Ανάγκη ριζικών αλλαγών και ενίσχυσης του Δημόσιου Σχολείου

Ανάγκη ριζικών αλλαγών και ενίσχυσης του Δημόσιου Σχολείου

«Καλές προθέσεις» οι προτάσεις του υπουργείου

Για ακόμη μία φορά, ακόμα μία κυ­βέρ­νη­ση επι­χει­ρεί να «με­ταρ­ρυθ­μί­σει» τον τρόπο ει­σα­γω­γής στην Τρι­το­βάθ­μια Εκ­παί­δευ­ση και συ­γκε­κρι­μέ­να τον τρόπο με τον οποίο οι μα­θη­τές και οι μα­θή­τριες θα περ­νούν από τη βά­σα­νο των Πα­νελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σε­ων. Αυτή τη φορά το υπουρ­γείο δεν αλ­λά­ζει μόνο τον τρόπο διε­ξα­γω­γής των εξε­τά­σε­ων, αλλά σχε­δόν όλη τη δομή της Γ’ Λυ­κεί­ου, αλ­λά­ζο­ντας τα μα­θή­μα­τα και τις ώρες δι­δα­σκα­λί­ας, σε μια προ­σπά­θεια να με­τα­τρα­πεί σε προ­πα­ρα­σκευα­στι­κή τάξη για την Τρι­το­βάθ­μια Εκ­παί­δευ­ση, σύμ­φω­να με τα λόγια του υπουρ­γεί­ου. 

Χρήστος Σταυρακάκης

Οι αλ­λα­γές αυτές θα ισχύ­σουν από τη σχο­λι­κή χρο­νιά 2019-2020 και γνω­ρί­ζο­ντας ότι το 2019 είναι χρο­νιά και εθνι­κών εκλο­γών, εύ­λο­γα δη­μιουρ­γεί­ται ένα ερώ­τη­μα γύρω από την επι­λο­γή της χρο­νι­κής στιγ­μής για τη συ­γκε­κρι­μέ­νη ρι­ζι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση. Και επει­δή κα­νείς/μια δεν μπο­ρεί να εγ­γυ­η­θεί ότι η επό­με­νη κυ­βέρ­νη­ση, που θα κλη­θεί να υλο­ποι­ή­σει τη συ­γκε­κρι­μέ­νη με­ταρ­ρύθ­μι­ση, θα είναι η ίδια με τη ση­με­ρι­νή, η σχε­τι­κή συ­ζή­τη­ση μπο­ρεί να μεί­νει κυ­ριο­λε­κτι­κά «στα χαρ­τιά», κα­θι­στώ­ντας εντε­λώς ασα­φές το τι μέλ­λει γεν­νέ­σθαι και με την ίδια τη με­ταρ­ρύθ­μι­ση αλλά και με το μέλ­λον των μα­θη­τών/τριών.

Οι αλ­λα­γές

Συ­νο­πτι­κά, τα κε­ντρι­κά ση­μεία της πρό­τα­σης του υπουρ­γεί­ου είναι τα εξής. Τα μα­θή­μα­τα της Γ’ Λυ­κεί­ου μειώ­νο­νται δρα­μα­τι­κά, καθώς από τα μα­θή­μα­τα Γε­νι­κής Παι­δεί­ας πα­ρα­μέ­νουν μόνο η Φυ­σι­κή Αγωγή, τα Θρη­σκευ­τι­κά (!), η Νε­ο­ελ­λη­νι­κή Γλώσ­σα (που είναι η γνω­στή μας Έκ­θε­ση μαζί με τη Λο­γο­τε­χνία) και τα τρία μα­θή­μα­τα της κάθε Ομά­δας Προ­σα­να­το­λι­σμού (οι πα­λιό­τε­ρες κα­τευ­θύν­σεις) οι οποί­ες είναι τρεις: Αν­θρω­πι­στι­κών Σπου­δών, Σπου­δών Υγεί­ας, Θε­τι­κών Σπου­δών και Σπου­δών Οι­κο­νο­μί­ας και Πλη­ρο­φο­ρι­κής. Τα πα­νελ­λα­δι­κώς εξε­τα­ζό­με­να μα­θή­μα­τα θα έιναι τέσ­σε­ρα ενώ οι ώρες δι­δα­σκα­λί­ας των μα­θη­μά­των Προ­σα­να­το­λι­σμού σχε­δόν δι­πλα­σιά­ζο­νται. Στο πρό­γραμ­μα των μα­θη­μά­των υπάρ­χουν και αλ­λα­γές όπως η έντα­ξη των ει­δι­κών μα­θη­μά­των στο κα­νο­νι­κό πρό­γραμ­μα δια­δα­σκα­λί­ας ή η πο­λυ­συ­ζη­τη­μέ­νη αντι­κα­τά­στα­ση των Λα­τι­νι­κών από την Κοι­νω­νιο­λο­γία η οποία προ­κά­λε­σε αντι­δρά­σεις κυ­ρί­ως από στε­λέ­χη της ΝΔ στο όριο της γρα­φι­κό­τη­τας και μα­κριά από την ουσία των αλ­λα­γών που προ­τεί­νο­νται.

