Το ρήγμα στη Λατινική Αμερική παραμένει ενεργό

Το ρήγμα στη Λατινική Αμερική παραμένει ενεργό

  • |

Επώδυνος κι επισφαλής συμβιβασμός στη Βολιβία, συνεχίζεται η μάχη στη Χιλή, εξέγερση και στην Κολομβία

Βο­λι­βία: Επώ­δυ­νος (κι επι­σφα­λής) συμ­βι­βα­σμός
Η «με­τα­βα­τι­κή κυ­βέρ­νη­ση» των πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών συμ­φώ­νη­σε με το Κί­νη­μα για το Σο­σια­λι­σμό (MAS) στη διε­ξα­γω­γή νέων εκλο­γών, όπου δεν θα έχει δι­καί­ω­μα συμ­με­το­χής ο Μο­ρά­λες, αλλά ούτε και ο (αντι­πρό­ε­δρός του) Λι­νέ­ρα. Μετά την αρ­χι­κή σύγ­χυ­ση για το αν το MAS ακο­λου­θεί δια­φο­ρε­τι­κή τα­κτι­κή από το εξό­ρι­στο ηγε­τι­κό δί­δυ­μο, σε συ­νε­ντεύ­ξεις τους και οι δύο απο­σα­φή­νι­σαν ότι απο­δέ­χο­νται να μην είναι εκ νέου υπο­ψή­φιοι.

Πάνος Πέτρου

Πρό­κει­ται για μια πολύ επι­σφα­λή «συμ­φω­νία». Ζη­τή­μα­τα όπως η τύχη του Μο­ρά­λες (και το αν θα διω­χθεί με βα­ρύ­τα­τες κα­τη­γο­ρί­ες από τους πρα­ξι­κο­πη­μα­τί­ες, όπως ζη­τούν στε­λέ­χη της πρα­ξι­κο­πη­μα­τι­κής κυ­βέρ­νη­σης), των κυ­νη­γη­μέ­νων στε­λε­χών και αγω­νι­στών του MAS, ή ακόμα και η ίδια η δυ­να­τό­τη­τα του MAS να δρα ελεύ­θε­ρα, ανε­μπό­δι­στα και νό­μι­μα, δεν είναι κα­θό­λου αυ­το­νό­η­τα και εγ­γυ­η­μέ­να.

Μία μέρα μετά τη συμ­φω­νία με το MAS, ακο­λού­θη­σε η δια­πραγ­μά­τευ­ση με τις κοι­νω­νι­κές ορ­γα­νώ­σεις. Οι ισχυ­ρό­τε­ρες από αυτές συμ­φώ­νη­σαν στην από­συρ­ση των οδο­φραγ­μά­των, με αντάλ­λαγ­μα την από­συρ­ση του στρα­τού από τους δρό­μους, απε­λευ­θε­ρώ­σεις συλ­λη­φθέ­ντων, εγ­γυ­ή­σεις για την ασφά­λεια κοι­νω­νι­κών αγω­νι­στών και απο­ζη­μιώ­σεις στις οι­κο­γέ­νειες των θυ­μά­των. Αγω­νι­στές πε­ρι­γρά­φουν αυτό που συμ­βαί­νει ως «στα­δια­κή εκε­χει­ρία». Το «στα­δια­κή» αφορά και τα δύο στρα­τό­πε­δα. Κά­ποιες συλ­λο­γι­κό­τη­τες επι­μέ­νουν στη συ­νέ­χι­ση των κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων (είτε γιατί δεν έχουν καμία εμπι­στο­σύ­νη στους πρα­ξι­κο­πη­μα­τί­ες, είτε γιατί έχουν ως αδια­πραγ­μά­τευ­το αί­τη­μα την επι­στρο­φή του Έβο), ενώ άλλες δη­λώ­νουν «έτοι­μες να ξα­ναρ­χί­σει η κι­νη­το­ποί­η­ση αν χρεια­στεί». Αφορά όμως και τη «με­τα­βα­τι­κή κυ­βέρ­νη­ση» των πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών, η οποία είναι εξαι­ρε­τι­κά αμ­φί­βο­λο αν θα απο­δει­χθεί πρό­θυ­μη να υλο­ποι­ή­σει τις υπο­σχέ­σεις, ει­δι­κά αν –με τον τερ­μα­τι­σμό των κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων– αι­σθαν­θεί ισχυ­ρή να ξα­να­πε­ρά­σει στην επί­θε­ση.

