Η διαλυτική κρίση στην ISO

Η διαλυτική κρίση στην ISO

  • |

Ελάχιστες εβδομάδες μετά το φετινό της συνέδριο, η ISO στις ΗΠΑ, με την ενθάρρυνση ή την ανοχή της εκλεγμένης σε αυτό το συνέδριο ηγεσίας της, μπαίνει σε πορεία αυτοδιάλυσης.

Σε μια πρω­τό­γνω­ρη λει­τουρ­γία εξα­το­μι­κο­ποι­η­μέ­νης ψη­φο­φο­ρί­ας –χωρίς δια­βού­λευ­ση και πο­λι­τι­κή συ­ζή­τη­ση, χωρίς την προη­γού­με­νη σκια­γρά­φη­ση μιας κοι­νής εναλ­λα­κτι­κής λύσης– εμ­φα­νί­ζε­ται μια πλειο­ψη­φία μελών και στε­λε­χών που απο­φα­σί­ζει το «τέλος» της ορ­γά­νω­σης.

Αντώνης Νταβανέλος

Το γε­γο­νός ότι μια τόσο δρα­μα­τι­κή από­φα­ση δεν τέ­θη­κε προς συ­ζή­τη­ση στο συ­νέ­δριο, απο­δει­κνύ­ει ότι πίσω από τις κα­ταγ­γε­λί­ες για τον εσω­τε­ρι­κό «αυ­ταρ­χι­σμό» της δη­μο­κρα­τι­κο­συ­γκε­ντρω­τι­κής λει­τουρ­γί­ας ανα­δυό­ταν μια νέα «το­ξι­κή κουλ­τού­ρα» που, προ­κει­μέ­νου να επι­βά­λει ένα νέο πο­λι­τι­κό προ­σα­να­το­λι­σμό (που ήταν αντί­θε­τος με τις κα­τα­στα­τι­κές δε­σμεύ­σεις των μελών και στε­λε­χών της ISO), δεν δί­στα­σε να οδη­γή­σει στην αυ­το­διά­λυ­ση της ορ­γά­νω­σης.

Η ερ­μη­νεία πρέ­πει να ανα­ζη­τη­θεί κυ­ρί­ως στα ζη­τή­μα­τα της πο­λι­τι­κής γραμ­μής.

DSA

H ISO χτί­στη­κε σαν μια ορ­γά­νω­ση που ανα­φε­ρό­ταν στο «σο­σια­λι­σμό από τα κάτω». Δεν ανα­γνώ­ρι­ζε το Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα ως ρε­φορ­μι­στι­κό κόμμα (ακόμα και με τη μορφή του σο­σιαλ­φι­λε­λεύ­θε­ρου εκ­φυ­λι­σμού της σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τί­ας στην Ευ­ρώ­πη) και αρ­νιό­ταν να μπει στα διλ­λή­μα­τα του «μι­κρό­τε­ρου κακού», υπο­στη­ρί­ζο­ντας ή ψη­φί­ζο­ντας τους Δη­μο­κρα­τι­κούς απέ­να­ντι στη ρε­που­μπλι­κα­νι­κή Δεξιά. Έχο­ντας με­γά­λη πείρα από το χαμό χι­λιά­δων ακτι­βι­στών από το 1968 μέχρι σή­με­ρα (κυ­ρί­ως μαύ­ρων αγω­νι­στών, φε­μι­νι­στι­κών ομά­δων και αγω­νι­στών του LGBTQ κι­νή­μα­τος), που ανα­ζή­τη­σαν «θε­τι­κές λύ­σεις» μέσα από την προ­σχώ­ρη­ση στους Δη­μο­κρα­τι­κούς, η ISO χα­ρα­κτή­ρι­ζε το Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα ως το «νε­κρο­τα­φείο των κοι­νω­νι­κών κι­νη­μά­των στις ΗΠΑ». Οι εκτι­μή­σεις αυτές κα­το­χυ­ρώ­νο­νταν από την πο­λι­τι­κή ιστο­ρία της ορ­γά­νω­σης, αλλά και από τη βα­σι­κή πο­λι­τι­κή δέ­σμευ­ση («Where We Stand») που ανα­λάμ­βα­νε κάθε μέλος της ISO.

