Η ιστορία της 3ης Διεθνούς

Η ιστορία της 3ης Διεθνούς

100 χρόνια από την ίδρυσή της

Πριν 100 χρό­νια, κάτω από το φως της πρώ­της νι­κη­φό­ρας σο­σια­λι­στι­κής επα­νά­στα­σης τον Οκτώ­βρη του 1917, αλλά και κάτω από την πρω­το­πό­ρα επι­µο­νή του κό­µµα­τος αυτής της επα­νά­στα­σης, των Μπολ­σε­βί­κων, ιδρύ­θη­κε η 3η Διε­θνής.

Η Κο­µι­ντέρν ερ­χό­ταν από µα­κριά.

Αντώνης Νταβανέλος

Στα χρό­νια τους, οι Μαρξ και Έν­γκελς επέ­µει­ναν στην ίδρυ­ση της Πρώ­της Διε­θνούς (1864), υπο­γρα­µµί­ζο­ντας την ανά­γκη πο­λι­τι­κού συ­ντο­νι­σµού και αλ­λη­λεγ­γύ­ης για την ανά­πτυ­ξη του ερ­γα­τι­κού κι­νή­µα­τος. Με την ακρο­τε­λεύ­τια φράση του Κο­µου­νι­στι­κού Μα­νι­φέ­στου («Προ­λε­τά­ριοι όλων των χωρών ενω­θεί­τε!») εγκα­τέ­στη­σαν το διε­θνι­σµό ως βα­σι­κό γνώ­ρι­σµα του κο­µου­νι­στι­κού κι­νή­µα­τος. Η Πρώτη Διε­θνής κα­τέρ­ρευ­σε (το 1876) µετά το κύµα κα­τα­στο­λής που ακο­λού­θη­σε την ήττα της Πα­ρι­σι­νής Κο­µού­νας (1871).

Μια νέα εποχή είχε αρ­χί­σει. Η έµφα­ση δό­θη­κε στον πο­λι­τι­κό αγώνα και στη συ­γκρό­τη­ση µε­γά­λων ερ­γα­τι­κών κο­µµά­των. Σε αυτή τη βάση ιδρύ­θη­κε η Δεύ­τε­ρη Διε­θνής (1889). Όπως αρ­γό­τε­ρα έγρα­ψε ο Λένιν, η ίδρυ­σή της «ση­µά­δευε µια πε­ρί­ο­δο µέσα στην οποία προ­ε­τοι­µά­στη­κε το έδα­φος για την πλα­τιά, µα­ζι­κή εξά­πλω­ση του κι­νή­µα­τος σε µια σειρά χώρες». Όµως οι κα­τα­κτή­σεις αυτής της πε­ριό­δου, που τις απει­κο­νί­ζει η γι­γά­ντια ανά­πτυ­ξη του SPD στη Γε­ρµα­νία, έκρυ­βαν ένα και­νούρ­γιο πρό­βλη­µα: Μέσα στις γρα­µµές των µε­γά­λων ερ­γα­τι­κών κο­µµά­των ανα­πτυσ­σό­ταν ο οπορ­του­νι­σµός που στα­δια­κά ανα­πτύ­χθη­κε σε συ­γκρο­τη­µέ­νο µε­ταρ­ρυ­θµι­σµό. Αυτός ο πα­ρά­γο­ντας οδή­γη­σε στην κα­τάρ­ρευ­ση του «µε­γά­λου οι­κο­δο­µή­µα­τος» της Δεύ­τε­ρης Διε­θνούς, µε τη στάση των µε­γά­λων τµη­µά­των της –και κύρια του SPD– υπέρ του πο­λέ­µου, το 1914. Ήταν, όπως υπο­γρα­µµί­ζει ο Λένιν, ένα βαθιά «ντρο­πια­στι­κό» γε­γο­νός.

Όπως σωστά δεί­χνει η ανα­κοί­νω­ση της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 100 χρό­νια της Τρί­της Διε­θνούς, τότε «ο ρε­φο­ρµι­σµός γέν­νη­σε το σο­σιαλ­σο­βι­νι­σµό». Αν και στις µέρες µας οφεί­λου­µε να υπο­γρα­µµί­ζου­µε και τον αντί­στρο­φο κίν­δυ­νο: οι σο­σιαλ­σο­βι­νι­στι­κές θέ­σεις οδη­γούν σε (επι)στρο­φή στο ρε­φο­ρµι­σµό.