Το βα­σι­κό επι­χεί­ρη­μα από την πλευ­ρά του υπουρ­γεί­ου, που δι­καιο­λο­γεί (και) το στο­χευ­μέ­νο χα­ρα­κτή­ρα της με­ταρ­ρύθ­μι­σης, στη­ρί­ζε­ται στο γε­γο­νός ότι η Γ΄ Λυ­κεί­ου έχει ου­σια­στι­κά «απο­κο­πεί» από το δη­μό­σιο σχο­λείο, καθώς η πλειο­ψη­φία των μα­θη­τών/τριών αφιε­ρώ­νει με­γα­λύ­τε­ρη προ­σπά­θεια και χρόνο στα φρο­ντι­στη­ρια­κά μα­θή­μα­τα, υπο­βαθ­μί­ζο­ντας κατά πολύ τα μα­θή­μα­τα που δι­δά­σκο­νται στο σχο­λείο και ει­δι­κά αυτά που δεν εξε­τά­ζο­νται πα­νελ­λα­δι­κά. Ισχυ­ρι­ζό­μα­στε πως η αφε­τη­ρία αυτού του προ­βλη­μα­τι­σμού είναι σωστή για δύο βα­σι­κούς λό­γους.

Ο πρώ­τος αφορά τη δε­δο­μέ­νη υπο­βάθ­μι­ση του Δη­μό­σιου Σχο­λεί­ου, την απα­ξί­ω­ση των εκ­παι­δευ­τι­κών και την υπε­ρί­σχυ­ση του ρόλου των φρο­ντι­στη­ρί­ων. Γι’ αυτό όμως δε φταί­ει ούτε το σχο­λείο από μόνο του, ούτε οι εκ­παι­δευ­τι­κοί (και σε τε­λι­κή ανά­λυ­ση ούτε τα φρο­ντι­στή­ρια), αλλά οι κυ­βερ­νη­τι­κές πο­λι­τι­κές που συ­στη­μα­τι­κά εδώ και χρό­νια -και με με­γα­λύ­τε­ρη έντα­ση την τε­λευ­ταία οκτα­ε­τία- απο­δυ­να­μώ­νουν το ρόλο του δη­μό­σιου σχο­λεί­ου: με τη συ­νε­χή μεί­ω­ση του αριθ­μού των εκ­παι­δευ­τι­κών ταυ­τό­χρο­να με την κα­τα­συ­κο­φά­ντη­σή τους, με τους μνη­μο­νια­κούς νό­μους για τις μη προ­σλή­ψεις μό­νι­μων εκ­παι­δευ­τι­κών, με τις υπε­ρά­ριθ­μες τά­ξεις. Ο δεύ­τε­ρος αφορά την πραγ­μα­τι­κή δυ­να­τό­τη­τα πρό­σβα­σης στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση, καθώς ενά όλο  και με­γα­λύ­τε­ρο τμήμα μα­θη­τών/τριών αδυ­να­τεί να πάει σε φρο­ντι­στή­ρια (για οι­κο­νο­μι­κούς λό­γους), τη στιγ­μή που είναι κοινό μυ­στι­κό ότι χωρίς αυτά, η πρό­σβα­ση σε κά­ποιο ΑΕΙ ή ΤΕΙ είναι πολύ δύ­σκο­λη.