Τόσο η ηγε­σία του MAS όσο και οι ηγε­σί­ες των κοι­νω­νι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων απο­δεί­χθη­καν πρό­θυ­μες να ανα­ζη­τή­σουν μια «ομαλή» διέ­ξο­δο από τη σύ­γκρου­ση. Η απο­δο­χή του τε­τε­λε­σμέ­νου της ανα­τρο­πής Μο­ρά­λες έχει δύο όψεις. Η πρώτη αφορά τον αντί­πα­λο, που δεν θα δε­χό­ταν ποτέ επι­στρο­φή του Μο­ρά­λες στην προ­ε­δρία και είναι υπο­χώ­ρη­ση του MAS απέ­να­ντι στους πρα­ξι­κο­πη­μα­τί­ες. Η δεύ­τε­ρη όμως (που οφεί­λει να απα­σχο­λή­σει στους απο­λο­γι­σμούς) είναι ότι το αί­τη­μα για απο­κα­τά­στα­ση του Μο­ρά­λες λει­τούρ­γη­σε δι­χα­στι­κά και μέσα στις κοι­νω­νι­κές ορ­γα­νώ­σεις. Καθώς εξε­λισ­σό­ταν η αντί­στα­ση, οι πιο συ­γκε­κρι­μέ­νες επι­τό­πιες ανα­φο­ρές από αρι­στε­ρούς αγω­νι­στές έδει­χναν μια πιο σύν­θε­τη ει­κό­να όσον αφορά τη διά­θε­ση με­ταλ­λω­ρύ­χων, κά­ποιων ιθα­γε­νι­κών ενώ­σε­ων κ.ο.κ. να ρι­χτούν σε απο­φα­σι­στι­κή μάχη «για τον Έβο».

Η μα­χη­τι­κή διά­θε­ση στο Ελ Άλτο και στην Κο­τσα­μπά­μπα ήταν συ­γκλο­νι­στι­κή, όπως έβγαι­νε από το σύν­θη­μα «Μέσα κά­θαρ­μα, δεν ξε­χνά­με τον Οκτώ­βρη» (την πο­λύ­νε­κρη αλλά νι­κη­φό­ρα εξέ­γερ­ση του Οκτώ­βρη του 2003). Αλλά την ίδια ώρα, οι πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­γρα­φές συ­νέ­κλι­ναν στη δια­τύ­πω­ση «δεν είναι όπως τον Οκτώ­βρη» – όταν υπήρ­ξε συ­γκλο­νι­στι­κή ενό­τη­τα και μα­χη­τι­κή διά­θε­ση όλων των κοι­νω­νι­κών κι­νη­μά­των.

Η κυ­βερ­νη­τι­κή 14ε­τία είχε προ­κα­λέ­σει ζημιά στις σχέ­σεις του MAS με τα κοι­νω­νι­κά κι­νή­μα­τα. Και ορ­γα­νω­τι­κά (με δια­μά­χες με­τα­ξύ «ευ­νοη­μέ­νων» και «απο­κλει­σμέ­νων» ορ­γα­νώ­σε­ων ή στο εσω­τε­ρι­κό της κάθε ορ­γά­νω­σης για τον έλεγ­χό της) και πο­λι­τι­κά (με ισχυ­ρές δυ­νά­μεις, όπως η ερ­γα­τι­κή συ­νο­μο­σπον­δία COB ή οι ιθα­γε­νι­κές πο­λι­το­φυ­λα­κές των Πόν­τσος Ρόχος, να απο­στα­σιο­ποιού­νται από την κυ­βέρ­νη­ση Μο­ρά­λες).