Αυτή η κα­τεύ­θυν­ση τέ­θη­κε σε δο­κι­μα­σία από τις εξε­λί­ξεις στην πρό­σφα­τη πε­ρί­ο­δο. Αφε­νός από την πίεση της βαρ­βα­ρό­τη­τας της πο­λι­τι­κής του Τραμπ και από την απει­λή του ισχυ­ρού κοι­νω­νι­κού μπλοκ που συ­σπει­ρώ­νε­ται πίσω του. Αφε­τέ­ρου από την ανά­δει­ξη μιας πλα­τύ­τε­ρης, αλλά χα­λα­ρής, «νέας Αρι­στε­ράς» που εκ­φρά­ζε­ται κυ­ρί­ως στο DSA (Δη­μο­κρά­τες Σο­σια­λι­στές της Αμε­ρι­κής) γύρω από την υπο­ψη­φιό­τη­τα του Μπέρ­νι Σά­ντερς, μιας τάσης αρι­στε­ρού ρι­ζο­σπα­στι­σμού, αλλά μιας τάσης μέσα στο Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα.

Το DSA είναι ένα αντι­φα­τι­κό φαι­νό­με­νο. Ασφα­λώς εκ­φρά­ζει μια τάση ρι­ζο­σπα­στι­σμού απέ­να­ντι στην πο­λι­τι­κή του Τραμπ, μια τάση μα­ζι­κής επα­νεμ­φά­νι­σης των σο­σια­λι­στι­κών ιδεών, που γί­νο­νται ξανά δη­μο­φι­λείς στις ΗΠΑ, για πρώτη φορά μετά το 1968. Ταυ­τό­χρο­να, όμως, οι τά­σεις αυτές εκ­φρά­ζο­νται εγκλω­βι­σμέ­νες μέσα στο Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα, ο μη­χα­νι­σμός του οποί­ου έχει μακρά πείρα αφο­μοί­ω­σης και χει­ρα­γώ­γη­σης κοι­νω­νι­κών ακτι­βι­στών. Ο ίδιος ο Σά­ντερς είναι «παιδί» της πο­λι­τι­κο­ποί­η­σης του ’68, αλλά μετά τη ρι­ζο­σπα­στι­κή κα­μπά­νια του στις προη­γού­με­νες προ­ε­δρι­κές εκλο­γές, κα­τέ­λη­ξε να υπο­τα­χθεί στην «πει­θαρ­χία» του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος και να κα­λέ­σει σε υπο­στή­ρι­ξη της… Χί­λα­ρι Κλί­ντον.

Στις πιο πρό­σφα­τες ημέ­ρες, στε­λέ­χη του DSA, όπως η Αλε­ξάν­δρα Οκά­σιο Κορ­τέζ, επι­τυγ­χά­νουν εκλο­γι­κές νίκες σε πολλά εκλο­γι­κά πεδία του συ­στή­μα­τος πο­λι­τι­κής εκ­προ­σώ­πη­σης. Είναι ένα ση­μείο ελ­πι­δο­φό­ρου κα­λέ­σμα­τος, αλλά και ένας νέος «πει­ρα­σμός».

Μέχρι σή­με­ρα, η ISO αντι­με­τώ­πι­ζε αυτό το φαι­νό­με­νο με τη μέ­θο­δο του Ενιαί­ου Με­τώ­που. Με τη συ­νερ­γα­σία μέσα στα κι­νή­μα­τα και στις πο­λι­τι­κές συ­ζη­τή­σεις, αλλά ταυ­τό­χρο­να με την ορ­γα­νω­τι­κή ανε­ξαρ­τη­σία απέ­να­ντι σε μια «τάση» που δεν έχει απο­φα­σί­σει τι θα κάνει με το κομ­βι­κό ζή­τη­μα που λέ­γε­ται Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα.