Ισχυ­ρι­ζό­μα­στε ωστό­σο ότι οι προ­τει­νό­με­νες αλ­λα­γές του υπουρ­γεί­ου δε βοη­θούν στην επί­λυ­ση του ζη­τή­μα­τος, αλλά είναι «ανα­κά­τε­μα τις τρά­που­λας». Ως προν τον πρώτο λόγο, ο υπουρ­γός στη σχε­τι­κή συ­νέ­ντευ­ξη Τύπου δεν ανέ­φε­ρε τί­πο­τα για τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζουν τα σχο­λεία από την έλ­λει­ψη μό­νι­μου εκ­παι­δευ­τι­κού προ­σω­πι­κού, απε­να­ντί­ας για άλλη μια χρο­νιά τα κενά θα κα­λυ­φθούν από ανα­πλη­ρω­τές εκ­παι­δευ­τι­κούς. Ως προς το δεύ­τε­ρο λόγο, η πλευ­ρά του υπουρ­γεί­ου έχει να πα­ρου­σιά­σει μόνο «καλές προ­θέ­σεις». Με ποιον τρόπο μπο­ρεί να δια­σφα­λι­στεί άραγε ότι ο δι­πλα­σια­σμός των ωρών δι­δα­σκα­λί­ας των πα­νελ­λα­δι­κώς εξε­τα­ζό­με­νων μα­θη­μά­των θα αντι­με­τω­πί­σει το σύ­στη­μα των φρο­ντι­στη­ρί­ων; Επι­πλέ­ον, η κατά κά­ποιον τρόπο «φρο­ντι­στη­ριο­ποί­η­ση» της Γ’ Λυ­κεί­ου, με την κα­τάρ­γη­ση των πε­ρισ­σό­τε­ρων μα­θη­μά­των γε­νι­κής παι­δεί­ας, με­ταλ­λάσ­σει και τον υπο­τι­θέ­με­νο ρόλο του δη­μό­σιου σχο­λεί­ου, το οποίο θα έπρε­πε να προ­σφέ­ρει ένα σύ­νο­λο γε­νι­κών γνώ­σε­ων (και όχι πλη­ρο­φο­ριών) ενώ ταυ­τό­χρο­να πα­ρα­μέ­νει εξό­χως προ­σα­να­το­λι­σμέ­νο στη δια­δι­κα­σία των εξε­τά­σε­ων. Αυτή η κί­νη­ση πε­ρισ­σό­τε­ρο μοιά­ζει με μια προ­σπά­θεια το δη­μό­σιο σχο­λείο να κα­τα­στεί «αντα­γω­νι­στι­κό» ως προς τα φρο­ντι­στή­ρια, παρά μια σο­βα­ρή και ολο­κλη­ρω­μέ­νη πα­ρέμ­βα­ση που προ­σπα­θεί να αντι­με­τω­πί­σει το ζή­τη­μα της πα­ρα­παι­δεί­ας.

Η ελεύ­θε­ρη πρό­σβα­ση

Το υπουρ­γείο υπο­στη­ρί­ζει ότι υιο­θε­τεί ένα σύ­στη­μα ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης, χωρίς Πα­νελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις, στην Τρι­το­βάθ­μια Εκ­παί­δευ­ση για κά­ποια τμή­μα­τα, μόνο με το βαθμό του απο­λυ­τη­ρί­ου. Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, οι μα­θη­τές και οι μα­θή­τριες θα συ­μπλη­ρώ­νουν ένα μη­χα­νο­γρα­φι­κό πε­ριο­ρι­σμέ­νων επι­λο­γών στο τέλος της Β’ Λυ­κεί­ου και σε αυτή τη βάση θα σχη­μα­τί­ζε­ται μια ει­κό­να για τη ζή­τη­ση που θα έχουν τα τμή­μα­τα των ΑΕΙ και των ΤΕΙ. Σε αυτά που θα έχουν τη μι­κρό­τε­ρη ζή­τη­ση, θα υπάρ­χει η δυ­να­τό­τη­τα ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης για τους/ις μα­θη­τές/τριες που θα τα έχουν δη­λώ­σει αμέ­σως μετά το τέλος της Β’ Λυ­κεί­ου, ενώ στα μέσα της Γ’ Λυ­κεί­ου θα πρέ­πει να απο­φα­σί­σουν ορι­στι­κά εάν θα επι­λέ­ξουν κά­ποιο από αυτά τα τμή­μα­τα ή εάν θα δια­γω­νι­στούν στη δια­δι­κα­σία των Πα­νελ­λα­δι­κών.