Υπήρ­χε διέ­ξο­δος. Η εκ­δή­λω­ση του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος ενερ­γο­ποί­η­σε δυ­νά­μεις που ξε­περ­νού­σαν τον σκλη­ρό πυ­ρή­να των οπα­δών του Μο­ρά­λες. Η προ­σβο­λή της ιθα­γε­νι­κής ση­μαί­ας και ο ρα­τσι­σμός των πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών κα­τέ­βα­σε στους δρό­μους τις ιθα­γε­νι­κές ορ­γα­νώ­σεις που υπε­ρα­σπί­ζο­νταν τους εαυ­τούς τους, η COB απεί­λη­σε με γε­νι­κή πο­λι­τι­κή απερ­γία. Ο στό­χος της ανα­τρο­πής των πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών με αι­τή­μα­τα εν­δυ­νά­μω­σης των «από κάτω» είχε δυ­να­τό­τη­τες να ενώ­σει και να κι­νη­το­ποι­ή­σει (το αντι­πρα­ξι­κο­πη­μα­τι­κό «πρό­γραμ­μα» των συ­νε­λεύ­σε­ων του Ελ Άλτο ήταν εν­δει­κτι­κό).

Δυ­στυ­χώς, μαζί με την ανα­γνώ­ρι­ση της ανα­τρο­πής του Μο­ρά­λες, οι πο­λι­τι­κές και κοι­νω­νι­κές ηγε­σί­ες απο­δεί­χτη­καν πρό­θυ­μες να ανα­γνω­ρί­σουν και την κυ­βέρ­νη­ση των πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών, συ­νο­μι­λώ­ντας μαζί της. Το γε­γο­νός ότι αυτό δεν προ­κά­λε­σε μα­ζι­κή αμ­φι­σβή­τη­ση «από τα κάτω κι από τα αρι­στε­ρά» δεί­χνει εν­δε­χο­μέ­νως κά­ποια κό­πω­ση ή υπο­χώ­ρη­ση της μα­ζι­κής διά­θε­σης για κλι­μά­κω­ση της σύ­γκρου­σης. Αλλά δεί­χνει και την απου­σία πει­στι­κής ορ­γα­νω­μέ­νης εναλ­λα­κτι­κής πρό­τα­σης. Όπως γρά­φα­με στο προη­γού­με­νο φύλλο, «η κοι­νω­νι­κή βάση ξε­πέ­ρα­σε την ηγε­σία ως προς την αντί­δρα­ση στο πρα­ξι­κό­πη­μα, αλλά το κάνει στο όνομα της υπε­ρά­σπι­σής της και δεν υπάρ­χουν ισχυ­ρές ορ­γα­νω­μέ­νες δυ­νά­μεις στα αρι­στε­ρά του MAS». Σε αυτή τη συν­θή­κη, οι επι­λο­γές του Μο­ρά­λες, του MAS, της COB (που δεν υλο­ποί­η­σε ποτέ τις απει­λές για απερ­γία) θα έκρι­ναν την έντα­ση της σύ­γκρου­σης.

Όπως φαί­νε­ται, ο αγώ­νας που ξέ­σπα­σε στο Ελ Άλτο για ανα­τρο­πή της πρα­ξι­κο­πη­μα­τι­κής «με­τα­βα­τι­κής κυ­βέρ­νη­σης» ητ­τή­θη­κε. Δίνει τη θέση του στην προ­σπά­θεια (μέσω δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων και της «απει­λής» κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων) να υπο­χρε­ω­θεί αυτή να συ­μπε­ρι­φερ­θεί όντως ως απο­κλει­στι­κά «με­τα­βα­τι­κή». Όμως η κυ­βέρ­νη­ση Άνιεζ έχει προ­λά­βει να διο­ρί­σει νέα ηγε­σία στις ένο­πλες δυ­νά­μεις αλλά και να ανα­διορ­γα­νώ­σει διοι­κή­σεις σε δή­μους, δη­μό­σιες επι­χει­ρή­σεις κ.λπ., να στεί­λει πρέ­σβη στις ΗΠΑ, να διώ­ξει Κου­βα­νούς εθε­λο­ντές από τη χώρα κ.ο.κ. Με αυτή την έν­νοια, ήδη δη­μιουρ­γεί τε­τε­λε­σμέ­να και συ­σχε­τι­σμούς και δεν μπο­ρεί κα­νείς να έχει εμπι­στο­σύ­νη ότι θα απο­δει­χτεί πρό­θυ­μη στη συ­νέ­χεια να οδη­γή­σει τη χώρα σε ελεύ­θε­ρες, ανε­πη­ρέ­α­στες εκλο­γές.