Η γραμ­μή αυτή κα­τέρ­ρευ­σε, καθώς πλη­σιά­ζουν οι δεύ­τε­ρες εκλο­γές της επο­χής Τραμπ. Το σύν­θη­μα «οποιοσ­δή­πο­τε άλλος, όχι ο Τραμπ» γί­νε­ται, φυ­σιο­λο­γι­κά, πιε­στι­κό, ενώ αυ­ξά­νει η ελ­κτι­κό­τη­τα της ελ­πί­δας να τεθεί ένας «αρι­στε­ρός», ο Σά­ντερς, αντί­πα­λος του Τραμπ.

Στην ίδια πε­ρί­ο­δο η ISO περ­νού­σε μια δια­δι­κα­σία ανα­νέ­ω­σης της ηγε­τι­κής ομά­δας της. Το τι­μό­νι της κα­θη­με­ρι­νής πο­λι­τι­κής δρά­σης ανα­τί­θο­νταν σε μια σύν­θε­ση νε­ό­τε­ρων πο­λι­τι­κών στε­λε­χών, που δεν κα­θο­ρί­ζο­νταν από την εμπει­ρία της πο­ρεί­ας «ενά­ντια στο ρεύμα», αλλά από τη με­γα­λύ­τε­ρη συμ­με­το­χή τους στους αγώ­νες της πρώ­της γραμ­μής.

Αυτή η νέα ηγε­τι­κή ομάδα κερ­δή­θη­κε στην πλειο­ψη­φία της στην προ­ο­πτι­κή της συ­νέ­νω­σης με τη χα­λα­ρή «νέα Αρι­στε­ρά» του DSA. Στην προ­συ­νε­δρια­κή συ­ζή­τη­ση άνοι­ξε όλα τα ζη­τή­μα­τα ανα­γκαί­ων αλ­λα­γών στην πο­λι­τι­κή και στη λει­τουρ­γία της ISO, εντάσ­σο­ντας την προ­ο­πτι­κή του σε μια απροσ­διό­ρι­στη «δη­μιουρ­γία ενός ανε­ξάρ­τη­του σο­σια­λι­στι­κού κόμ­μα­τος στις ΗΠΑ». Κομ­βι­κό ζή­τη­μα σ’ αυτή την προ­ο­πτι­κή ήταν και είναι η συμ­με­το­χή ή όχι στις εκλο­γι­κές λί­στες του Σά­ντερς.

Όμως η προ­ο­πτι­κή αυτή ερ­χό­ταν σε αντί­θε­ση με την πο­λι­τι­κή ιστο­ρία της ISO και τις βα­σι­κές δε­σμεύ­σεις των μελών της. Η παλιά ηγε­σία της ορ­γά­νω­σης, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας την ήττα της, έμει­νε σιω­πη­λή, δη­λώ­νο­ντας ότι θα πρέ­πει όλοι να πα­ρα­μεί­νουν ως «νο­μι­μό­φρο­να μέλη» στην ορ­γά­νω­ση, για να είναι πα­ρό­ντες, όταν τα πραγ­μα­τι­κά πο­λι­τι­κά δι­λήμ­μα­τα πα­ρου­σια­στούν κα­θα­ρά. Στο συ­νέ­δριο εμ­φα­νί­στη­κε μια ισχυ­ρή τάση (IS Platform) που, αν και συμ­φω­νού­σε με πολ­λές κρι­τι­κές προς την παλιά ηγε­σία, υπο­γράμ­μι­ζε κα­θα­ρά ότι δεν είχε πρό­θε­ση να ακο­λου­θή­σει σε πο­ρεία «σύ­γκλι­σης» με μια αρι­στε­ρή τάση μέσα στο Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα.

Υπό αυτές τις πιέ­σεις, το συ­νέ­δριο της ISO δεν συ­ζή­τη­σε και δεν απο­φά­σι­σε για το κρί­σι­μο επί­δι­κο: Ανέ­στει­λε τη συ­ζή­τη­ση για τις λί­στες Σά­ντερς προς ένα έκτα­κτο «εκλο­γι­κό» συ­νέ­δριο τον ερ­χό­με­νο Σε­πτέμ­βρη.