Πα­ρό­τι είναι ση­μα­ντι­κό το γε­γο­νός ότι πρώτη φορά ανοί­γει με τέ­τοιους όρους η σύ­ζη­τη­ση γύρω από το ζή­τη­μα της ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης στην Τρι­το­βάθ­μια Εκ­παί­δευ­ση -κάτι που ανέ­κα­θεν ήταν προ­με­τω­πί­δα της Αρι­στε­ράς στα ζη­τή­μα­τα Παι­δεί­ας αλλά για την κυ­βέρ­νη­ση όχι- ο τρό­πος που υλο­ποιεί­ται, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δεν προ­σφέ­ρει κάτι. Αφε­νός, η δομή του Λυ­κεί­ου, όπως πε­ρι­γρά­φη­κε πα­ρα­πά­νω, προ­ο­ρί­ζε­ται να συ­νε­χί­σει να έχει στο κέ­ντρο της τις εξε­τά­σεις. Όσο το δη­μό­σιο σχο­λείο θα πα­ρα­μέ­νει ένα εξε­τα­στι­κό κά­τερ­γο άρ­ρη­κτα συν­δε­δε­μέ­νο με την πρό­σβα­ση στην Τρι­το­βάθ­μια Εκ­παί­δευ­ση, η συ­ζή­τη­ση για την ελεύ­θε­ρη πρό­σβα­ση θα είναι λειψή και προ­βλη­μα­τι­κή. Αφε­τέ­ρου, ακόμα και ο ίδιος ο τρό­πος που προ­τεί­νει το υπουρ­γείο ου­σια­στι­κά θα επι­τρέ­πει την ελεύ­θε­ρη πρό­σβα­ση σε τμή­μα­τα πολύ χα­μη­λής ζή­τη­σης, τα οποία ούτως ή άλλως με το ση­με­ρι­νό σύ­στη­μα έχουν πολύ χα­μη­λές βά­σεις και συ­νε­πώς η πρό­σβα­ση σε αυτά μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί και με χα­μη­λές επι­δό­σεις στις πα­νελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις. Μια πραγ­μα­τι­κή τομή, θα ήταν η ελεύ­θε­ρη πρό­σβα­ση σε όποιο τμήμα ΑΕΙ ή ΤΕΙ επι­θυ­μεί ο/η μα­θη­τής/τρια, όπου η πρώτη χρο­νιά θα ήταν ένα προ­πα­ρα­σκευα­στι­κό έτος για τη συ­νέ­χι­ση των σπου­δών των πρω­το­ε­τών φοι­τη­τών/τριών.

Συ­νε­πώς, μάλ­λον οι προ­τά­σεις του υπουρ­γεί­ου δεν αλ­λά­ζουν και τόσο ρι­ζι­κά το Λύ­κειο, παρ’ ότι ανοί­γει μια συ­ζή­τη­ση η οποία μπο­ρεί να αξιο­ποι­η­θεί από το κί­νη­μα και τη ρι­ζο­σπα­στι­κή Αρι­στε­ρά, ώστε να ξε­δι­πλώ­σει ένα σχέ­διο για ένα πραγ­μα­τι­κά δη­μό­σιο σχο­λείο που θα αντα­πο­κρί­νε­ται στις ανά­γκες των μα­θη­τών/τριών και των εκ­παι­δευ­τι­κών, που δε θα είναι εξε­τα­στι­κό κέ­ντρο, αλλά θα προ­ά­γει την κρι­τι­κή σκέψη και το οποίο θα απο­συν­δε­θεί από τη δια­δι­κα­σία πρό­σβα­σης στην Τρι­το­βάθ­μια Εκ­παί­δευ­ση.

rproject.gr