Κυβέρνηση Τσίπρα: Στρατηγική ήττα, τακτικά αδιέξοδα

Κυβέρνηση Τσίπρα: Στρατηγική ήττα, τακτικά αδιέξοδα

Η εμπειρία της ήττας του κόμματος του Λούλα στη Βραζιλία δεν θα έπρεπε να αφήνει τον Τσίπρα και τους φίλους του να κοιμούνται.

Η υιο­θέ­τη­ση της νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης επι­θε­τι­κό­τη­τας του κε­φα­λαί­ου από ένα κόμμα που ονο­μα­ζό­ταν Ερ­γα­τι­κό, η «κρα­τι­κο­ποί­η­ση» ενός ολό­κλη­ρου στρώ­μα­τος ακτι­βι­στών που είχαν ζήσει την προη­γού­με­νη ζωή τους ως ρι­ζο­σπά­στες αρι­στε­ροί, η ανά­λη­ψη όλων των «εθνι­κών- πα­τριω­τι­κών» στό­χων από μια κυ­βέρ­νη­ση της, τάχα, Αρι­στε­ράς, δεν είχε ως απο­τέ­λε­σμα το να ξε­δο­ντια­στεί ο «δε­ξιός κίν­δυ­νος». Είχε ως απο­τέ­λε­σμα να θρέ­ψει ένα δε­ξιό­στρο­φο ρεύμα που, πα­τώ­ντας πάνω στη μα­ζι­κή κοι­νω­νι­κή απελ­πι­σία και την απο­γο­ή­τευ­ση από την Αρι­στε­ρά, οδή­γη­σε στη νίκη του νε­ο­φα­σί­στα Μπολ­σο­νά­ρο.

Αντώνης Νταβανέλος

Ο Τσί­πρας και το κόμμα του, υπο­γρά­φο­ντας το μνη­μό­νιο 3, ητ­τή­θη­καν στρα­τη­γι­κά. Πα­ρέ­μει­ναν επί 3,5 χρό­νια στην κυ­βερ­νη­τι­κή εξου­σία εξαρ­τη­μέ­νοι από την ανο­χή-υπο­στή­ρι­ξη των δα­νει­στών και της ντό­πιας κυ­ρί­αρ­χης τάξης, ασκώ­ντας μια πο­λι­τι­κή που συ­γκρού­ε­ται άμεσα με τα συμ­φέ­ρο­ντα της κοι­νω­νι­κής βάσης που τους ψή­φι­σε το 2015. Αυτή η στρα­τη­γι­κή ήττα ακυ­ρώ­νει τις όποιες τα­κτι­κές δυ­να­τό­τη­τες της κυ­βέρ­νη­σης ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ-ΑΝΕΛ. Όλες οι κα­λο­σχε­δια­σμέ­νες (επί χάρ­του) κα­μπά­νιες αντε­πί­θε­σης της κυ­βέρ­νη­σης ακυ­ρώ­νο­νται και αντι­στρέ­φο­νται, κά­νο­ντας αμ­φί­βο­λο το αν ο Τσί­πρας θα κα­τορ­θώ­σει να κρα­τή­σει ακόμα και έναν στοι­χειώ­δη έλεγ­χο επί των εξε­λί­ξε­ων και να πα­ρα­μεί­νει στο Μα­ξί­μου μέχρι τον Μάη…

Τα πα­ρα­δείγ­μα­τα είναι πολλά.