Όπως και να εξε­λι­χθούν τα πράγ­μα­τα, επα­να­λαμ­βά­νου­με ότι οι όποιες υπο­χω­ρή­σεις τής επι­βλή­θη­καν οφεί­λο­νται σε όσους-ες την τρό­μα­ξαν με τη διά­θε­ση να συ­γκρου­στούν μαζί της, «κό­βο­ντας το βήχα» των αρ­χι­κών δια­θέ­σε­ων για άγρια κα­τα­σταλ­τι­κή ρε­βάνς, και όχι στη «σω­φρο­σύ­νη» των δια­πραγ­μα­τευ­τών που επε­δί­ω­ξαν τη «συ­νεν­νό­η­ση».

 

Χιλή: Η αντι­πα­ρά­θε­ση για το νέο σύ­νταγ­μα
Στη Χιλή ο αγώ­νας ενά­ντια στην κυ­βέρ­νη­ση συ­νε­χί­ζε­ται, με με­γά­λες δια­δη­λώ­σεις, απερ­γί­ες (είτε κλα­δι­κές είτε γε­νι­κές), ακτι­βι­σμούς όπως η «χο­ρο­γρα­φία» των φε­μι­νι­στριών ενά­ντια στην κρα­τι­κή-σε­ξι­στι­κή βία, την «πα­ρέ­λα­ση» των θυ­μά­των της κα­τα­στο­λής κ.ο.κ.

Οι πάνω από 20 νε­κροί, οι εκα­το­ντά­δες σο­βα­ρά τραυ­μα­τί­ες, οι χι­λιά­δες συλ­λη­φθέ­ντες, τα δε­κά­δες πε­ρι­στα­τι­κά σε­ξουα­λι­κής βίας, βα­σα­νι­στη­ρί­ων, εξα­φα­νί­σε­ων, σκό­πι­μων πυ­ρο­βο­λι­σμών στα μάτια έχουν κάνει το «Fuera Piniera» (να φύγει ο Πι­νιέ­ρα) κε­ντρι­κό αί­τη­μα που συ­να­ντά κα­νείς σε κάθε δρόμο του Σα­ντιά­γκο, του Βαλ­πα­ρα­ΐ­ζο, της Κον­σεπ­σιόν. Η δη­μο­τι­κό­τη­τα του προ­έ­δρου βρί­σκε­ται στο 7%, ενώ σύμ­φω­να με δη­μο­σκό­πη­ση ενός φι­λι­κού του Μέσου βρί­σκε­ται στο… 12%. Αλλά ο Πι­νιέ­ρα δεν έχει καμία διά­θε­ση να πα­ραι­τη­θεί.

Αντί­θε­τα, συ­ζη­τά μια εκ νέου ανά­πτυ­ξη του στρα­τού στους δρό­μους (είχε υπο­χρε­ω­θεί να τον απο­σύ­ρει υπό την πίεση των μα­ζι­κών απερ­γιών) με μια με­ταρ­ρύθ­μι­ση που θα «νο­μι­μο­ποιεί» ως μό­νι­μη την κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης, ενώ στο τρα­πέ­ζι πέ­φτουν κι άλλες ιδέες για ενί­σχυ­ση του κα­τα­σταλ­τι­κού μη­χα­νι­σμού.

Αυτά θα έπρε­πε να αρ­κούν για να μη γίνει δεκτή καμία συμ­με­το­χή της αντι­πο­λί­τευ­σης στον ελιγ­μό του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος για νέο σύ­νταγ­μα τον Απρί­λη. Είναι μια υπο­χώ­ρη­ση απέ­να­ντι στη μα­ζι­κή δη­μο­φι­λία του αι­τή­μα­τος «Νέο Σύ­νταγ­μα!» αλλά που χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως μέσο ανώ­δυ­νης εκτό­νω­σης των κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων.

