Ο Βαρουφάκης και η «δηµιουργική ασάφεια»

Ο Βαρουφάκης και η «δηµιουργική ασάφεια»

Είναι ερµηνεύσιµο και ως ένα βαθµό κατανοητό ότι ένα κοµµάτι αριστερού κόσµου αναζητώντας πολιτική έκφραση στράφηκε στην επιλογή του ΜέΡΑ 25.

Ο Γιάν­νης Βα­ρου­φά­κης διεκ­δί­κη­σε την ταυ­τό­τη­τα του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ του 2015, έµει­νε µα­κριά από τις εν­δο­α­ρι­στε­ρές δια­µά­χες και πα­ρου­σί­α­σε µια πο­λι­τι­κή πρό­τα­ση. Το ερώ­τη­µα όµως πα­ρα­µέ­νει: Απο­τε­λεί διέ­ξο­δο για τους από κάτω ο Γιάν­νης Βα­ρου­φά­κης;

Νικόλας Κολυτάς

Ισχυ­ρι­ζό­µα­στε πως όχι. Και εν µέρει η απά­ντη­σή αυτή βα­σί­ζε­ται σε ένα άλλο ερώ­τη­µα: Θα µπο­ρού­σε να φα­ντα­στεί κά­ποιος άλλος, το εγ­χεί­ρη­µα Βα­ρου­φά­κη, χωρίς το… Γιάν­νη Βα­ρου­φά­κη; Η αλή­θεια είναι ότι η αντι­µε­τώ­πι­ση της µνη­µο­νια­κής λαί­λα­πας έφερε στο προ­σκή­νιο και νέους τρό­πους άσκη­σης πο­λι­τι­κής. Δεν είναι λίγα τα πα­ρα­δεί­γµα­τα κο­µµα­τι­κών σχη­µα­τι­σµών που συ­σπει­ρώ­νο­νται γύρω από προ­σω­πι­κό­τη­τες, αξιο­ποιούν το κο­µµά­τι της επι­κοι­νω­νί­ας και κα­τα­φέρ­νουν να προ­σεγ­γί­σουν συ­γκε­κρι­µέ­να ακρο­α­τή­ρια για συ­γκε­κρι­µέ­να δια­στή­µα­τα. Αν όµως εκλεί­ψουν αυτές οι προ­σω­πι­κό­τη­τες ή ξε­πε­ρα­στούν από την επι­και­ρό­τη­τα, ή ακόµη χει­ρό­τε­ρα από την πρα­γµα­τι­κό­τη­τα, τότε τι ακο­λου­θεί;

Τα κό­µµα­τα και οι ορ­γα­νώ­σεις της Αρι­στε­ράς δεν έχουν καµία σχέση µε αυτή τη λο­γι­κή. Με τη λο­γι­κή της συ­σπεί­ρω­σης γύρω από µια «έξυ­πνη ιδέα» που έχει κά­ποιος, συ­νή­θως, τε­χνο­κρά­της ή επι­στή­µο­νας. Τα κό­µµα­τα και οι ορ­γα­νώ­σεις της Αρι­στε­ράς χτί­ζο­νται µε βάση συ­γκε­κρι­µέ­νες αρχές και ιδε­ο­λο­γι­κο­πο­λι­τι­κές κα­τευ­θύν­σεις, οι οποί­ες αντα­να­κλού­νται δια­χρο­νι­κά τόσο σε επί­πε­δο αφή­γη­σης, όσο και πο­λι­τι­κής πρα­κτι­κής σε επι­µέ­ρους κοι­νω­νι­κούς χώ­ρους όπως είναι οι χώροι δου­λειάς, οι σχο­λές, οι γει­το­νιές κλπ. Η αλή­θεια είναι ότι ο Γιάν­νης Βα­ρου­φά­κης δεν πα­τά­ει πάνω σε αυτό το µο­ντέ­λο, ότι πρέ­πει να υπάρ­χει δια­λε­κτι­κή σχέση µε­τα­ξύ του κό­σµου της ερ­γα­σί­ας και των πο­λι­τι­κών του εκ­προ­σω­πή­σε­ων.

