι­νο­βου­λευ­τι­κή πε­ρί­ο­δος. Το κα­θή­κον μας είναι να μην πα­ρα­μεί­νου­με θε­α­τές τις επό­με­νες εβδο­μά­δες και μήνες απέ­να­ντι σε όσα συμ­βαί­νουν στην Κα­τα­λο­νία, μέσω του  κι­νή­μα­τος «Δη­μο­κρα­τι­κό Τσου­νά­μι». Να ξα­να-το­πο­θε­τή­σου­με τη σύ­γκρου­ση στο κέ­ντρο, στους αγώ­νες στο δρόμο, στους χώ­ρους ερ­γα­σί­ας, για να διεκ­δι­κή­σου­με μια στρο­φή προς τα αρι­στε­ρά, με ρι­ζι­κό εκ­δη­μο­κρα­τι­σμό μέσα από την κι­νη­το­ποί­η­ση, την αυ­το-ορ­γά­νω­ση, τη λαϊκή χει­ρα­φέ­τη­ση, απέ­να­ντι σε ένα κα­θε­στώς που βρί­σκε­ται σε μό­νι­μη κρίση.

rproject.gr/