Σε αυτόν τον εκ­φυ­λι­σµό αντι­στά­θη­κε η αντι­πο­λε­µι­κή Αρι­στε­ρά που για πρώτη φορά συ­γκε­ντρώ­θη­κε στη Συν­διά­σκε­ψη του Τσί­µερ­βαλντ. Η αρι­στε­ρή πτέ­ρυ­γα του Τσί­µερ­βαλντ –κυ­ρί­ως οι Ρώσοι Μπολ­σε­βί­κοι και οι Γε­ρµα­νοί Σπαρ­τα­κι­στές– µπο­ρούν να θε­ω­ρη­θούν οι «πρό­δρο­µοι» της Τρί­της Διε­θνούς. Όµως η τοµή που επι­τά­χυ­νε την εξέ­λι­ξη ήταν η νίκη της επα­νά­στα­σης του 1917.

Η ίδρυ­ση

Το 1919 είναι µέσα στο κύµα µε­γά­λης αι­σιο­δο­ξί­ας που εξα­πέ­λυ­σε η νίκη του Οκτώ­βρη πα­γκό­σµια. Η επα­νά­στα­ση στη Γε­ρµα­νία έχει αρ­χί­σει, η νίκη της θε­ω­ρού­νταν όχι απλώς εφι­κτή, αλλά πι­θα­νή και αυτό φαι­νό­ταν να δι­καιώ­νει την µπολ­σε­βί­κι­κη πρό­βλε­ψη για γρή­γο­ρη επέ­κτα­ση της ερ­γα­τι­κής-σο­σια­λι­στι­κής επα­νά­στα­σης στο κέ­ντρο της Ευ­ρώ­πης.

Σε αυτές τις συν­θή­κες οι Μπολ­σε­βί­κοι επι­µέ­νουν –και σωστά– στην ανά­γκη τα­χύ­τα­της συ­γκρό­τη­σης των δυ­νά­µε­ων που διε­θνώς υπο­στη­ρί­ζουν τη νίκη των ερ­γα­τι­κών συ­µβου­λί­ων, το κε­ντρι­κό σύν­θη­µα «Όλη η Εξου­σία στα Σο­βιέτ», σε ρήξη µε τους οπα­δούς της ρε­φο­ρµι­στι­κής στρα­τη­γι­κής, που ήδη στη Γε­ρµα­νία, δια του SPD παίρ­νουν ανοι­χτά τον αντε­πα­να­στα­τι­κό δρόµο.

Το κά­λε­σµα για το 1ο Συ­νέ­δριο, µε συγ­γρα­φέα τον Τρό­τσκι, θέτει τους προ­γρα­µµα­τι­κούς όρους της ρήξης µε τη Δεύ­τε­ρη Διε­θνή, συ­νο­ψί­ζο­ντας την πείρα του Οκτώ­βρη. Οι απο­δέ­κτες δεν είναι πολ­λοί: Στη Μόσχα προ­σέρ­χο­νται 51 αντι­πρό­σω­ποι, από 35 ορ­γα­νώ­σεις, σε 22 χώρες.

Το συ­νέ­δριο ορ­γα­νώ­νε­ται µε µια δη­µο­κρα­τι­κή ευαι­σθη­σία που αρ­γό­τε­ρα εξα­λεί­φθη­κε από την Κο­µι­ντέρν. Προ­σκα­λού­νται αναρ­χο­συν­δι­κα­λι­στές (π.χ. το IWW από τις ΗΠΑ), οι «αρι­στε­ρι­στές» που είχαν προη­γου­µέ­νως συ­γκρου­στεί µε τους Μπολ­σε­βί­κους στα πλαί­σια της δια­δι­κα­σί­ας Τσί­µερ­βαλντ (Ρούτ­γκερς, Πά­νε­κουκ, Γκόρ­τερ), προ­σκα­λεί­ται –αν και δεν µπό­ρε­σε να πα­ρα­στεί λόγω συλ­λή­ψε­ων της αντι­προ­σω­πεί­ας της– η επα­να­στα­τι­κή «φρά­ξια» της Νε­ο­λαί­ας της Δεύ­τε­ρης Διε­θνούς που την κα­θο­δη­γού­σε ο Βίλυ Μύν­τσε­µπεργκ.