Πο­λι­τι­κή «ταυ­το­τή­των»

Αυτό δεν ση­μαί­νει ότι ήταν ένα «ου­δέ­τε­ρο» συ­νέ­δριο. Αντί­θε­τα, προ­σάρ­μο­σε την ISO σε κρί­σι­μες πο­λι­τι­κές επι­λο­γές, σε λει­τουρ­γί­ες και σε συ­νή­θειες της «πλα­τιάς Αρι­στε­ράς» και κυ­ρί­ως του DSA.

Χωρίς συ­ζή­τη­ση, χωρίς από­φα­ση, χωρίς αί­σθη­ση της ση­μα­σί­ας της αλ­λα­γής, στο εσω­τε­ρι­κό της ISO εγκα­τα­στά­θη­κε το κα­θε­στώς των διαρ­κών «τά­σε­ων».

Επί­σης χωρίς συ­ζή­τη­σης και χωρίς από­φα­ση, πέ­ρα­σε ντε­φά­κτο στην πο­λι­τι­κή και στη λει­τουρ­γία της ISO η υπο­χώ­ρη­ση απέ­να­ντι στη με­τα­μο­ντέρ­να «πο­λι­τι­κή ταυ­το­τή­των».

Η επι­μο­νή στην ενιαία πο­λι­τι­κή και στην ενιαία διερ­γα­σία μέσα σε μια ορ­γά­νω­ση, η απόρ­ρι­ψη του ορ­γα­νω­τι­κού σε­πα­ρα­τι­σμού θε­ω­ρή­θη­κε ως κα­τα­πί­ε­ση πχ των «έγ­χρω­μων συ­ντρό­φων/φισ­σών», που έτσι χά­νουν το δι­καί­ω­μα της αυ­τό­νο­μης συ­γκρό­τη­σης και λει­τουρ­γί­ας στη βάση της «ταυ­τό­τη­τας» ως μαύ­ρου ή λα­τί­νου ακτι­βι­στή. Το ανά­λο­γο προ­φα­νώς ισχύ­ει για τις γυ­ναί­κες ή τους ακτι­βι­στές της LGBTQ κοι­νό­τη­τας.

Το απο­τέ­λε­σμα αυτής της απο­δο­χής ήταν ο μη­χα­νι­σμός που επέ­τρε­ψε την τα­χύ­τα­τη με­τα­τό­πι­ση της ISO προς την κα­τεύ­θυν­ση που δεν είχε απο­φα­σι­στεί στο συ­νέ­δριο. Όπως το είχε προ­α­ναγ­γεί­λει ένας από τους βα­σι­κούς υπο­στη­ρι­κτές αυτής της «στρο­φής»: «ή θα βρού­με τρόπο να αλ­λά­ξου­με την ISO… ή θα βρού­με άλ­λους τρό­πους συγ­χώ­νευ­σης με το νέο σο­σια­λι­στι­κό κί­νη­μα».

Αυτό που ακο­λού­θη­σε ήταν ένα κύμα «εγκλή­σε­ων» (call out) για υπο­θέ­σεις εσω­τε­ρι­κής κα­τα­πί­ε­σης. Δυ­στυ­χώς, ήταν πο­λι­τι­κά «προ­σα­να­το­λι­σμέ­νο». Με ακα­ριαί­ες δια­δι­κα­σί­ες πάρ­θη­καν ορ­γα­νω­τι­κά μέτρα κατά στε­λε­χών της πα­λιάς Κε­ντρι­κής Επι­τρο­πής και κατά του βα­σι­κού εκ­προ­σώ­που της IS Platform, δη­λα­δή κατά όσων συμ­βό­λι­ζαν την άρ­νη­ση της στρο­φής προς τις λί­στες Σά­ντερς και το DSA. Για άλλη μια φορά, μια υπό­σχε­ση «άν­θι­σης εσω­τε­ρι­κής δη­μο­κρα­τί­ας» ου­σια­στι­κά γι­νό­ταν μέ­θο­δος πο­λι­τι­κής εκ­κα­θά­ρι­σης.