Το Σο­σια­λι­στι­κό Κόμμα στή­ρι­ξε την κυ­βερ­νη­τι­κή πρω­το­βου­λία και μαζί με άλλες δυ­νά­μεις όπως οι Χρι­στια­νο­δη­μο­κρά­τες προ­σα­να­το­λί­ζο­νται σε μια τυ­πι­κή, κοι­νο­βου­λευ­τι­κού τύπου «συ­νταγ­μα­τι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση». Το ΚΚ Χιλής, αν και δη­λώ­νει ότι θα πα­ρα­κο­λου­θεί τις εξε­λί­ξεις, εγεί­ρει εν­στά­σεις για το τι τύπου συ­ντα­κτι­κή δια­δι­κα­σία, και κρά­τη­σε απο­στά­σεις από την πρω­το­βου­λία Πι­νιέ­ρα (δεν συμ­με­τεί­χε στην «εθνι­κή συ­νεν­νό­η­ση»). Το Frente Amplio (Πλατύ Μέ­τω­πο) δι­χά­στη­κε πάνω στο ζή­τη­μα, με την πιο φι­λε­λεύ­θε­ρη πτέ­ρυ­γα να συμ­με­τέ­χει στον σχε­τι­κό «διά­λο­γο» και την πιο αρι­στε­ρή-κι­νη­μα­τι­κή να κα­ταγ­γέλ­λει τους σχε­δια­σμούς Πι­νιέ­ρα. Η πι­θα­νό­τη­τα ενός δεύ­τε­ρου δη­μο­ψη­φί­σμα­τος, «για τη μέ­θο­δο» ίσως χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ως «τυ­ρά­κι» για να καμ­φθούν οι αντι­στά­σεις των αρι­στε­ρών δυ­νά­με­ων που ως τώρα δια­τη­ρούν το ένα πόδι στο κί­νη­μα.

Απέ­να­ντι σε αυ­τούς τους ελιγ­μούς, υψώ­νε­ται το σύν­θη­μα για «Ελεύ­θε­ρη, Κυ­ρί­αρ­χη, Λαϊκή» Συ­ντα­κτι­κή Συ­νέ­λευ­ση, που θα επι­χει­ρεί να συ­γκρο­τη­θεί «από τα κάτω». Κά­ποιες δη­μο­σκο­πή­σεις απο­τυ­πώ­νουν κλίμα και λαϊ­κές δια­θέ­σεις. Ο γε­νι­κός στό­χος για «νέο Σύ­νταγ­μα» υπο­στη­ρί­ζε­ται από συ­ντρι­πτι­κά πο­σο­στά (80-90%). Αλλά το πιο εν­δια­φέ­ρον είναι ότι μια πλειο­ψη­φία (55-60%) θε­ω­ρεί τη «Συ­ντα­κτι­κή Συ­νέ­λευ­ση» ως κάτι δια­φο­ρε­τι­κό και ανε­ξάρ­τη­το από τους κοι­νο­βου­λευ­τι­κούς μη­χα­νι­σμούς.

Η οι­κο­δό­μη­ση μιας δια­φο­ρε­τι­κής προ­ο­πτι­κής από τις δυ­νά­μεις του κι­νή­μα­τος περ­νά­ει από τις νέες μορ­φές αυ­το­ορ­γά­νω­σης που έχουν εμ­φα­νι­στεί και πλέον «στα­θε­ρο­ποιού­νται», τα cabildos populares (λαϊκά συμ­βού­λια) στις γει­το­νιές, όπου ήδη εκτός από τις συ­ζη­τή­σεις για την ορ­γά­νω­ση της αντί­στα­σης άρ­χι­σαν και «προ­γραμ­μα­τι­κές» άτυ­πες συ­ζη­τή­σεις (για το τι θα πρέ­πει να προ­βλέ­πει το νέο Σύ­νταγ­μα). Αυτά τα αυ­το­σχέ­δια το­πι­κά όρ­γα­να έχουν ανα­γνω­ρι­στεί και γί­νε­ται προ­σπά­θεια να συ­ντο­νι­στούν από την Κοι­νω­νι­κή Ενό­τη­τα (Unidad Social). Είναι ο χώρος που συ­γκρο­τή­θη­κε κατά την εξέ­γερ­ση με τη συμ­με­το­χή της CUT (η γε­νι­κή ερ­γα­τι­κή συ­νο­μο­σπον­δία), του κι­νή­μα­τος Νο+AFP (ενά­ντια στο ιδιω­τι­κό συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό σύ­στη­μα) και του Συ­ντο­νι­σμού 8 Μάρτη (του μα­ζι­κό­τα­του και πολύ ρι­ζο­σπα­στι­κού φε­μι­νι­στι­κού κι­νή­μα­τος στη Χιλή).