Όταν οι Σπαρ­τα­κι­στές, δια του Ούγκο Εµπερ­λάιν (Άλµπερτ), δη­λώ­νουν ότι δεν απο­δέ­χο­νται την ίδρυ­ση της Τρί­της Διε­θνούς, που τη θε­ω­ρούν ανα­γκαία, αλλά πρό­ω­ρη, ο Ζι­νό­βιεφ απα­ντά εκ µέ­ρους των Μπολ­σε­βί­κων: «Δια­φω­νού­µε µε τους Γε­ρµα­νούς συ­ντρό­φους. Για να µην τραυ­µα­τι­στεί η σχέση µας µε την Ένωση Σπάρ­τα­κος, απο­σύ­ρου­µε την επι­µο­νή µας και δε­χό­µα­στε να µην ονο­µα­στεί ιδρυ­τι­κό Συ­νέ­δριο η ση­µε­ρι­νή δια­δι­κα­σία, αλλά Συν­διά­σκε­ψη, όπως πρό­τει­νε ο σ. Άλµπερτ». Στις συ­ζη­τή­σεις που ακο­λού­θη­σαν, οι αντιρ­ρή­σεις κά­µφθη­καν και οι απο­φά­σεις πάρ­θη­καν σε κλίµα γε­νι­κής συ­ναί­νε­σης.

Την προ­γρα­µµα­τι­κή «πλατ­φό­ρµα» του Συ­νε­δρί­ου συ­νέ­τα­ξε ο Μπου­χά­ριν. Εκ µέ­ρους των Μπολ­σε­βί­κων πα­ρέ­µβη­καν οι Λένιν, Τρό­τσκι, Ζι­νό­βιεφ, Οσίν­σκι. Η Κο­λο­ντάι πα­ρου­σί­α­σε το ψή­φι­σµα «Για την ανά­γκη να κερ­δη­θούν οι γυ­ναί­κες στον αγώνα για τον σο­σια­λι­σµό». Ήταν η µο­να­δι­κή «θε­µα­τι­κή» από­φα­ση του Συ­νε­δρί­ου.

Όπως έγρα­ψε ο Λένιν στο άρθρο του «Η Τρίτη Διε­θνής και η θέση της στην ιστο­ρία»: Μια νέα εποχή στην πα­γκό­σµια ιστο­ρία είχε αρ­χί­σει.

Συ­γκρό­τη­ση

Στη βάση της κα­τεύ­θυν­σης που έδινε το 1ο Συ­νέ­δριο, άρ­χι­σε η σκλη­ρή επι­τό­που δου­λειά για τη συ­γκέ­ντρω­ση των επα­να­στα­τι­κών δυ­νά­µε­ων για τη συ­γκρό­τη­ση των Κο­µου­νι­στι­κών Κο­µµά­των σε κάθε χώρα.

Τη δου­λειά αυτή συ­νό­ψι­σε το 2ο Συ­νέ­δριο (1920), που είχε ως κέ­ντρο την έγκρι­ση των «21 όρων» για την προ­σχώ­ρη­ση στην Τρίτη Διε­θνή. Βα­σι­κοί όροι ήταν η ρήξη µε τη σο­σιαλ­δη­µο­κρα­τι­κή στρα­τη­γι­κή και πο­λι­τι­κή, η κα­τα­δί­κη του σο­σιαλ­σο­βι­νι­σµού, η υπο­στή­ρι­ξη των αντι-ιµπε­ρια­λι­στι­κών εξε­γέρ­σε­ων στις αποι­κί­ες, η απο­δο­χή του δη­µο­κρα­τι­κού συ­γκε­ντρω­τι­σµού ως ορ­γα­νω­τι­κής αρχής, η απο­δο­χή της διε­θνούς πει­θαρ­χί­ας στις απο­φά­σεις της Κο­µι­ντέρν.