Δεν τον θυ­µό­µα­στε να συ­µµε­τέ­χει σε κά­ποιο ερ­γα­τι­κό αγώνα ή σε κά­ποιο δυ­να­µι­κό κί­νη­µα. Η ει­κό­να του Βα­ρου­φά­κη χτί­στη­κε πά­ντο­τε σε επί­πε­δα κο­ρυ­φής. Σε Eurogroup, σε κυ­βερ­νη­τι­κά συ­µβού­λια, σε ακα­δη­µαϊ­κές αί­θου­σες και πάντα µε µια αξιο­ση­µεί­ω­τη υπο­στή­ρι­ξη ενός τµή­µα­τος των µµε. Με ένα τρόπο αι­ρε­τι­κό οµο­λο­γου­µέ­νως συ­γκρι­τι­κά µε οµο­λό­γους του, όµως σε καµία πε­ρί­πτω­ση µε πρα­γµα­τι­κή σύν­δε­ση µε την τα­ξι­κή θέση και τις ανά­γκες αυτών που υπο­τί­θε­ται ότι εκ­προ­σω­πεί.

Πέραν όµως της δοµής και του τρό­που λει­τουρ­γί­ας ενός πο­λι­τι­κού εγ­χει­ρή­µα­τος στο οποίο έχει ενα­πο­θέ­σει τις ελ­πί­δες του αρ­κε­τός κό­σµος µε ανα­φο­ρά στην Αρι­στε­ρά, προ­κύ­πτει και ένα ζή­τη­µα ου­σια­στι­κό­τε­ρο. Αφορά στην ίδια την πο­λι­τι­κή πρό­τα­ση Βα­ρου­φά­κη στην ουσία της. Ένα ολό­κλη­ρο κυ­βερ­νη­τι­κό εξά­µη­νο µε το Γιάν­νη Βα­ρου­φά­κη στο τι­µό­νι του Υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­µι­κών πά­τη­σε πάνω στη µέ­θο­δο της «δη­µιουρ­γι­κής ασά­φειας» και της εξοι­κο­νό­µη­σης χρό­νου στη δια­πρα­γµά­τευ­ση µε τους δα­νει­στές. Η πρα­γµα­τι­κό­τη­τα απο­δεί­χθη­κε πολύ πιο οδυ­νη­ρή. Το άµεσο απο­τέ­λε­σµά της ήταν η τρα­γι­κή συ­µφω­νία της 20ης Φλε­βά­ρη του 2015, η οποία απο­στράγ­γι­σε τα οι­κο­νο­µι­κά απο­θέ­µα­τα του κρά­τους κατά τη διάρ­κεια των δια­πρα­γµα­τεύ­σε­ων, χα­ρί­ζο­ντας στην πρα­γµα­τι­κό­τη­τα στους δα­νει­στές και το καρ­πού­ζι και το µα­χαί­ρι.

Η πα­ρα­πά­νω αυ­το­κτο­νι­κή επι­λο­γή ονο­µά­στη­κε «έντι­µη συ­µφω­νία». Η εντι­µό­τη­τά της φά­νη­κε λί­γους µήνες µετά. Μόλις τον Ιού­λιο του 2015. Πρό­κει­ται για πολύ νωπές ακόµη µνή­µες. Η βα­ναυ­σό­τη­τα τις πε­ριό­δου ίσως να τις επι­κα­λύ­πτει, όµως καλό είναι να τις ανα­σύ­ρου­µε και να µη γι­νό­µα­στε δέ­σµιοι της ει­κό­νας. Ο Βα­ρου­φά­κης όντως πι­στώ­νε­ται το ότι δε συ­νη­γό­ρη­σε στη πο­λι­τι­κή κω­λο­τού­µπα του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και απο­χώ­ρη­σε µη εφα­ρµό­ζο­ντας από θέση ευ­θύ­νης το µνη­µό­νιο που ψη­φί­στη­κε τον Αύ­γου­στο του 2015. Αυτό του προσ­δί­δει το κύρος και την εν µέρει εκτί­µη­ση που χαί­ρει µε­τα­ξύ απο­γοη­τευ­µέ­νων αν­θρώ­πων της Αρι­στε­ράς. Αυτό όµως δεν αναι­ρεί τις ευ­θύ­νες του για το πώς οδη­γή­θη­καν τα πρά­γµα­τα στο κα­λο­καί­ρι του 2015.