Υπάρ­χουν εντά­σεις και μέσα στην Κοι­νω­νι­κή Ενό­τη­τα (σχη­μα­τι­κά θα λέ­γα­με πως η CUT είναι η «δεξιά πτέ­ρυ­γα» και ο Συ­ντο­νι­σμός 8Μ η «αρι­στε­ρή», ενώ συν­δι­κά­τα όπως των λι­με­νερ­γα­τών παί­ζουν ση­μα­ντι­κό ρόλο στην υπε­ρά­σπι­ση πιο αρι­στε­ρών πο­λι­τι­κών και τα­κτι­κών) αλλά και με­τα­ξύ της «κε­ντρι­κής» Κοι­νω­νι­κής Ενό­τη­τας και της τάσης των cabildos populares για «αυ­το­νο­μία από τις κε­ντρι­κές ορ­γα­νώ­σεις» (καθώς η σχέση με­τα­ξύ των δύο δεν είναι «ορ­γα­νι­κή» ως τώρα). Παρ’ όλα αυτά, η δράση των αγω­νι­στών-στριων της αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής Αρι­στε­ράς μέσα σε ένα τέ­τοιο πλέγ­μα κι­νη­μα­τι­κών ερ­γα­λεί­ων, το­πι­κών και κε­ντρι­κών, που επι­χει­ρούν να εμπλέ­ξουν άμεσα τις κι­νη­το­ποι­η­μέ­νες μάζες, μπο­ρούν να δη­μιουρ­γή­σουν δυ­να­τό­τη­τες για τη συ­νέ­χεια.

 

Συμ­βαί­νει και στην Κο­λομ­βία!
Ο ιός της εξέ­γερ­σης έφτα­σε στη χώρα που θε­ω­ρού­νταν η πλέον απρό­σβλη­τη, την Κο­λομ­βία. Το λε­γό­με­νο «Ισ­ρα­ήλ της Λα­τι­νι­κής Αμε­ρι­κής» (λόγω των δε­σμών του κρά­τους με το Πε­ντά­γω­νο, του ρόλου που παί­ζει στη Λα­τι­νι­κή Αμε­ρι­κή αλλά και της κα­τα­σταλ­τι­κής αγριό­τη­τας που επι­βάλ­λει στο εσω­τε­ρι­κό), το από­λυ­το «κά­στρο» της δε­ξιάς αντί­δρα­σης στην υπο­ή­πει­ρο, ζει τις μα­ζι­κό­τε­ρες δια­δη­λώ­σεις εδώ και δε­κα­ε­τί­ες.

Μια 24ωρη γε­νι­κή απερ­γία (ως προ­λη­πτι­κή απά­ντη­ση σε φη­μο­λο­γού­με­να μέτρα λι­τό­τη­τας) βρήκε αντα­πό­κρι­ση που δεν πε­ρί­με­ναν ούτε οι διορ­γα­νω­τές. Πάνω από 250.000 κα­τέ­βη­καν στους δρό­μους της Μπο­γκο­τά. Και κυ­ρί­ως συ­νέ­χι­σαν να δια­δη­λώ­νουν και τις επό­με­νες μέρες. Ερ­γα­ζό­με­νοι, φοι­τη­τές, αγρό­τες, συ­ντα­ξιού­χοι, ιθα­γε­νείς, κα­τε­βαί­νουν στους δρό­μους κα­θη­με­ρι­νά. Έπει­τα από ένα δι­ή­με­ρο άγριων επι­θέ­σε­ων της αστυ­νο­μί­ας και συ­γκρού­σε­ων, η σκλη­ρή δεξιά κυ­βέρ­νη­ση Ντού­κε «μά­ζε­ψε» κάπως τις κα­τα­σταλ­τι­κές δυ­νά­μεις και οι δια­δη­λώ­σεις συ­νε­χί­στη­καν μα­ζι­κά.