Στην πράξη, αυτή η σύν­θε­ση απο­δεί­χτη­κε πολύ πιο δύ­σκο­λη απ’ ό,τι στα χαρ­τιά. Στη Γε­ρµα­νία, π.χ., απαι­τή­θη­κε πολύ πιο ευ­έ­λι­κτη και σύν­θε­τη τα­κτι­κή των Σπαρ­τα­κι­στών και της Διε­θνούς, για να κερ­δη­θούν στο συ­νέ­δριο της Χάλε τα ρι­ζο­σπα­στι­κά µέλη του «Ανε­ξάρ­τη­του» SPD (USPD) και να δη­µιουρ­γη­θεί το µα­ζι­κό ΚΚ Γε­ρµα­νί­ας. Στην Ιτα­λία, αντί­στρο­φα, η βια­σύ­νη του Αµα­ντέο Μπορ­ντί­γκα στη ρήξη µε το Σο­σια­λι­στι­κό Κόµµα άφησε πίσω χι­λιά­δες µέλη, κατά τον Λένιν «κα­λούς φί­λους της Κο­µι­ντέρν», στην επιρ­ροή των «κε­ντρι­στών».

Τα προ­βλή­µα­τα αυτής της «εν­διά­µε­σης» φάσης συ­γκέ­ντρω­σε ο Λένιν στην µπρο­σού­ρα πο­λι­τι­κής πο­λε­µι­κής «Αρι­στε­ρι­σµός, η παι­δι­κή αρ­ρώ­στια του κο­µµου­νι­σµού». Στη βάση των προ­βλη­µά­των βρι­σκό­ταν η υπο­χώ­ρη­ση του επα­να­στα­τι­κού κύ­µα­τος διε­θνώς. Η Κο­µι­ντέρν βρι­σκό­ταν µπρο­στά στην υπο­χρέ­ω­ση να απα­ντή­σει στο ερώ­τη­µα τι ση­µαί­νει επα­να­στα­τι­κή πο­λι­τι­κή µέσα σε συν­θή­κες όπου η επα­νά­στα­ση δεν βρί­σκε­ται άµεσα στην ηµε­ρή­σια διά­τα­ξη.

Την απά­ντη­ση άρ­χι­σε να δίνει το 3ο Συ­νέ­δριο (1921) µε το σύν­θη­µα «Προς τις Μάζες!» και το ξε­κί­νη­µα της συ­ζή­τη­σης για το Ενιαίο Ερ­γα­τι­κό Μέ­τω­πο. Τη συ­ζή­τη­ση ολο­κλή­ρω­σε το 4ο Συ­νέ­δριο της Διε­θνούς (1922), που πήρε τις απο­φά­σεις για το Ενιαίο Μέ­τω­πο, το Με­τα­βα­τι­κό Πρό­γρα­µµα και τη µε­τα­βα­τι­κή πο­λι­τι­κή, συν­δέ­ο­ντας αυτές τις απο­φά­σεις µε το ζή­τη­µα των «ερ­γα­τι­κών κυ­βερ­νή­σε­ων» (ή κυ­βερ­νή­σε­ων της Αρι­στε­ράς») όπου, υπό αυ­στη­ρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις, κα­θο­ρι­ζό­ταν µια τα­κτι­κή για τα ΚΚ που πε­ρι­λά­µβα­νε την ανοχή, την υπο­στή­ρι­ξη ή και τη συ­µµε­το­χή. Στο 4ο Συ­νέ­δριο το Ενιαίο Μέ­τω­πο διευ­ρύν­θη­κε ως τα­κτι­κή «µιας ολό­κλη­ρης πε­ριό­δου, πι­θα­νώς µιας επο­χής» και συν­δυά­στη­κε µε την ανα­βά­θµι­ση της πάλης ενά­ντια στην κα­τα­πί­ε­ση (απε­λευ­θέ­ρω­ση των γυ­ναι­κών) και τη δια­κή­ρυ­ξη για την «ενό­τη­τα σκο­πών» µε­τα­ξύ του ερ­γα­τι­κού κι­νή­µα­τος στη Δύση και των αντι­ι­µπε­ρια­λι­στι­κών εξε­γέρ­σε­ων στην Ανα­το­λή.

Αυτή είναι η απά­ντη­ση της Τρί­της Διε­θνούς στο πώς οι κο­µου­νι­στές οφεί­λουν να διεκ­δι­κή­σουν την ηγε­µο­νία µέσα στην ερ­γα­τι­κή τάξη στις χώρες του ανε­πτυ­γµέ­νου κα­πι­τα­λι­σµού, στο πώς οι κο­µου­νι­στές «κά­νουν πο­λι­τι­κή» σε συν­θή­κες που δεν είναι άµεσα (ή δεν είναι ακόµα) επα­να­στα­τι­κές.