Σή­µε­ρα ο Γιάν­νης Βα­ρου­φά­κης εµφα­νί­ζε­ται µε την ίδια συ­ντα­γή. Πα­ρου­σιά­ζει ένα µε­ταρ­ρυ­θµι­στι­κό νε­ο­κεϋν­σια­νό οι­κο­νο­µι­κό πρό­γρα­µµα το οποίο έχει απορ­ρί­ψει η ίδια η πο­λι­τι­κή πρα­γµα­τι­κό­τη­τα. Η εµπει­ρία ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και η αντί­δρα­ση της κυ­ρί­αρ­χης τάξης στην ΕΕ το απέ­δει­ξαν. Δεν µπο­ρεί να υπάρ­ξει µια φι­λο­λαϊ­κή πο­λι­τι­κή από τη στι­γµή που αρ­νεί­ται ανα­γκαί­ες ρή­ξεις. Το ΜεΡΑ 25 ισορ­ρο­πεί ανά­µε­σα στο φόβο των αν­θρώ­πων για χει­ρο­τέ­ρευ­ση της ήδη κακής ζωής τους αν συ­γκρου­στού­µε µε την ΕΕ και στην ελ­πί­δα της κα­λυ­τέ­ρευ­σης των συν­θη­κών ζωής χωρίς τη σύ­γκρου­ση µε την ΕΕ.

Πάνω σε αυτή τη βάση ο ίδιος ο επι­κε­φα­λής του ΜεΡΑ 25 ισχυ­ρί­ζε­ται ότι το ιδε­ο­λο­γι­κό εύρος του κό­µµα­τός του εκτεί­νε­ται από την Αρι­στε­ρά µέχρι το φι­λε­λευ­θε­ρι­σµό. Δεν αρ­νεί­ται το διά­λο­γο ακόµη και µε τη ΝΔ, αν αυτή απο­δε­χτεί τους όρους του προ­γρά­µµα­τός του. Πρό­κει­ται για µια αντί­λη­ψη που πα­ρα­κά­µπτει προ­κλη­τι­κά τις κοι­νω­νι­κές εκ­προ­σω­πή­σεις των προ­γρα­µµά­των, τις τα­ξι­κές αντι­θέ­σεις της κοι­νω­νί­ας και τις πο­λι­τι­κές πα­ρα­δό­σεις των κο­µµά­των. Αυτή η µε­τα­µο­ντέρ­να αντί­λη­ψη άσκη­σης της πο­λι­τι­κής αρ­νεί­ται την ίδια την πρα­γµα­τι­κό­τη­τα και προ­σπα­θεί να την ωραιο­ποι­ή­σει µε κραυ­γα­λέ­ες αντι­φά­σεις. Κάπως έτσι στα ψη­φο­δέλ­τια του ΜεΡΑ 25 µπο­ρεί να φι­λο­ξε­νού­νται αρ­θρο­γρά­φοι που υπε­ρά­σπι­ζαν πο­λι­τι­κές λι­τό­τη­τας στο πα­ρελ­θόν, ή ο ίδιος ο επι­κε­φα­λής του µπο­ρεί να προ­σα­ρµό­ζε­ται στην εθνι­κή αφή­γη­ση δη­λώ­νο­ντας ότι εθνι­κός κίν­δυ­νος δεν προ­κύ­πτει από τη Βό­ρεια Μα­κε­δο­νία αλλά από τη Με­γά­λη Αλ­βα­νία.

Η πε­ρί­ο­δος είναι αρ­κε­τά δύ­σκο­λη και η ρι­ζο­σπα­στι­κή Αρι­στε­ρά δεί­χνει ανή­µπο­ρη να απα­ντή­σει άµεσα και απο­τε­λε­σµα­τι­κά στο δί­πο­λο Τσί­πρας-Μη­τσο­τά­κης. Αυτό όµως δε ση­µαί­νει ότι πρέ­πει να ξε­χά­σου­µε πάνω σε ποιες βά­σεις και µε τι ιδέες συ­γκρο­τεί­ται η ρι­ζο­σπα­στι­κή Αρι­στε­ρά. Και σε αυτή την υπό­θε­ση δεν προ­σθέ­τει τί­πο­τα θε­τι­κό το «κόµµα» του Γ. Βα­ρου­φά­κη.

rproject.gr