Ο πρω­θυ­πουρ­γι­κός ισχυ­ρι­σμός στη Θεσ­σα­λο­νί­κη για τις οι­κο­νο­μι­κές προ­ο­πτι­κές –«δεν ξέρω αν το γνω­ρί­ζε­τε, αλλά η οι­κο­νο­μία πάει καλά, πε­ρισ­σό­τε­ρο από καλά…»– έχει γίνει θρύ­ψα­λα. Έχει δη­μό­σια πλέον κα­τα­γρα­φεί ότι το σε­νά­ριο περί «εξό­δου στις αγο­ρές» ήταν μπούρ­δα –με τα επι­τό­κια στα ελ­λη­νι­κά ομό­λο­γα να πα­ρα­μέ­νουν επι­κίν­δυ­να κοντά στο 5%– και κατά συ­νέ­πεια το δια­βό­η­το «μα­ξι­λά­ρι ρευ­στό­τη­τας», που προ­έ­κυ­ψε από το 3ο μνη­μο­νια­κό πρό­γραμ­μα, θα πρέ­πει να δια­τη­ρη­θεί άθι­κτο, ώστε να πλη­ρω­θούν οι με­γά­λες «δό­σεις» χρέ­ους που επα­νέρ­χο­νται από το 2019 και το 2020. Όμως την ίδια στιγ­μή «σκάνε» ξανά οι τρά­πε­ζες. Σύμ­φω­να με τα δη­μο­σιεύ­μα­τα, οι τρεις από τις τέσ­σε­ρις με­γά­λες «συ­στη­μι­κές» βρί­σκο­νται ήδη δια­σω­λη­νω­μέ­νες. Αν χρεια­στεί 4η ανα­κε­φα­λαί­ο­ποί­η­σή τους, θα απαι­τη­θούν πόροι (το «μα­ξι­λά­ρι»;) και η έγκρι­ση των δα­νει­στών. Η εναλ­λα­κτι­κή είναι να πλη­ρώ­σουν το «μάρ­μα­ρο» οι μι­κρο­μέ­το­χοι και οι κα­τα­θέ­τες… Όμως ποια κυ­βέρ­νη­ση θα μπο­ρού­σε να αντέ­ξει κάτι τέ­τοιο; Γι’ αυτό κυ­βέρ­νη­ση και τρα­πε­ζί­τες ομο­νο­ούν πάνω στη γραμ­μή για μα­ζι­κούς ηλε­κτρο­νι­κούς πλει­στη­ρια­σμούς (μπας και μειω­θεί το πο­σο­στό των «κόκ­κι­νων» δα­νεί­ων) ελ­πί­ζο­ντας, κατά τα άλλα, στο… Θεό, δη­λα­δή σε μια γε­νι­κευ­μέ­νη διε­θνή βελ­τί­ω­ση της κα­τά­στα­σης του κα­πι­τα­λι­σμού.

Πιο ση­μα­ντι­κό είναι το πα­ρά­δειγ­μα των συ­ντά­ξε­ων. Ο Τσί­πρας και το επι­τε­λείο του είχαν πει­στεί ότι η ΕΕ και το ΔΝΤ θα τους κά­νουν τη χάρη να επι­τρέ­ψουν την ανα­βο­λή της πε­ρι­κο­πής της «προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς» που θε­σμο­θέ­τη­σε ο νόμος Κα­τρού­γκα­λου, υπο­νο­μεύ­ο­ντας τις «πα­λιές» κα­τα­βαλ­λό­με­νες συ­ντά­ξεις για να τις «εξι­σώ­σει» με τις ήδη πε­ρι­κομ­μέ­νες «νέες» συ­ντά­ξεις, μετά το 2016. Όταν όμως το ΔΝΤ άρ­χι­σε τους ελιγ­μούς, δη­λώ­νο­ντας ότι προ­τι­μά τώρα την πε­ρι­κο­πή των συ­ντά­ξε­ων, με στόχο τη χρη­μα­το­δό­τη­ση φο­ρο­λο­γι­κών «ελα­φρύν­σε­ων» (μεί­ω­ση φο­ρο­λο­γί­ας επι­χει­ρή­σε­ων), η κυ­βέρ­νη­ση βρέ­θη­κε εγκλω­βι­σμέ­νη σε μια πο­λι­τι­κή απει­λή κα­τάρ­ρευ­σης όποιων ελ­πί­δων του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ σχε­τι­κά με τις επό­με­νες εκλο­γές. Η τε­λι­κή λύση αυτού του δρά­μα­τος δεν έχει ακόμα δια­φα­νεί. Στο με­τα­ξύ χι­λιά­δες συ­ντα­ξιού­χοι –εν­θαρ­ρυ­μέ­νοι από τον ισχυ­ρι­σμό ότι «βγή­κα­με από τα μνη­μό­νια»– κα­τα­φεύ­γουν στα δι­κα­στή­ρια απαι­τώ­ντας την ανα­δρο­μι­κή πλη­ρω­μή των πα­ρά­νο­μων πε­ρι­κο­πών στις συ­ντά­ξεις τους από το 2012 και μετά. Κατά τον Τ. Πε­τρό­που­λο, το επί­δι­κο ποσό, αν η κα­τα­βο­λή γίνει υπο­χρε­ω­τι­κή και για όλους τους συ­ντα­ξιού­χους, φτά­νει στα 11,2 δισ. ευρώ! (Έτσι, για να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σου­με το μέ­γε­θος της λη­στεί­ας που έχει συ­ντε­λε­στεί και συ­νε­χί­ζει να συ­ντε­λεί­ται, αφού οι πα­ρά­νο­μες πε­ρι­κο­πές γί­νο­νται και τώρα…).