Είναι όµως και το τέλος της επο­χής του Λένιν (όπως και του Τρό­τσκι) µέσα στις διερ­γα­σί­ες της Τρί­της Διε­θνούς. Η συ­νέ­χεια απέ­δει­ξε ότι η Κο­µι­ντέρν κα­θο­ρί­στη­κε από το ξέ­σπα­σµα της δια­πά­λης στο εσω­τε­ρι­κό της ΕΣΣΔ και του κό­µµα­τος των Μπολ­σε­βί­κων.

Αντι­στρο­φή

Μετά το θά­να­το του Λένιν και µέχρι την ορι­στι­κή επι­κρά­τη­ση του Στά­λιν (στα 1928), η Διε­θνής έµει­νε στον έλεγ­χο του Γκρ. Ζι­νό­βιεφ. Ήταν ένα σύ­ντο­µο διάλ­λει­µα ανε­ρµά­τι­στου «αρι­στε­ρι­σµού» που ως απο­τέ­λε­σµα είχε να συ­ντρί­ψει την κλη­ρο­νο­µιά του 3ου και του 4ου Συ­νε­δρί­ου και µαζί τους να κα­τε­δα­φί­σει τις αυ­τό­χθο­νες ηγε­σί­ες στα ΚΚ, που µε πολύ κόπο είχαν ανα­δει­χθεί την προη­γού­µε­νη πε­ρί­ο­δο.

Στο 5ο και στο 6ο Συ­νέ­δριο, το Ενιαίο Μέ­τω­πο συρ­ρι­κνώ­νε­ται, οι ερ­γα­τι­κές κυ­βερ­νή­σεις ορί­ζο­νται ως συ­νώ­νυ­µα της δι­κτα­το­ρί­ας του προ­λε­τα­ριά­του. Η αντι­στρο­φή ολο­κλη­ρώ­νε­ται µε τη «θε­ω­ρία της τρί­της πε­ριό­δου», όπου εκτι­µά­ται ότι ο κα­πι­τα­λι­σµός πα­γκό­σµια έχει µπει άµεσα σε επα­να­στα­τι­κή κρίση, τα πο­λι­τι­κά κα­θή­κο­ντα ταυ­τί­ζο­νται µε τα επα­να­στα­τι­κά, ενώ τα σο­σιαλ­δη­µο­κρα­τι­κά κό­µµα­τα πε­ρι­γρά­φο­νται ως «σο­σιαλ­φα­σι­στι­κά». Στη Γε­ρµα­νία αυτή η «ανά­λυ­ση» οδή­γη­σε σε πα­θη­τι­κή στάση απέ­να­ντι στους Ναζί και στην αυ­το­κτο­νι­κή υπο­τί­µη­ση του κιν­δύ­νου του Χί­τλερ.

Στο έδα­φος αυτής της κα­τα­στρο­φής, το 7ο Συ­νέ­δριο (1935, όταν ο Στά­λιν έχει πλή­ρως στα­θε­ρο­ποι­η­θεί) ολο­κλή­ρω­σε τη στρο­φή που προ­ε­τοί­µα­σε ο ζη­νο­βιε­φι­σµός: Το δί­λη­µµα πλέον το­πο­θε­τεί­ται ως «αστι­κή δη­µο­κρα­τία ή φα­σι­σµός;», τα ΚΚ οφεί­λουν να δε­χθούν ότι «στο παρόν στά­διο δεν κα­λού­µε σε ανα­τρο­πή του κα­πι­τα­λι­σµού, ούτε σε πα­γκό­σµια επα­νά­στα­ση», ενώ οι συ­µµα­χί­ες στρέ­φο­νται στα «πλα­τιά» Λαϊκά Μέ­τω­πα, όπου µαζί µε «δη­µο­κρα­τι­κές» αστι­κές πο­λι­τι­κές δυ­νά­µεις µπαί­νει το ζή­τη­µα της αντί­στα­σης στον φα­σι­σµό. Τα τµή­µα­τα της Διε­θνούς, που προη­γού­µε­να είχαν κλη­θεί να απορ­ρί­ψουν τη συ­ζή­τη­ση για τις «Ερ­γα­τι­κές κυ­βερ­νή­σεις», τώρα κα­λού­νται να συ­µµε­τά­σχουν σε αστι­κές-δη­µο­κρα­τι­κές κυ­βερ­νή­σεις δια­χεί­ρι­σης, χωρίς την προ­ο­πτι­κή της ανα­τρο­πής του κα­πι­τα­λι­σµού και της διεκ­δί­κη­σης της εξου­σί­ας από τις ερ­γα­τι­κές και λαϊ­κές µάζες.