Το ρίσκο για όσους εξα­πο­λύ­ουν ή ανέ­χο­νται τέ­τοιους μη­χα­νι­σμούς είναι ότι στο τέλος της ημέ­ρας είναι εξαι­ρε­τι­κά αμ­φί­βο­λο αν θα μπο­ρέ­σουν να τους ελέγ­ξουν.

Αυτό συ­νέ­βη στην ISO. Το κύμα εγκλή­σε­ων, απο­γο­ή­τευ­σης και απο­χω­ρή­σε­ων, οδή­γη­σε την ορ­γά­νω­ση στην κα­τάρ­ρευ­ση. Όσοι επι­δί­ω­καν τη στρο­φή προς τις λί­στες Σά­ντερς και τη διερ­γα­σία του DSA, τώρα μπο­ρούν να το πρά­ξουν: αλλά από κα­τώ­τε­ρη θέση, ως ένα άθροι­σμα εξα­το­μι­κο­ποι­η­μέ­νων στε­λε­χών και όχι ως μια συ­γκρο­τη­μέ­νη ορ­γά­νω­ση που προ­σπα­θεί να πα­ρέμ­βει σε μια ούτως ή άλλως δύ­σκο­λη συ­γκυ­ρία.

Η πτώση της ISO είναι η πτώση ενός από τα τε­λευ­ταία οχυρά του «λε­νι­νι­σμού του 1968» στις ΗΠΑ, μιας ορ­γά­νω­σης που ανέ­πτυ­ξε ση­μα­ντι­κή δράση, ση­μα­ντι­κή πο­λι­τι­κή συ­νει­σφο­ρά και ση­μα­ντι­κή θε­ω­ρη­τι­κή πα­ρα­γω­γή (ιδιαί­τε­ρα στα ζη­τή­μα­τα του αντι­ρα­τσι­σμού και του αντι­σε­ξι­σμού), πα­λεύ­ο­ντας «μέσα στην κοι­λιά του κτή­νους», απέ­να­ντι στην ισχυ­ρό­τε­ρη αστι­κή τάξη και την πιο αδί­στα­κτη κρα­τι­κή μη­χα­νή στον πλα­νή­τη.

Η διε­θνής επα­να­στα­τι­κή Αρι­στε­ρά γί­νε­ται φτω­χό­τε­ρη. Η υπο­χρε­ω­τι­κή πο­ρεία ενά­ντια στις συ­μπλη­γά­δες, ενά­ντια στη δί­δυ­μη απει­λή –αφε­νός, ενός πι­θη­κι­σμού του Μπολ­σε­βι­κι­σμού και ενός ακραί­ου σε­χτα­ρι­σμού και, αφε­τέ­ρου, του δια­λυ­τι­σμού και της κυ­ριαρ­χί­ας του τα­κτι­κι­σμού– μια πο­ρεία έτσι κι αλ­λιώς δύ­σκο­λη, φορ­τώ­νε­ται από ένα ακόμα αρ­νη­τι­κό πα­ρά­δειγ­μα. Όμως η πο­ρεία αυτή θα συ­νε­χι­στεί, γιατί είναι συ­νυ­φα­σμέ­νη με τις ανα­γκαιό­τη­τες της τα­ξι­κής πάλης και τις δρα­στη­ριό­τη­τες εκα­τομ­μυ­ρί­ων αν­θρώ­πων στον αγώνα για την απε­λευ­θέ­ρω­ση από την εκ­με­τάλ­λευ­ση και την κα­τα­πί­ε­ση.

Σ’ αυτόν τον αγώνα εί­μα­στε σί­γου­ροι ότι θα βρε­θού­με ξανά μαζί με τους κα­λούς συ­ντρό­φους και συ­ντρό­φισ­σες που γνω­ρί­σα­με στις γραμ­μές της ISO.