Σε αυτή την εφη­με­ρί­δα δεν πι­στεύ­ου­με στη δυ­να­τό­τη­τα κα­τά­κτη­σης των ερ­γα­τι­κών και λαϊ­κών στό­χων μέσω, κυ­ρί­ως, της δι­κα­στι­κής οδού. Όμως αν οι συ­ντα­ξιού­χοι και οι ερ­γα­ζό­με­νοι κα­τορ­θώ­σουν να πε­ρά­σουν σε πιε­στι­κές κι­νη­το­ποι­ή­σεις, να με­τα­τρέ­ψουν τη δη­μα­γω­γία περί «τέ­λους των μνη­μο­νί­ων» σε απο­τε­λε­σμα­τι­κή διεκ­δί­κη­ση που θα απαι­τεί πίσω όλα τα κλεμ­μέ­να, τότε η οι­κο­νο­μι­κή βάση του συμ­βι­βα­σμού του Τσί­πρα με τους δα­νει­στές θα τι­να­χτεί στον αέρα. Και υπάρ­χουν αρ­κε­τές εν­δεί­ξεις ότι ένα τέ­τοιο κλίμα επα­να­διεκ­δί­κη­σης αρ­χί­ζει να ωρι­μά­ζει σε πολ­λούς κοι­νω­νι­κούς χώ­ρους. Σε αυτόν το στόχο οφεί­λει, κατά τη γνώμη μας, να συ­γκε­ντρω­θεί η πραγ­μα­τι­κή ρι­ζο­σπα­στι­κή Αρι­στε­ρά.

Υπάρ­χει όμως ένα ακόμα πα­ρά­δειγ­μα κυ­βερ­νη­τι­κού ναυα­γί­ου, με με­γά­λους και πραγ­μα­τι­κούς κιν­δύ­νους. Ανα­φε­ρό­μα­στε στην εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή, στις «γε­ω­πο­λι­τι­κές» πρω­το­βου­λί­ες των ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ-ΑΝΕΛ.