Η Τρίτη Διε­θνής είχε πια ολο­κλη­ρω­τι­κά ταυ­τι­στεί µε τα κρα­τι­κά-δι­πλω­µα­τι­κά συ­µφέ­ρο­ντα της νέας εξου­σί­ας στην ΕΣΣΔ. Η πο­λι­τι­κή της πλη­ρώ­θη­κε µε νέες βα­ριές ήττες στην Ισπα­νία και στη Γαλ­λία. Μπρο­στά στον επερ­χό­µε­νο Δεύ­τε­ρο Πα­γκό­σµιο Πό­λε­µο, οι δια­δο­χι­κές στρο­φές, οι αλ­λη­λο­συ­γκρουό­µε­νες οδη­γί­ες και εντο­λές, πάντα µε κρι­τή­ριο τους δι­πλω­µα­τι­κούς προ­σα­να­το­λι­σµούς της Μό­σχας, προ­κά­λε­σαν χάος και σύγ­χυ­ση στα ΚΚ σε όλη την Ευ­ρώ­πη.

Το κρι­τή­ριο της προ­τε­ραιό­τη­τας της πα­γκό­σµιας επα­νά­στα­σης, που ορί­ζει µε σα­φή­νεια η «Πλατ­φό­ρµα» του 1ου Συ­νε­δρί­ου της Κο­µι­ντέρν, είχε πλέον απω­θη­θεί στην ιστο­ρία του επα­να­στα­τι­κού κι­νή­µα­τος.

Διά­λυ­ση

Έχο­ντας πάρει αυτόν το δρόµο, η Διε­θνής βά­δι­ζε ανα­πό­φευ­κτα προς το τε­λευ­ταίο σκα­λο­πά­τι. Στις 15/5/1943, στη µέση του δεύ­τε­ρου ιµπε­ρια­λι­στι­κού σφα­γεί­ου, µέσα σε συν­θή­κες σαν αυτές όπου ο Λένιν και η Λού­ξε­µπουργκ ανα­ζη­τού­σαν τη νέα Διε­θνή στο Τσί­µερ­βαλντ, οι κο­µου­νι­στές όλου του κό­σµου εµβρό­ντη­τοι πλη­ρο­φο­ρή­θη­καν την αυ­το­διά­λυ­ση της Τρί­της Διε­θνούς. Ήταν ένα άδοξο τέλος, µια «ντρο­πια­στι­κή» πράξη ανά­λο­γη µε την κα­τάρ­ρευ­ση της Δεύ­τε­ρης Διε­θνούς το 1914.

Οι δι­καιο­λο­γί­ες που προ­βλή­θη­καν, είναι κυ­ριο­λε­κτι­κά αστεί­ες. Λες και «η άνο­δος και η πο­λι­τι­κή ωρι­µό­τη­τα των ΚΚ» έκανε αχρεί­α­στη τη Διε­θνή ή λες και η αυ­το­διά­λυ­σή της θα κα­θη­σύ­χα­ζε «τις ψευ­τιές των χι­τλε­ρι­κών µη­χα­νι­σµών» για τον κίν­δυ­νο της εξά­πλω­σης του κο­µου­νι­σµού στην Ευ­ρώ­πη.

Οι πρα­γµα­τι­κοί λόγοι της διά­λυ­σης της Κο­µι­ντέρν ήταν άλλοι.

Αφε­νός να απε­λευ­θε­ρω­θεί πλή­ρως η ρω­σι­κή δι­πλω­µα­τία, ακόµα και από τα τυ­πι­κά «βα­ρί­δια» της εκ­προ­σώ­πη­σης των ΚΚ, ώστε να µπο­ρέ­σει να δια­πρα­γµα­τευ­τεί απρό­σκο­πτα µε τους Αγ­γλο­α­µε­ρι­κα­νούς συ­µµά­χους το µέλ­λον του µε­τα­πο­λε­µι­κού κό­σµου. Η Κο­µι­ντέρν δια­λύ­θη­κε για να ανοί­ξει ο δρό­µος προς τη Γιάλ­τα.