Φυ­σι­κά η κα­τα­στο­λή δεν στα­μά­τη­σε και σε μία από τις επό­με­νες δια­δη­λώ­σεις, ο 18χρο­νος Ντί­λαν Κρουζ δο­λο­φο­νή­θη­κε από δα­κρυ­γό­νο που έρι­ξαν οι δυ­νά­μεις των ESMAD (κάτι σαν τα ΜΑΤ). Ο πρώ­τος «μάρ­τυ­ρας» των μα­ζι­κών κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων έγινε σύμ­βο­λο σε μια χώρα που έχει υπο­φέ­ρει βά­ναυ­σα από την κρα­τι­κή βία. Αυτή λει­τουρ­γεί κυ­ρί­ως στο σκο­τά­δι (δο­λο­φο­νί­ες ακτι­βι­στών, συν­δι­κα­λι­στών κ.ά.), αλλά εν μέσω με­γά­λων δια­δη­λώ­σε­ων ο 18χρο­νος δια­δη­λω­τής «έδωσε πρό­σω­πο» στα θύ­μα­τα και έγινε σύμ­βο­λο της οργής. Τα συν­δι­κά­τα κά­λε­σαν σε νέα πα­νε­θνι­κή απερ­γία, αυτήν τη φορά μαζί με τις φοι­τη­τι­κές ενώ­σεις, με τις οποί­ες συ­γκρό­τη­σαν από κοι­νού την Εθνι­κή Απερ­για­κή Επι­τρο­πή.

Η Εθνι­κή Απερ­για­κή Επι­τρο­πή έχει συ­γκρο­τή­σει πλέον μια λίστα αι­τη­μά­των που δεν είναι μόνο «αμυ­ντι­κά» ενά­ντια στα φη­μο­λο­γού­με­να μέτρα αλλά και «επι­θε­τι­κά» και αφο­ρούν και την οι­κο­νο­μία, αλλά και το πε­ρι­βάλ­λον, και τα δη­μο­κρα­τι­κά δι­καιώ­μα­τα – και δια­μορ­φώ­νο­νται διαρ­κώς καθώς διά­φο­ρα κοι­νω­νι­κά στρώ­μα­τα κα­τε­βαί­νουν στους δρό­μους για τους δι­κούς τους λό­γους. Για πα­ρά­δειγ­μα, μετά τη δο­λο­φο­νία του Κρουζ η Απερ­για­κή Επι­τρο­πή απαι­τεί πλέον τη διά­λυ­ση των ESMAD και την «εκ­κα­θά­ρι­ση» της αστυ­νο­μί­ας.

Ο Ντού­κε, στο φόντο της οργής για τη δο­λο­φο­νία και της προ­κή­ρυ­ξης νέας απερ­γί­ας, κά­λε­σε (την πα­ρα­μο­νή της) την ηγε­σία του κι­νή­μα­τος σε συ­νά­ντη­ση, αλλά οι εκ­πρό­σω­ποι της Επι­τρο­πής απο­χώ­ρη­σαν σύ­ντο­μα («δεν ήρ­θα­με να κά­νου­με γε­νι­κώς συ­ζή­τη­ση, κα­τα­θέ­του­με αι­τή­μα­τα και πε­ρι­μέ­νου­με απά­ντη­ση») και κά­λε­σαν τον κόσμο να συμ­με­τέ­χει στην απερ­γία – η οποία ση­μεί­ω­σε συ­γκλο­νι­στι­κή επι­τυ­χία.