Η κυ­βέρ­νη­ση ήλ­πι­ζε ότι η νε­ο­μα­κε­δο­νι­κή εκ­στρα­τεία της, με τις πλά­τες των ΗΠΑ και της ΕΕ, θα επέ­τρε­πε στο εσω­τε­ρι­κό μια ανα­διά­τα­ξη του πο­λι­τι­κού χάρτη και των πι­θα­νών συμ­μα­χιών με­τα­ξύ των κομ­μά­των. Η απόρ­ρι­ψη της συμ­φω­νί­ας των Πρε­σπών από το γει­το­νι­κό λαό αφαί­ρε­σε από την πο­λι­τι­κή του Τσί­πρα όλα τα δη­μο­κρα­τι­κά, φι­λει­ρη­νι­κά και τάχα διε­θνι­στι­κά πα­ρα­μύ­θια, αφή­νο­ντας γυμνή την αλή­θεια: επρό­κει­το για τη διευ­κό­λυν­ση της επέ­κτα­σης του ΝΑΤΟ στα δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια και αυτή η επι­χεί­ρη­ση θα πρέ­πει, μετά το φιά­σκο του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος στη Δη­μο­κρα­τία της Μα­κε­δο­νί­ας, να συ­νε­χι­στεί με με­θό­δους κυ­ριο­λε­κτι­κά αυ­ταρ­χι­κές. Στη βάση αυτής της απο­τυ­χί­ας, δια­ψεύ­στη­καν ήδη οι ελ­πί­δες διεύ­ρυν­σης του ζω­τι­κού χώρου του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ (π.χ. το με το πα­σο­κο­γε­νές ΚΙΝΑΛ) και ο Τσί­πρας βρέ­θη­κε… χωρίς τον Κο­τζιά και σε σφι­χτό­τε­ρο από ποτέ ενα­γκα­λι­σμό με τον Καμ­μέ­νο. Τα από­νε­ρα αυτής της υπό­θε­σης (π.χ. με εν­δε­χό­με­νες απο­κα­λύ­ψεις του Κο­τζιά, που δεν «βο­λεύ­ε­ται» στο ρόλο Ιφι­γέ­νειας) μπο­ρεί να απο­δει­χτούν εκρη­κτι­κά.

Όμως η πιο επι­κίν­δυ­νη πτυχή ήταν η επό­με­νη. Για να ρε­φά­ρει τις εντυ­πώ­σεις, η κυ­βέρ­νη­ση, σε συ­νερ­γα­σία ακόμα με τον Ν. Κο­τζιά, ανα­κοί­νω­σε τα σχέ­δια για άμεση επέ­κτα­ση της ελ­λη­νι­κής «εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας» με την επέ­κτα­ση των χω­ρι­κών υδά­των στα 12 ναυ­τι­κά μίλια στο Ιόνιο και όλη τη δυ­τι­κή ακτή. Οι πα­ρε­νέρ­γειες είναι πολ­λές. Κα­ταρ­χήν, η πράξη υπεν­θυ­μί­ζει σε πολ­λούς (ακόμα και μέσα στην Αρι­στε­ρά…) ότι η νό­μι­μη και διε­θνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νη εθνι­κή κυ­ριαρ­χία στη θά­λασ­σα είναι στα 6 ναυ­τι­κά μίλια. Κατά συ­νέ­πεια, υπεν­θυ­μί­ζου­με εμείς, οι πα­νά­κρι­βες και εξαι­ρε­τι­κά επι­κίν­δυ­νες «ανα­χαι­τί­σεις» πέραν των 6 ν. μι­λί­ων από τις ελ­λη­νι­κές ακτές είναι αυ­θαί­ρε­τες πρω­το­βου­λί­ες με στόχο τη δη­μιουρ­γία τε­τε­λε­σμέ­νων.

Ο Ν. Κο­τζιάς υπαι­νί­χθη­κε ότι υπάρ­χει ήδη μια συμ­φω­νία με την Ιτα­λία και την Αλ­βα­νία. Η δη­μο­σί­ευ­σή της θα φέρει στην επι­φά­νεια πολλά εν­δια­φέ­ρο­ντα ση­μεία, χρή­σι­μα για τους θερ­μο­κέ­φα­λους πάσης από­χρω­σης, που ζη­τούν να διευ­ρυν­θεί η επέ­κτα­ση των χω­ρι­κών υδά­των και στην ανα­το­λι­κή ακτή, κυ­ρί­ως στο Αι­γαίο, αδια­φο­ρώ­ντας για το casus belli της Τουρ­κί­ας. Για πα­ρά­δειγ­μα: Το «κλεί­σι­μο» των κόλ­πων με μια ευ­θεία με­τα­ξύ των ακρω­τη­ρί­ων τους, που θα νο­εί­ται ως «γραμ­μή βάσης» για τον υπο­λο­γι­σμό των 12 μι­λί­ων, είναι θέση απο­δε­κτή από την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά στο Αι­γαίο; (Μια ματιά στο χάρτη δεί­χνει πολλά ελ­λη­νι­κά νησιά μέσα στο «κλεί­σι­μο» κόλ­πων της τουρ­κι­κής ακτής…).

