Συντάξεις γήρατος πριν και μετά τα τρία μνημόνια

Συντάξεις γήρατος πριν και μετά τα τρία μνημόνια

Ενα από τα κύρια μέτρα που επέβαλαν οι δανειστές με τα τρία μνημόνια και εφάρμοσαν διαδοχικά οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. χωριστά και μαζί και η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. ήταν οι συνεχείς περικοπές των δαπανών της γενικής κυβέρνησης και ειδικότερα εκείνες για τις συντάξεις γήρατος με το επιχείρημα ότι οι δαπάνες αυτές ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν πολύ υψηλές.

Πράγματι οι δαπάνες αυτές στη χώρα μας ως ποσοστό του ΑΕΠ (και τα δύο σε τρέχουσες τιμές) το 2009 (πριν από τα μνημόνια) ήταν 13%. Και μετά, όμως, τις δραστικές περικοπές που έγιναν με τα τρία μνημόνια το ποσοστό αυτό ανερχόταν στο 15,3% το 2014 και στο 13,8% το 2017 (σύμφωνα με την ανακοίνωση της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ε.Ε. της 15.3.2019). Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ε.Ε. ως σύνολο ήταν 10,0% το 2009, 10,3% το 2014 και 10,1% το 2017. Σε σχέση με τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. στο ποσοστό αυτό η χώρα μας κατείχε τη 2η θέση το 2009, την 1η το 2014 και τη 2η το 2017. Με βάση, επομένως, το κριτήριο αυτό οι συντάξεις γήρατος στη χώρα μας ήταν και εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλές.

Το κριτήριο, όμως, των δημόσιων δαπανών για συντάξεις γήρατος ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν είναι κατάλληλο για να διαπιστωθεί αν οι συντάξεις σε μια χώρα είναι υψηλές, διότι δεν λαμβάνει υπόψη:

  • (α) Τον αριθμό των συνταξιούχων και το ποσοστό που αυτός αντιπροσωπεύει στο σύνολο του πληθυσμού της χώρας, δεδομένου ότι το ποσοστό αυτό έχει στενή σχέση με το ποσοστό του ΑΕΠ που αφιερώνεται στις συντάξεις.
  • (β) Η σύγκριση της χώρας μας δεν πρέπει να γίνεται με τα 27 άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε. αλλά μόνο με τα άλλα 14 πρώτα μέλη της, δεδομένου ότι τα υπόλοιπα 13 έγιναν μέλη της από το 2007 και μετά και τα περισσότερα έχουν πολύ χαμηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ.

Συγκρίσιμα στοιχεία για τον αριθμό όσων λαμβάνουν σύνταξη γήρατος στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. δεν υπάρχουν. Για τον λόγο αυτό, προκειμένου να υπολογίσουμε την κατ’ άτομο σύνταξη διαιρέσαμε τις δαπάνες της γενικής κυβέρνησης για συντάξεις γήρατος με τον αριθμό των ατόμων ηλικίας 65+ ετών, δηλαδή της ομάδας ηλικιών στην οποία περιλαμβάνεται η μεγάλη πλειονότητα όσων λαμβάνουν σύνταξη γήρατος. Στο ποσοστό το οποίο η ομάδα αυτή ηλικιών αντιπροσωπεύει στο σύνολο του πληθυσμού η Ελλάδα, ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. το 2009 και 2014 κατείχε την 3η θέση και το 2017 τη 2η. Λόγω έλλειψης χώρου θα εξετάσουμε, με βάση τα στοιχεία της Eurostat, τη σύνταξη κατ’ άτομο ηλικίας 65+ ετών στην Ελλάδα και στην Ε.Ε. και στο τέλος θα συγκρίνουμε την Ελλάδα με τα υπόλοιπα 14 παλαιά-μέλη της Ε.Ε.

Στο πρώτο μέρος του πίνακα δίνεται η σύνταξη κατ’ άτομο ηλικίας 65+ ετών σε ευρώ σε τρέχουσες τιμές στην Ελλάδα και στην Ε.Ε. ως σύνολο τα έτη 2009, 2014 και 2017, στο δεύτερο μέρος οι ποσοστιαίες μεταβολές το 2014 σε σχέση με το 2009, το 2017 σε σχέση με το 2014 και το 2017 σε σχέση με το 2009. Στο τρίτο μέρος του πίνακα δίνεται η κατ’ άτομο σύνταξη στην Ελλάδα ως ποσοστό εκείνης της Ε.Ε. ως συνόλου.

Από το δεύτερο μέρος του πίνακα 2 φαίνεται ότι η σύνταξη κατ’ άτομο 65+ ετών σε ευρώ σε τρέχουσες τιμές στην Ελλάδα μειώθηκε τόσο την πενταετή περίοδο 2010-2014 όσο και την τριετή περίοδο 2015-2017, ενώ στη Ε.Ε. ως σύνολο αυξήθηκε. Την 8ετία 2010-2017 η μείωση στην Ελλάδα ήταν 27,5% και η αύξηση στην Ε.Ε. ως σύνολο 10,2% με αποτέλεσμα, όπως φαίνεται από το τρίτο μέρος του πίνακα, ενώ το 2009 η κατ’ άτομο σύνταξη στην Ελλάδα ήταν κατά 4,4% υψηλότερη από εκείνη στην Ε.Ε. ως σύνολο, το 2014 ήταν κατά 20,9% χαμηλότερη και το 2017 κατά 31,4%. Κατά μέσο όρο τον χρόνο η μείωση στην Ελλάδα ήταν 3,5% την πενταετία 2010-2014 και 4,0% την τριετία 2015-2017.

Στο ύψος της σύνταξης γήρατος κατ’ άτομο 65 ετών και άνω σε ευρώ η Ελλάδα το 2009 κατείχε την 11η θέση ανάμεσα στα 15 κράτη-παλαιά μέλη της Ε.Ε., το 2014 τη 13η και το 2017 τη 14η. Μόνο η Πορτογαλία είχε χαμηλότερη σύνταξη το έτος αυτό. Αυτή είναι η πραγματικότητα για τις συντάξεις γήρατος στη χώρα μας και όχι εκείνη που φαίνεται από το ποσοστό που οι σχετικές δαπάνες αντιπροσωπεύουν στο ΑΕΠ.

*πρώην: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

efsyn.gr