Αφε­τέ­ρου, δια­λύ­θη­κε για να απε­λευ­θε­ρω­θεί το έδα­φος της στρο­φής των ΚΚ, σε κάθε χώρα, προς τον «εθνι­κό και δη­µο­κρα­τι­κό» δρόµο, τάχα, προς τον σο­σια­λι­σµό. Οι Το­λιά­τι και Τορέζ γνώ­ρι­ζαν από το 1943 τη γρα­µµή που θα ακο­λου­θού­σαν το 1945-1947 και όφει­λαν να δια­µορ­φώ­σουν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις γι’ αυτήν. Η συ­µµε­το­χή στις κυ­βερ­νή­σεις «Εθνι­κής Ενό­τη­τας» µαζί µε τη Δεξιά, που ανα­στή­λω­σαν τον κα­πι­τα­λι­σµό στο κέ­ντρο της Ευ­ρώ­πης, ήταν ασύ­µβα­τη µε τη συ­µµε­το­χή σε µια, έστω στα χαρ­τιά, Κο­µου­νι­στι­κή Διε­θνή.

Στην πε­ριο­χή µας, είναι γνω­στό ότι οι Γιου­γκο­σλά­βοι παρ­τι­ζά­νοι πρό­τει­ναν εκεί­νη την εποχή το συ­ντο­νι­σµό των αντάρ­τι­κων δυ­νά­µε­ων αντί­στα­σης στους Ναζί, επα­να­φέ­ρο­ντας την παλιά πρό­τα­ση της Βαλ­κα­νι­κής Κο­µου­νι­στι­κής Οµο­σπον­δί­ας (ΒΚΟ) για µια οµο­σπον­δια­κή ένωση των χωρών όπου θα νι­κού­σαν τα κι­νή­µα­τα. Μια αυ­θε­ντι­κή Διε­θνής θα συ­ντό­νι­ζε και θα συ­στη­µα­το­ποιού­σε τέ­τοιες προ­τά­σεις, που ενί­σχυαν ση­µα­ντι­κά τις προ­ο­πτι­κές νίκης όλων µαζί και κα­θε­νός χω­ρι­στά. Η αυ­το­διά­λυ­ση της Κο­µι­ντέρν, έστω κι αν αυτή είχε κα­τα­ντή­σει σκιά Διε­θνούς, διευ­κό­λυ­νε το σκαιό «όχι» του στα­λι­νι­κού µη­χα­νι­σµού απέ­να­ντι στους Γιου­γκο­σλά­βους, αλλά και στον Ντι­µι­τρόφ, επι­λέ­γο­ντας να έχει απέ­να­ντί της µι­κρές, δια­σπα­σµέ­νες κι αδύ­να­µες ηγε­σί­ες, που θα ήταν εύ­κο­λο να χει­ρα­γω­γη­θούν ή να απο­µο­νω­θούν.

Το ΚΚΕ σή­µε­ρα λέει κο­µψές φρά­σεις όπως: «(κρί­σι­µες απο­φά­σεις) επη­ρε­ά­ζο­νταν από τις επι­διώ­ξεις της εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής της ΕΣΣΔ», απο­φεύ­γο­ντας να αγ­γί­ξει το ερώ­τη­µα για το χα­ρα­κτή­ρα του κα­θε­στώ­τος που (ζώ­ντος του Στά­λιν) πήρε απο­φά­σεις σαν τη ντρο­πια­στι­κή διά­λυ­ση της Διε­θνούς.

Αντί­στρο­φα, σωστά λέει η ΚΕ του ΚΚΕ ότι: «η δια­δι­κα­σία της επα­να­στα­τι­κής ανα­συ­γκρό­τη­σης θα είναι αρ­γό­συρ­τη, βα­σα­νι­στι­κή, ευά­λω­τη…». Και τούτο ισχύ­ει, γιατί ο εκ­φυ­λι­σµός και η διά­λυ­ση της Τρί­της Διε­θνούς ήταν µια βαριά ήττα για το πα­γκό­σµιο επα­να­στα­τι­κό κί­νη­µα.

rproject.gr