Τι κα­θε­στώς κυ­ριαρ­χί­ας στοι­χειο­θε­τούν τα νησιά; Ο υπο­λο­γι­σμός των 12  μι­λί­ων θα αρ­χί­ζει από τις κα­τοι­κη­μέ­νες νη­σί­δες των Οθω­νιών, βό­ρεια της Κέρ­κυ­ρας, ή από τις βο­ρειό­τε­ρες ακα­τοί­κη­τες βρα­χο­νη­σί­δες, όπως μέχρι τώρα ισχυ­ρι­ζό­ταν η ελ­λη­νι­κή δι­πλω­μα­τία; Σε σχέση με την Ιτα­λία, ο υπο­λο­γι­σμός των 12 μι­λί­ων θα αρ­χί­ζει από την Πε­λο­πό­νησ­σο ή από τα Στρο­φά­δια που βρί­σκο­νται 20 ναυ­τι­κά μίλια δυ­τι­κό­τε­ρα;

Αν αυτά τα προ­βλή­μα­τα ανα­φύ­ο­νται στο «εύ­κο­λο» Ιόνιο, μπο­ρεί κα­νείς άνετα να φα­ντα­στεί την κό­λα­ση που ανοί­γει στο Αι­γαίο. Όπου, θυ­μί­ζου­με, ότι δεν υπάρ­χει μόνο η τουρ­κι­κή αντί­θε­ση: Τα 12 ναυ­τι­κά μίλια με­τα­τρέ­πουν το Αι­γαίο σε «κλει­στή ελ­λη­νι­κή λίμνη» και πε­ριο­ρί­ζουν τη διε­θνή ναυ­τι­λία στο κα­θε­στώς της «αβλα­βούς διέ­λευ­σης». Και αυτό μέχρι σή­με­ρα δεν το απο­δέ­χο­νται ούτε οι δυ­τι­κές Με­γά­λες Δυ­νά­μεις, ούτε –κυ­ρί­ως– η Ρωσία.

Η κυ­βέρ­νη­ση Τσί­πρα παί­ζει με τη φωτιά. Η πο­λι­τι­κή της διεκ­δί­κη­σης «τε­τε­λε­σμέ­νων», με υλική βάση την υπο­στή­ρι­ξη από τις ΗΠΑ και από την πο­λε­μι­κή μη­χα­νή του Ισ­ρα­ήλ, είναι μια εξαι­ρε­τι­κά επι­κίν­δυ­νη πο­λι­τι­κή.

Συν­δυά­ζο­ντας όλα τα κα­θή­κο­ντα που πα­ρου­σιά­ζο­νται σή­με­ρα ως προ­κλή­σεις μπρο­στά μας: τα τα­ξι­κά κα­θή­κο­ντα της αντί­στα­σης στο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό, τα δη­μο­κρα­τι­κά κα­θή­κο­ντα της υπε­ρά­σπι­σης των πο­λι­τι­κών ελευ­θε­ριών και τα αντι­ι­μπε­ρια­λι­στι­κά κα­θή­κο­ντα, που πάντα είναι στενά συν­δε­δε­μέ­να με την υπε­ρά­σπι­ση της ει­ρή­νης και την κα­τα­δί­κη της εθνι­κι­στι­κής ακρο­δε­ξιάς, οφεί­λου­με να κλι­μα­κώ­σου­με τον αγώνα ενά­ντια στην κυ­βέρ­νη­ση Τσί­πρα και την πο­λι­τι­κή της. Οφεί­λου­με επί­σης να πα­ρου­σιά­σου­με μια πει­στι­κή εναλ­λα­κτι­κή λύση, από τη σκο­πιά της πραγ­μα­τι­κής ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς.

/rproject.gr