Το σύν­θη­μα «Η Κο­λομ­βία ξύ­πνη­σε!» δεί­χνει την έμπνευ­ση που έδωσε η Χιλή (όπου υπήρ­ξε το σύν­θη­μα «Η Χιλή ξύ­πνη­σε!») αλλά απο­τυ­πώ­νει και εκεί το ότι ξέ­σπα­σε ένα κύμα αγα­νά­κτη­σης για τη συ­νο­λι­κή κα­τά­στα­ση δε­κα­ε­τιών – με κε­ντρι­κό στην Κο­λομ­βία το ζή­τη­μα της «Λευ­κής Τρο­μο­κρα­τί­ας» η οποία όχι μόνο δεν έπαψε μετά την ει­ρή­νη με τους αντάρ­τες των FARC, αλλά κλι­μα­κώ­θη­κε κα­τα­κό­ρυ­φα.

Όπως και στη Χιλή, άρ­χι­σαν να εμ­φα­νί­ζο­νται κά­ποιες συ­νε­λεύ­σεις στις γει­το­νιές. Αν και αυτές ανα­πτύ­χθη­καν αυ­θόρ­μη­τα και έξω από τις υπαρ­κτές ορ­γα­νώ­σεις του κι­νή­μα­τος, η Απερ­για­κή Επι­τρο­πή κά­λε­σε πρό­σφα­τα στην «ορ­γά­νω­ση συν­δι­κα­λι­στι­κών, κοι­νο­τι­κών, λαϊ­κών, το­πι­κών συ­νε­λεύ­σε­ων σε όλη τη χώρα, για το συ­ντο­νι­σμό των κα­θη­κό­ντων της κι­νη­το­ποί­η­σης». Στις 7-8 Δε­κέμ­βρη προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται και μια πα­νε­θνι­κή συ­νά­ντη­ση απερ­για­κών επι­τρο­πών και κοι­νω­νι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων.

Και εδώ, όπως και στη Χιλή, η σχέση με­τα­ξύ το­πι­κών και κε­ντρι­κών ορ­γά­νων έχει εντά­σεις, με συ­νε­λεύ­σεις γει­το­νιάς να δη­λώ­νουν σε απο­φά­σεις π.χ. ότι «οι πα­νε­θνι­κές ορ­γα­νώ­σεις δεν εκ­προ­σω­πούν υπο­χρε­ω­τι­κά το κί­νη­μα που εκ­δη­λώ­νε­ται» ή να ζη­τούν «οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τον πρό­ε­δρο να με­τα­δί­δο­νται δη­μό­σια». Ίσως αυτή η πίεση να οδή­γη­σε σε τόσο σθε­να­ρή στάση και την Απερ­για­κή Επι­τρο­πή στην τε­λευ­ταία συ­νά­ντη­ση με τον Ντού­κε.

Εν τω με­τα­ξύ τα ρε­πορ­τάζ μι­λά­νε για κρίση (στα όρια διά­σπα­σης) στο κυ­βερ­νη­τι­κό κόμμα, που σπα­ράσ­σε­ται και δι­χά­ζε­ται με­τα­ξύ «με­τριο­πα­θών» (διά­λο­γος με το κί­νη­μα, με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, να εφαρ­μο­στεί η συμ­φω­νία με τις FARC) και «σκλη­ρών» που θε­ω­ρούν ότι χρειά­ζε­ται ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρη πυγμή (και συ­νέ­χι­ση της διαρ­κούς μο­νο­με­ρούς κα­τα­στρα­τή­γη­σης της συμ­φω­νί­ας με τις FARC).

Το μέλ­λον είναι ρευ­στό και οι προ­ο­πτι­κές του κι­νή­μα­τος άγνω­στες, αλλά το γε­γο­νός των μα­ζι­κό­τε­ρων και διαρ­κέ­στε­ρων κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων εδώ και δε­κα­ε­τί­ες, ει­δι­κά στην Κο­λομ­βία, απο­κα­λύ­πτει το βάθος του κύ­μα­τος των εξε­γέρ­σε­ων και το μέ­γε­θος της κρί­σης-σύ­γκρου­σης στη Λα­τι­νι­κή Αμε­ρι­κή.

rproject.gr